Murat Can Pehlivanoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

2.3.İnanç Sözleşmesi Niteliği İnançlı işlemin esasını güven ilkesi oluşturmaktadır(80). İnançlı (güvene dayanan) hukuki işlem Türk hukukunda açıkça ... edilmektedir(82). Bu anlamda, inançlı işlemlerin sözleşme serbestisi ilkesinin bir uzantısı olduğuna işaret edilmektedir(83). Nitekim inançlı işlemlerin iş ... üzere, inanan ve inanılan arasında nisbi etkili olan ve bir borçlar hukuku sözleşmesi olarak nitelenen “inanç sözleşmesi” akdedilmektedir(88). O halde inançlı işlem, bir inanç sözleşmesi (borçlandırıcı işlem) ve bir tasarruf işlemden işleminden meydana gelmektedir(89). Bu anlamda, inançlı işlemlerde

Birce Arslandoğan / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

E.Teminat Amaçlı İnançlı Sözleşmelerin Lex Commissoria Yasağı Çerçevesinde Değerlendirilmesi 1.Teminat Amaçlı İnançlı Sözleşmelere Uygulanacak Hükümlerin Ana Hatları ile Tespiti Teminat amaçlı karma inançlı sözleşmelerin isimsiz sözleşme türlerinden sui generis nitelikli bir sözleşme olduğu doktrinde ... hükümlerinin kıyas yolu ile uygulanması esası(210) inançlı sözleşmelere uygulanacak olan hükümlerin de tespiti bakımından geçerli olacaktır(211). İnanç ... olan teminat araçlarından daha kuvvetli bir durum elde etmek istedikleri düşünülebilecektir(216). Karma inançlı sözleşmelere, rehin sözleşmesine

Yasin Alperen Karaşahin / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2021, Sayfa: 202 - 207

B. İnanç Sözleşmesinin Şekil Şartı Açısından İncelenmesi Mülkiyetin devrinin hukukî sebebini oluşturan inanç sözleşmesinin geçerli olması, mülkiyetin kazanılması için şarttır (TMK m. 1024/II).(19) İncelenen karara konu olan olayda, inanç sözleşmesinin geçerlilik şekline uygun olup olmadığının özel olarak incelenmesi gereklidir. İnanç sözleşmesini tevsik eden “Protokol” başlıklı belge basit yazılı niteliktedir. Ayrıca, davacılar ile davalı (A ... sözleşmeler, taşınmaz mülkiyetinin devri borcunu doğurmaları nedeniyle açıklanan hükümlere tâbidir.(21) Ancak, uygulamada tapu müdürlüklerinde inanç sözleşmesi

Yasin Alperen Karaşahin / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2021, Sayfa: 202

A. Kazanma Sebebi: İnanç Sözleşmesi Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun kararına göre, “…‘Protokol’ başlıklı sözleşmenin bir inanç sözleşmesi niteliğinde bulunduğu açık[tır]”(15) ve mülkiyetin kazanılmasının hukukî sebebini inanç sözleşmesi oluşturmaktadır.(16) Yargıtay’ın istikrar kazanmış kararlarında inanç sözleşmesi hakkında yapılan genel ve soyut açıklamalar, Hukuk Genel Kurulu’nun incelenen kararında da yer almaktadır.(17) Bu açıklamalar içinde özellikle dikkat çekilmesi yararlı olan husus, inanç sözleşmesinin borçlandırıcı işlem olarak nitelendirilmesi ve bu işlemin inanana sadece alacak

Murat Can Pehlivanoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

faydalanıcı ya şirketin mevcut pay sahiplerinden biriyle inanç sözleşmesi akdedecek ve şirketin mevcut veya sermaye artırımıyla çıkarılacak paylarını inanç konusu haline getirecek ya da yine önceden inanç sözleşmesi akdettiği biri gerçek faydalanıcıdan edindiği parayla şirketin paylarını devren iktisap edecek ve bu parayla edinilecek payları inanç sözleşmesine konu edindirilmiş olacaktır. Gerçek faydalanıcının zaten pay sahibi olduğu bir şirketin paylarını ... zaten gerçekleşmiş olacaktır. Bu paylar için akdedilecek inanç sözleşmesi, tıpkı şirketin kuruluşu öncesinde akdedilecek inanç sözleşmesiyle aynı

