Başak Şit İmamoğlu / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2020

G- ALDATMA Taraflardan biri diğer tarafın aldatması (hilesi) sonucu bir sözleşme yapmışsa, yanılması esaslı olmasa bile, sözleşme ile bağlı değildir (TBK 36) ve bu nedenle uğradığı zararın tazminini talep edebilir (TBK 39/II)(1). Aldatma, bir kimseyi belli bir irade beyanında bulunmaya veya bir ... , maldaki ayıbın bilinçli olarak oluşturulması, bilerek ve isteyerek gizlenmesi aldatmaya vücut verebilir. Ayıba vücut vermeyen planlı eskitme stratejileri bakımından da, aldatma gündeme gelebilir. Onarım güçlüklerinin gizlenmesinde durum böyledir. Bu itibarla üreticinin, ayıp niteliğinde olmasa bile, bizatihi

Hakkı Mert Doğu / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

B. Kanuna Karşı Hile ve Aldatma 1. Genel Olarak Aldatma Kavramı Aldatma (Absichtliche Täuschung, Arglistige Täuschung) bir kimseyi irade beyanında ... (246). Aldatmada beyan iradeye uy gundur; ancak yanlış bir tasavvur veya düşüncenin etkisiyle irade henüz oluşum aşamasında sakatlanmaktadır(247). Aldatma TBK’nin 36. maddesinde (Art. 28 OR, § 123 BGB) düzenlenmektedir. Maddenin birinci fıkrasına göre taraflardan birinin aldatması sonucunda diğer taraf bir sözleşme yapmışsa, yanılması esaslı olmasa bile sözleşmeyle bağlı değildir. Maddenin ikinci fıkrasına göre ise üçüncü bir kişinin aldatması sonucu

Melike Kaya Karahanlı / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2024, Sayfa: 783 - 784

3.Aldatma Kastı Aldatma kastı, görünen işlemin gerçeği yansıtmamasını ifade etmektedir(31). Aldatma kastı muvazaanın olmazsa olmaz unsurudur(32). Çünkü muvazaa kavramı, tarafların iradelerini bilinçli olarak dış dünyaya farklı yansıtmalarından kaynaklandığından, aldatma kastı etrafında şekillenir. TBK’ nın 19. maddesinde yer alan “gerçek niyetin gizlenmesi” aldatma kastına işaret etmektedir(33). Yargıtayın görüşlerinde de aldatma kastına açıkça ... , E. 2018/2379, K. 2019/4330: “Muvazaada taraflar üçüncü kişileri aldatmak amacıyla gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç doğurmayan bir

Ece Deniz Günay / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2018

III. ALDATMA (HİLE) YAPILMASI SURETİYLE ÖRTÜLÜ KAZANÇ AKTARIMI YAPILIP YAPILAMAYACAĞI SORUNU Aldatma (Hile) iradeyi bozan bir sebep olup TBK m.36’da düzenlenmiştir. Aldatma bir kişiyi bir irade beyanında bulunmaya, özellikle de sözleşme yapmaya sevk etmek için onda kasden yanlış bir kanaat uyandırmak ya da esasen mevcut olan yanlış bir kanaati korumak veya sürdürmektir. Aldatan taraf bu şekilde karşı tarafta bir saik yanılmasına neden olmaktadır. Aldatma nedeniyle sözleşmenin iptal edilebilmesi için aldatmanın esaslı olması şart değildir. Dolayısıyla adi saik yanılmalarında da iptal söz konusu olacaktır(41

Gökhan Aydoğan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ağustos 2021

7- Sözleşmelerin Kurulmasında Yanılma ve Aldatma Yanılma (hata) ve aldatma (hile), korkutma (ikrah) ile birlikte sözleşmelerin kurulmasındaki irade ... sakatlanması ise aldatmaya vücut verir. Yanılma, Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 30 ilâ 35. maddelerinde; aldatma ise aynı Kanunun 36. maddesinde düzenlenmiştir. Bir kişinin yanılma veya aldatma sonucu yaptığı sözleşme ile bağlı olmasını hukuk düzeni kabul etmemiştir. TBK’nın 39. maddesinde ilgili tarafa, yanılma yahut aldatmanın öğrenilmesinden başlayarak bir yıl içinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirme veya verdiği şeyi geri isteme hakkı tanınmış; aksi

Pınar Bahar Doğan / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

bb. Aldatma Aldatma, bir kimsenin, davranışı ile diğer şahsı irade beyanında bulunmaya yönlendirmek için o şahısta yanlış bir fikrin doğumuna veya doğrulanmasına ya da devamına kasten yol açmalıdır. Bu bakımından aldatma bir kişinin kasten saik hatasına düşürülmesi olarak nitelendirilebilir(88). Türk Borçlar Kanunu madde 36 hükmünde düzenlenen aldatmada, aldatılan tarafın iradesi ile beyanı birbirine uygun olduğundan, aldatma ile aldatan taraf, aldatılan tarafta saik hatasının oluşmasına neden olur. Aldatmanın varlığından söz edebilmek için aldatma fiili, aldatma kastı ve hileli davranış ile sözleşme

Davut Armağan / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

b.Aldatma İrade sakatlığı türlerinden bir diğeri olan aldatma, bir kimsenin sözleşme yapmasını sağlamak için, onda kasıtlı olarak yanlış bir kanaat oluşturma veya o kişinin mevcut yanlış kanaatini sürdürme davranışına verilen addır(747). Aldatma TBK m. 36’da düzenlenmiştir. Hüküm sözleşmenin karşı tarafının aldatması ile üçüncü kişinin aldatmasını birbirinden ayırmış, sözleşmenin karşı tarafının aldatması durumunda içinee düşülen yanılmanın esaslı olması aranmamıştır. Üçüncü kişinin aldatmasında ise lehine aldatma yapılan tarafın aldatmayı bildiği veya bilebilecek durum da olduğu hallerde aldatılan

Burçak Yıldız / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2015

2. Aldatma (Hile) Kastı Bulunduğu ve Yatırım Tavsiyesine Uyularak Sözleşme Akdedildiği Durumlarda Aldatma (Hile) Kurumuna Dayanılabileceği Hususunda A- Yatırım Tavsiyelerinin Aldatma (Hile) Kapsamında Değerlendirilebilmesi Taraflardan birinin karşı tarafın belli bir yönde irade beyanında bulunması ... yol açması, aldatma (hile) olarak nitelendirilmektedir(856). Yatırım tavsiyelerinin belirtilen esaslara uyulmadan hazırlanıp sunulması ve yatırımcıların bunları dikkate alarak sözleşme akdetmesi de şartları varsa aldatma hükümleri çerçevesinde tazmin edilebilmektedir. Aldatma, doğru olmayan bilgiler

Lexpera, Kasım 2017

Yanılma • Aldatma • İşlem Temelinin Çökmesi • Eşitlik İlkesi

, aldatmayı gerçekleştirmeye yetmez” diyerek, aldatmanın ihmal ile gerçekleşmeyeceğini ifade etmişlerdir. Ayrıca bkz. Pierre Tercier/Pascal Pichonnaz/ H. Murat

Erdem Büyüksağiş, Emre Cumalıoğlu, Defne Kahveci / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2023

III.ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN ALDATMASI (HİLESİ) NEDENİYLE 448 Sözleşmenin kuruluşundaki aldatmada (hile), taraflardan birinin iradesi karşı taraf ya da üçüncü ... gerekir. Ayrıca tazminat talebi gündeme gelebilir. Aldatmanın bir irade sakatlığı olarak meydana gelmesinin bu konudaki tasavvurların oluşumu, saik, muamele iradesinin oluşumu, beyan iradesinin oluşumu, iradenin beyan edilmesinden oluşan beş aşaması olduğu gibi(158) aldatmanın fark edilmesinin de aşamaları vardır. En temelde gerekli olan husus ise irade açıklamasında bulunan kişinin iradesi oluşurken aldatma kastıyla hareket edilerek, doğru olmayan bilgiler temel