Yasin Alperen Karaşahin / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2021, Sayfa: 219 - 220

c. İnanç Sözleşmesinden Dönülmesi İncelenen olayda, (A)’nın sözleşmede belirlenen tarihten önce taşınmazın üçüncü kişiye devrine yönelik işlem yapılması, onun inanç sözleşmesinden doğan yapmama borcunun ihlâli niteliğindedir. İleride açıklanacak olduğu üzere, (A) ile (B) arasındaki satış sözleşmesi muvazaalıdır ve (A) tarafından yapılan tescil talebi hükümsüzdür. Bu nedenle, (A)’nın inanç sözleşmesinden doğan yapmama borcunu ihlâl etmiş olması (yani ... ) İnanç sözleşmesi, eksik iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir.(81) Önceki kısımda açıklanmış olduğu üzere, eksik iki taraflı sözleşmelerde de - belirli

Murat Can Pehlivanoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

4.İnanç Sözleşmesi Nitelemesinin Sonuçları 4.1.TTK Rejimi Yönünden Hukuki Geçerliliği 4.1.1.Şirketin Korporatif Özellikleri Yönünden İnançlı ... hesabına pay sahipliğinin şirketin temel yapısını değiştirdiğinin kabulü halinde artık bu kurumun temelindeki inanç sözleşmesinin geçerli olduğunu savunmak mümkün olamayacaktır(185). Başkası hesabına pay sahipliği yapılmasını öngören bir inanç sözleşmesinin anonim şirketin temel yapısına veya pay sahiplerinin ... sözleşmesinin kamu düzenini ihlal ettiği de savunulamayacaktır. Başkası hesabına pay sahipliğine ilişkin bir inanç sözleşmesinin akdedilmesi şirket tüzel

Yasin Alperen Karaşahin / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2021, Sayfa: 214 - 217

a. Taraflar Arasındaki Sözleşmeler: Tüketim Ödüncü (Karz) Sözleşmesi ve İnanç Sözleşmesi İlk olarak, davacılar ile davalı (A) arasındaki ... tarafa borç yükleyen sözleşme olduğu kabul edilecektir. – İkinci sözleşme, taşınmaz mülkiyetinin teminat amaçlı devrine yönelik inanç sözleşmesidir. Bu ... ödüncü sözleşmesi) ile inanç sözleşmesi iki farklı hukukî işlem niteliğindedir.(61) Mülkiyeti devir işleminin (tasarruf işleminin) hukukî sebebini sadece inanç sözleşmesi teşkil etmektedir.(62) Tüketim ödüncü sözleşmesi mülkiyeti devir işleminin (tasarruf işleminin) hukukî sebebi niteliğinde değildir.(63

Murat Can Pehlivanoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

3.Paravan Şirketin Tesisinde İnanç Sözleşmesinin Rolü 3.1.Pay Sahipliği Bakımından Bir işlemin inançlı olmasının bir geçersizlik sebebi olarak görülmediği bilinmektedir(123). O halde inanç konusunu bir şirket payının oluşturması halinde ortaya çıkan inançlı pay sahipliğine ilişkin inanç sözleşmesinin; kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmelerden olmaması gerekli ve yeterlidir (TBK m ... inanç sözleşmesine dayanan bir temel ilişkiye bağlı olarak ortaya çıkabilmesi için, bu temel ilişkin bir yandan inanç sözleşmesinin niteliklerine

Birce Arslandoğan / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

inançlı sözleşmelere lex commissoria yasağına ilişkin hükümlerin kıyasen uygulanması gerektiği doktrinde savunulmaktadır(218). Rehin sözleşmeleri bakımından mevcut olan borçlu nun korunması ve sömürülmesinin engellenmesi ihtiyacı teminat amaçlı karma inançlı sözleşmeler bakımından da söz konusudur zira, rehin ... kabulün, aslen teminat amaçlı inançlı sözleşmelerde de söz konusu olduğu ve bu sebeple borçlunun, bu sözleşmelerin konusunu oluşturan teminat konusu eşyanın ... rehin sözleşmesi ve inançlı sözleşmeler bakımından herhangi bir farkın söz konusu olmadığı sonuca varılması gerekecektir(220). Teminat amaçlı inançlı