Nazlı Hilal Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

b. ALDATMANIN DİĞER EŞ YA DA ÜÇÜNCÜ KİŞİ TARAFINDAN YAPILMASI Aldatmanın evliliğin nisbî butlan sebebi ile iptaline neden olması hem diğer eşin aldatmasında hem de üçüncü kişinin aldatmasında mümkündür. Ancak TMK. m. 150 gereğince üçüncü kişinin aldatmasının bir iptal sebebi olarak değerlendirilebilmesi için birinci bentte üçüncü kişi aldatmasının diğer eşin bilgisi dahilinde yapılması şartı aranırken, ikinci bentte böyle bir şart aranmamaktadır(462). Eş aldatmasında, bu aldatmanın amacının evliliği sağlamak olması gerekir. Bu sebeple de eş aldatmasının kasten yapılması gereklidir. Eğer eş

Nazlı Hilal Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

(b) UNSURLARI a. EVLENMEDEKİ İRADEYİ SAKATLAYACAK BİR ALDATMANIN OLMASI TMK. m. 150 kapsamında nisbî butlan sebebi olan aldatma, sadece evliliği gerçekleştirmek için yapılan beyana ilişkin iradenin oluşumunda ya da devamında etkili olan aldatma halleridir(447). Evlenme gerçekleştikten sonra meydana gelen ya da evliliğin gerçekleşmesine ilişkin iradenin oluşumuna katkıda bulunmayan aldatma bu kapsamda değildir. Niteliği itibariyle her aldatma içerisinde karşı tarafta doğan bir yanılmayı barındırır. Diğer bir deyişle, aldatma halinde hem aldatmadan hem de yanılmadan bahsetmek mümkün olmakla beraber bunun

Esra Eviz / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2019

C. ÜÇÜNCÜ ŞAHISLARI ALDATMA KASTI Muvazaa türleri için ortak olan üçüncü unsur, üçüncü şahısları aldatma kastıdır. Tarafların iradeleri ile beyanları arasında bilerek uygunsuzluk meydana getirmelerinin sebebi üçüncü şahısları görünüşteki bu işlemle aldatmaktır. Üçüncü şahısları aldatma kastı tarafların harice karşı aldatıcı bir durum yaratmak hususundaki kastını ifade eder(54). Üçüncü şahısları aldatma kastının muvazaanın unsurlarından olup olmadığı doktrinde tartışmalıdır(55). Üçüncü şahısları aldatma kastının muvazaanın unsurlarından olmadığını savunan bir görüşe göre bu husus muvazaa

Hakkı Mert Doğu / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

3. Kanuna Karşı Hile ile Üçüncü Kişiye Karşı Aldatma (Üçüncü Kişi Aleyhine Hileli Anlaşma) Üçüncü kişiye karşı aldatma (üçüncü kişi aleyhine hileli anlaşma), iki veya daha fazla kişinin üçüncü kişi ya da kişiler aleyhine sonuç verecek bir işlem yapma konusunda anlaşmalarına denir(240). Aldatma ile üçüncü kişiye karşı aldatmayı birbirinden ayırt edebilmek adına üçüncü kişiye karşı aldatma, doktrinde “iğfal” (yanlışa düşürme) şeklinde adlandırılmaktadır(241). Aldatma, hukuki işlemin kurulmasından önce iradelerin oluşumu aşamasında söz konusu olurken; üçüncü kişiye karşı aldatmada ise sözleşme

Emre Köroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

3.2.2. Korkutmanın Aldatmadan Farkları Tıpkı yanılmada olduğu gibi yukarıda(362) aldatma ile ilgili olarak da genel bilgilere yer verildiği için, tekrara düşmemek adına çalışmanın bu başlığı altında yine sadece korkutmanın aldatmanın farkları üzerinde durulmuştur. Korkutma ile aldatma arasında şu farklar bulunmaktadır. İlk olarak korkutmada kişi, korkutulduğunu bilerek irade beyanında bulunmaktadır. Buna karşılık, aldatmada kişi aldatıldığının farkında olmadan irade beyanında bulunmaktadır(363). Diğer bir deyişle, aldatmada aldatılanın sözleşme yapmasını sağlayan temel etkeni, onun iradesine karşı

Nazlı Hilal Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

c. İPTAL TALEP HAKKI VERİLEN SEBEPLERDEN BİRİNİN BULUNMASI Evliliğin aldatma sebebiyle nisbî butlanını düzenleyen TMK. m. 150’de yanılma halinde olduğu gibi ancak belirli bazı hallerde gerçek leşen aldatmanın butlana sebep olabileceği düzenlenmektedir(464). Bu sebepler dışındaki aldatmalar, evlenmenin butlanına sebep olmayacaktır. Kuşkusuz aldatma sadece Kanun’da belirtilen bu hallerle sınırlı değildir. Ancak Kanun’un iptal sonucunu bağladığı haller maddede sınırlı sayıda belirtildiği için, bunların dışındaki sebeplerin iptal sonucunu doğurması mümkün değildir(465). TMK. m. 150’de aldatma

Yavuz Can Aslan / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2020

bbb. Aldatma Aldatma Türk Borçlar Kanunu’nun 36. maddesinde şu şekilde düzenlenmiştir: “(1) Taraflardan biri, diğerinin aldatması sonucu bir sözleşme yapmışsa, yanılması esaslı olmasa bile, sözleşmeyle bağlı değildir. (2) Üçüncü bir kişini aldatması sonucu bir sözleşme yapan taraf, sözleşmenin yapıldığı sırada karşı tarafın aldatmayı bilmesi veya bilebilecek durumunda olması halinde, sözleşmeyle bağlı değildir.” Düzenlemenin ilk fıkrası, yalnızca sözleşme taraflarından birinin diğerini aldatması hallerini düzenleme altına almaktadır. Buna göre, üçüncü kişi yararına kurulan bir sözleşmede, örneğin

Burçak Yıldız / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2015

b- Aldatma (Hile) Nedeniyle Tazminat Talep Edilebileceği Hususunda Aldatma (hile), hukuka aykırı ve haksız fiil niteliğindedir(870). Bu itibarla aldatmadan doğan tazminat talebi de, TBK m. 49 vd.’daki haksız fiil hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmektedir(871). Bu kapsamda kusur ispatı özellik arz etmektedir. Zira TBK m. 49/I’de kusur kapsamında yeterli sayılan ihmal, aldatma hükümlerinin uygulanabilmesi için yeterli olmamaktadır. Üstelik TBK m. 36 vd. hükümlerine dayanılabilmesi için ayrıca aldatma kastının varlığı da ispatlanmalıdır. Uygun nedensellik bağına ilişkin olarak ise, aldatma ile sözleşmenin

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

B. Aldatma Ölüme bağlı işlemlerde de mirasbırakanın aldatılması mümkündür. Aldatma, bir kimsenin söz veya davranışı ile sözleşmenin diğer tarafında yanlış bir fikrin uyanmasına ya da oluşan yanlış kanaat ve düşüncenin devamına kasıtlı olarak sebep olmasıdır(397). Aldatmadan söz edebilmek için ilk ... şartlarda yapmasında aldatma kastı bulunmalıdır(398). Son olarak sözleşme, kişinin bu aldatma kastı neticesinde yapılmış olmalıdır. Aldatmaya dayanarak ölüme bağlı işlemin iptali için aldatmanın esaslı olması gerekmez (TBK m. 36/I). Basit hususlarda aldatılma bile ölüme bağlı işlemi iptal etme hakkı verir

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

B. Aldatma Ölüme bağlı işlemlerde de mirasbırakanın aldatılması mümkündür. Aldatma, bir kimsenin söz veya davranışı ile sözleşmenin diğer tarafında yanlış bir fikrin uyanmasına ya da oluşan yanlış kanaat ve düşüncenin devamına kasıtlı olarak sebep olmasıdır(383). Aldatmadan söz edebilmek için ilk ... yapmasında aldatma kastı bulunmalıdır(384). Son olarak sözleşme, kişinin bu aldatma kastı neticesinde yapılmış olmalıdır. Aldatmaya dayanarak ölüme bağlı işlemin iptali için aldatmanın esaslı olması gerekmez (TBK m. 36/I). Basit hususlarda aldatılma bile ölüme bağlı işlemi iptal etme hakkı verir. Önemli olan