Murat Can Pehlivanoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

faydalanıcı, kurulacak bu şirkette kendisi hesabına pay sahipliği yapacak kişiyle bir inanç sözleşmesi akdedecektir. Bu sözleşme, henüz şirket sözleşmesi imzalanmadan akdedilecektir. Dolayısıyla, gerçek faydalanıcının inanç sözleşmesini imzaladığı anda henüz ortada ne şirketin payı ne de pay taahhüdü vardır. Hal ... ve bu paranın inanılan tarafından pay taahhüdünde kullanılmasının inanç sözleşmesinin unsurlarına veya geçerliliğine olumsuz bir etkisi bulunmamaktadır ... arasındaki inanç sözleşmesinin şekli bakımından bir neticesi, inanç sözleşmesinin en azından yazılı yapılması gereğidir. Zira inanılanın vakti geldiğinde

İlhan Helvacı / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2017

mahkemece K.A. adına tescile karar verilmiş, bu davada ise davacı O. Ticaret Limited Şirketi dayanak gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin inanca dayalı ... edilemeyeceğinden davalının kesin hüküm itirazının reddine karar verilmiştir. İnançlı işlem inanç sözleşmesine dayandığından ve yasada belirli bir süre ... için inanç ilişkisinin sona ermesi gerekir. Bu itibarla inanç sözleşmesi sona ermediğine ve inanç konusu gayrimenkul inanılanda kaldığı sürece zamanaşımı ... isteyen taraf bu iddiasını ispat etmek zorundadır. Asıl akit resmi şekilde yapılsa dahi inanç sözleşmesinin resmi şekilde yapılması gerekli olmayıp sadece

Murat Can Pehlivanoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

devir veya inanç sözleşmesinin mutlaka bağlam hükümlerini dolanma addolunacak bir kişiye yöneleceği de söylenemez(214). Diğer taraftan, TTK m. 337(2 ... karşısında, inanç sözleşmesinin Kanunun emredici hükümleri nezdinde kural olarak geçerliliği tartışmasızdır. Diğer taraftan, Kanunda oy hakkında yoksunluğu ... sözleşmesinin oydan yoksunluğu dolanmak amacı bulunmamaktadır. Dolayısıyla TTK m. 433(1) hükmü karşısında inanç sözleşmesinin karşılaştığı sorun, süreç içerisinde ... yoksunluğa sebep olacak bir halin ortaya çıkması durumunda inanç sözleşmesine ne olacağıdır(217). Oydan yoksunluk hükmünün kapsamının genişleterek, oydan

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

k. Tarım Arazisinin İnançlı İşlem Yoluyla Satışı İnançlı işlem ya da inanç sözleşmesi TBK da düzenlenmemiştir(726). Öğretide ve uygulamada kabul ... tarımsal araziyi iade etmeyi taahhüt eden inanılan kişidir. Tarafların bu konuda yaptıkları anlaşma ise “inançlı temlik ya da inanç sözleşmesi” dir(729). İnanç sözleşmesi, tarım arazisinin mül kiyetinin alacaklıya devredilmesinin hukuki sebebidir. Ayrıca tarafların sözleşmedeki hak ve yükümlülüklerini belirler(730). İnanç sözleşmesi, mülkiyetin devri borcunu doğuran, tarafların hak ve yükümlülüklerini içeren kendine özgü (sui generis) bir sözleşmedir(731

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2024, Cilt 40, Sayı 2

şeyi devretmeyi hiç arzu etmedikleri halde inançlı sözleşmelerde devir gerçekten taraflarca istenmiştir. Muvazaa tek taraflı veya iki taraflı sözleşmelerde mümkün olduğu gibi, hem borçlandırıcı hem de tasarrufi işlemlerde yapılabilir. Oysa inanç sözleşmesi hakkın kullanılması ile ilgili olduğundan ancak tasarrufi işlemlerde söz konusu olur. İnanç sözleşmesi; inanılanın yükümlülüklerini, inanç konusunun kullanılma ve tekrar iade koşullarını, düzenler. Buna ... tarihli inanç sözleşmesi vasfına haiz belgeyi imzaladığını, bu devir işleminden sonra 22.04.2004 tarihinde Y... G...’ın sahip olduğu 3.600 paya isabet eden

Birce Arslandoğan / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

taahhüt etmektedir. Akdedilen bu inanç sözleşmesinden sonra, inanılan, herhangi bir malik gibi, inanç konusu taşınır veya taşınmaz mal üzerinde mülkiyet ... sözleşmesine konu olduğu hallerde, inanç sözleşmesinin TMK m.706/I hükmünde yer alan, taşınmazın mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerli olmasının ... inanç sözleşmesi kesin hükümsüz olacaktır. Doktrinde, tapuda yapılacak tescilin hukukî sebebinin inançlı işlem olabileceği, bu sebeple, inanç ... önem kazanmıştır. Ancak, doktrinde, teminat amaçlı taşınmazın temlikine ilişkin inanç sözleşmelerinde, alacağın inanılana ödenmesinden veya

Abdüssamet Yılmaz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

alınması, “inanç sözleşmesi” olarak adlandırılan ve teminat amaçlı bu temlik işleminin hukuki sebebini oluşturan sözleşme ile gerçekleşmektedir. İnanç sözleşmesi, Yargıtay kararlarında sıklıkla yer alan isimsiz bir sözleşme olup Yüksek Mahkeme tarafından, “İnanç sözleşmesi, inananla inanılan arasında yapılan ... konusunda da tam yetkili olacaktır. Taraflar arasında akdedilen inanç sözleşmesindeki sürenin dolması veya amacın gerçekleşmesi ile de artık payların ... .: “Dava, inanç sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Bilindiği ve 5.2.1947 tarih, 20/6 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında

Furkan Özdemir / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2019

ilişkin inanç sözleşmesinin akdedildiğini düşünelim. A ile B arasında yapılan inanç sözleşmesinin C tarafından bilindiği hallerde, ilişkinin yapısı ilk ... istemektedir. İnançlı işlemlerde ise inanç konusunu devreden C, A ile B arasında yapılan inanç sözleşmesinin varlığını bilse bile hem C, hem de A ile B, bu ... bir sözleşmeye dayanmaktadır. A ile B arasında yapılan inanç sözleşmesi, B ile C arasında yapılan sözleşmeyi ortadan kaldırmaktan ziyade bazı sınırlamalar getirmekle birlikte, bu devrin ciddi anlamda gerçekleştirilmesine yöneliktir. A ile B arasında yapılan inanç sözleşmesinin C tarafından

Yavuz Selim Günay / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2024

özgürlüğü ilkesi çerçevesinde, inançlı sözleşmelerin yapılmasının mümkün olduğu kabul edilmektedir. En temel haliyle inançlı sözleşme ya da inanç sözleşmesi ... inançlı sözleşmesi “inananla inanılan arasında yapılan, onların hak ve borçlarını belirleyen, inançlı muamelenin sona erme sebeplerini ve devredilen hakkın ... kararları çerçevesinde inançlı işlem bakımından; nisbi ve borçlandırıcı işlem niteliğindeki bir inanç sözleşmesi, bu sözleşmeye istinaden gerçekleştirilen ... inanç sözleşmesi (yatırım fonlarında fon sözleşmesi, fon iç tüzüğü) ile sağlanır. Yönetici sözleşme çerçevesinde katılma belgeleri karşılığında aldığı

Yasin Alperen Karaşahin / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2021, Sayfa: 217 - 219

b. Tüketim Ödüncü Sözleşmesinden Dönülmesi ve Dönmenin İnanç Sözleşmesine Etkisi (A)’nın tüketim ödüncü sözleşmesinden doğan ödünç para verme ... sözleşmesi ile inanç sözleşmesinin bileşik sözleşme teşkil ettiklerinin kabulü durumunda, tüketim ödüncü sözleşmesinden dönmenin inanç sözleşmesine de sirayet ... ödüncü sözleşmesinden dönülmesinin inanç sözleşmesini de geçmişe etkili olarak ortadan kaldırdığının ve inanç sözleşmesine dayanan mülkiyetin devri ... . 70. Bu nedenle, Öz’ün incelenen olayda tüketim ödüncü sözleşmesinden dönülmesinin inanç sözleşmesinin de aynî etkili olarak sona ermesine yol açtığını