Arzu Yıldırım Coşkun / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2023

2. Aldatma (Hile) Nedeniyle İptal Edilebilirlik Yanılma nedeniyle sözleşmenin iptalinden farklı olarak, aldatmada(441) kişinin kendi yanılgısı değil, sözleşmenin diğer tarafı ya da üçüncü kişi tarafından oluşturulan hileli davranış, kişiyi sözleşme yapmaya sevk etmektedir. Sözleşmenin kasıtlı bir aldatma eylemi neticesinde, yanlış bir kanaat uyandırılmak suretiyle kurulması halinde aldatma nedeniyle irade sakatlığı hali söz konusu olur. İkalede de işçinin iradesinin aldatma eylemi ile sakatlanması ve işçinin bu yolla ikale yapmaya razı edilmesi görülebilmektedir. İşverenin bilgilendirme yükümlülüğünün bulunduğu

Erhan Kanışlı / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2018

1. Yanılma ve Aldatma TBK m. 36’da (OR m. 28) düzenlenen aldatmada (absichtliche Täuschung), bir kimse, başka bir kimseyi irade açıklamasında ... açmaktadır(1022). Diğer bir ifadeyle, bir kimse, aldatma fiili ile bilerek ve isteyerek karşı tarafın irade özerkliğine müdahale etmekte ve onun hatalı bir ... olabilir. Ancak, ikinci olasılıkta aldatılanın sözleşmeyi iptal etmesi için, karşı tarafın, sözleşme kurulurken üçüncü kişinin aldatmasını bilmesi ya da ... kendisine kasten açıklanmamakta ve ayrıca (ii) bu aldatma fiili yüzünden irade açıklamasında bulunmaktadır(1023). Görüleceği üzere, aldatmanın varlığı için

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

b. Aldatma Ölüme bağlı işlemlerde de mirasbırakanın aldatılması mümkündür. Aldatma, bir kimsenin söz veya davranışı ile sözleşmenin diğer tarafında yanlış bir fikrin uyanmasına ya da oluşan yanlış kanaat ve düşüncenin devamına kasıtlı olarak sebep olmasıdır(2424). Aldatmadan söz edebilmek için ilk ... şartlarda yapmasında aldatma kastı bulunmalıdır(2425). Son olarak sözleşme, kişinin bu aldatma kastı neticesinde yapılmış olmalı(2426) diğer bir ifadeyle aldatma ile ölüme bağla tasarrufun yapılması arasında illiyet bağı olmalıdır. Hatta öğretide aldatmanın anlaşılabilecek nitelikte olmasına rağmen

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

b. Aldatma Ölüme bağlı işlemlerde de mirasbırakanın aldatılması mümkündür. Aldatma, bir kimsenin söz veya davranışı ile sözleşmenin diğer tarafında yanlış bir fikrin uyanmasına ya da oluşan yanlış kanaat ve düşüncenin devamına kasıtlı olarak sebep olmasıdır(2513). Aldatmadan söz edebilmek için ilk ... şartlarda yapmasında aldatma kastı bulunmalıdır(2514). Son olarak sözleşme, kişinin bu aldatma kastı neticesinde yapılmış olmalı(2515) diğer bir ifadeyle aldatma ile ölüme bağla tasarrufun yapılması arasında illiyet bağı olmalıdır. Hatta öğretide aldatmanın anlaşılabilecek nitelikte olmasına rağmen

Mehmet Mülazımoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2025

1.3.3.3.2.Aldatma TBK m. 36 uyarınca, “taraflardan biri, diğerinin aldatması sonucu bir sözleşme yapmışsa, yanılması esaslı olmasa bile, sözleşmeyle bağlı değildir”. Kast bir unsur olarak kanunda düzenlenmemiş olsa bile, doktrinde kabul gördüğü üzere, alıcının aldatma yoluyla iptal hakkını kullanabilmesi için satıcının kastını ispatlaması gerekir(238). Aldatma bilinçli olumlu eylemlerle (örneğin, due diligence incelemesi sırasında alıcıya kasıtlı ... bile aldatma hükmü kapsamında sözleşmenin iptali talep edilebilir(240). Başka bir ifadeyle aldatma hükmünün uygulanması açısından yanılgıya düşülen