İlhan Helvacı / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2017

sürenin çoktan geçmiş olduğunu, davacının 14.09.2011 tarihli dilekçesine EK-2 olarak eklediği inanç sözleşmesinin geçersiz olduğunu, bu sözleşmede K.A.’nın ... , 04.12.1992 tarihli olduğu belirtilen inanç sözleşmesinin hiç yıpranmamış olduğunu, tüm bu hususların bu sözleşmenin yeni düzenlenmiş olduğunu düşündürdüğünü ve anılan inanç sözleşmesinin delil vasfı olmadığını, inanç sözleşmesine dayalı davaların, değeri HMK’daki yazılı delil ile ispatlanma sınırı içinde

Murat Can Pehlivanoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

3.2.2.İnançlı Yöneticinin Durumu İnançlı yöneticilik kurumunun ortaya çıkmasını sağlayan temel ilişki olan inançlı yönetim sözleşmesinin inanç sözleşmesine benzediği bilinmekle beraber aralarında inanç konusuna ilişkin fark olduğu, inançlı yönetim sözleşmesinde devredilen bir hakkın bulunmadığı ve ... gereği olarak ortaya çıkabilecektir(165). Dolayısıyla gerçek faydalanıcının inançlı yöneticiyle inanç sözleşmesini doğrudan kendisinin akdetmesi halinde, inançlı yöneticinin gerçek faydalanıcıyı şirkete beyan etmesi zorunluluğu doğacaktır. Oysa inanç sözleşmesini inançlı pay sahibi ile akdederse, bu durumda

Yasin Alperen Karaşahin / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2021, Sayfa: 207 - 209

işleminin hukukî sebebini inanç sözleşmesi teşkil ettiğine göre, ödünç para verme borcunun ifa edilmemesinin inanç sözleşmesinin hüküm ve sonuç doğurmasına ... aykırılık söz konusu olmayacaktır.(40) Hatta Yargıtay’ın yerleşik içtihadında, inanç sözleşmesinde açık bir hüküm olmasa bile, bu sonucun inanç sözleşmesinin tabiatından doğduğu kabul edilmektedir.(41) Karara konu olan olayda, inananların (davacıların) inanılana (davalı (A)’ya) karşı borçlarının hiç ... kararlarda sürekli olarak belirtilmektedir: “İnanç sözleşmesine ve buna bağlı işlemle alacaklı olan taraf, ödeme günü gelince alacağını elde etmek için dilerse

Birce Arslandoğan / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

özellikle taşınır ve taşınmaz mülkiyetinin teminat amacıyla inançlı işleme konu olması hallerinde, her ne kadar mülkiyetin inançlı sözleşme ile birlikte ... ). Nitelikleri itibariyle sui generis sözleşmeler olan teminat amaçlı karma inançlı sözleşmelerin esas itibariyle rehin kurumu ile aynı işlevi görmelerinden hareket eden bir diğer görüşe göre, bu tür inançlı sözleşmelerin lex commissoria yasağını dolaşacak şekilde akdedilmesine imkân verilmemesi gerektiği

Birce Arslandoğan / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

üzerindeki aynî haklara, inançlı satış sözleşmesi sebebiyle malik olduğu için, borcun ödenmemesi halinde teminat konusu eşyaya sahip olma amacı bu tür ... kabul olarak yorumlanabilecektir. Benzer şekilde, inançlı sözleşmelerde, borcun ifa edilmemesi halinde, inanılan alacaklının malı serbestçe paraya ... sonucuna ulaşılmaktadır(235). İsviçre Federal Mahkemesi’nin borçlunun inançlı sözleşmenin akdedilmesi sırasında mülkiyeti devretmesi sebebiyle, rehin hakkı ... üzerinde kurulmuş bir rehin hakkından bahsetmenin de mümkün olamayacağından hareket ederek, TMK m.873 hükmünün inanç sözleşmesine dayalı temlike konu