Lexpera, Kasım 2017

Yanılma • Aldatma • İşlem Temelinin Çökmesi • Eşitlik İlkesi

, aldatmayı gerçekleştirmeye yetmez” diyerek, aldatmanın ihmal ile gerçekleşmeyeceğini ifade etmişlerdir. Ayrıca bkz. Pierre Tercier/Pascal Pichonnaz/ H. Murat

Başak Şit İmamoğlu / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2020

G- ALDATMA Taraflardan biri diğer tarafın aldatması (hilesi) sonucu bir sözleşme yapmışsa, yanılması esaslı olmasa bile, sözleşme ile bağlı değildir (TBK 36) ve bu nedenle uğradığı zararın tazminini talep edebilir (TBK 39/II)(1). Aldatma, bir kimseyi belli bir irade beyanında bulunmaya veya bir ... , maldaki ayıbın bilinçli olarak oluşturulması, bilerek ve isteyerek gizlenmesi aldatmaya vücut verebilir. Ayıba vücut vermeyen planlı eskitme stratejileri bakımından da, aldatma gündeme gelebilir. Onarım güçlüklerinin gizlenmesinde durum böyledir. Bu itibarla üreticinin, ayıp niteliğinde olmasa bile, bizatihi

Melike Kaya Karahanlı / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2024, Sayfa: 783 - 784

3.Aldatma Kastı Aldatma kastı, görünen işlemin gerçeği yansıtmamasını ifade etmektedir(31). Aldatma kastı muvazaanın olmazsa olmaz unsurudur(32). Çünkü muvazaa kavramı, tarafların iradelerini bilinçli olarak dış dünyaya farklı yansıtmalarından kaynaklandığından, aldatma kastı etrafında şekillenir. TBK’ nın 19. maddesinde yer alan “gerçek niyetin gizlenmesi” aldatma kastına işaret etmektedir(33). Yargıtayın görüşlerinde de aldatma kastına açıkça ... , E. 2018/2379, K. 2019/4330: “Muvazaada taraflar üçüncü kişileri aldatmak amacıyla gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç doğurmayan bir

Hakkı Mert Doğu / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

B. Kanuna Karşı Hile ve Aldatma 1. Genel Olarak Aldatma Kavramı Aldatma (Absichtliche Täuschung, Arglistige Täuschung) bir kimseyi irade beyanında ... (246). Aldatmada beyan iradeye uy gundur; ancak yanlış bir tasavvur veya düşüncenin etkisiyle irade henüz oluşum aşamasında sakatlanmaktadır(247). Aldatma TBK’nin 36. maddesinde (Art. 28 OR, § 123 BGB) düzenlenmektedir. Maddenin birinci fıkrasına göre taraflardan birinin aldatması sonucunda diğer taraf bir sözleşme yapmışsa, yanılması esaslı olmasa bile sözleşmeyle bağlı değildir. Maddenin ikinci fıkrasına göre ise üçüncü bir kişinin aldatması sonucu

Gökhan Aydoğan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ağustos 2021

7- Sözleşmelerin Kurulmasında Yanılma ve Aldatma Yanılma (hata) ve aldatma (hile), korkutma (ikrah) ile birlikte sözleşmelerin kurulmasındaki irade ... sakatlanması ise aldatmaya vücut verir. Yanılma, Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 30 ilâ 35. maddelerinde; aldatma ise aynı Kanunun 36. maddesinde düzenlenmiştir. Bir kişinin yanılma veya aldatma sonucu yaptığı sözleşme ile bağlı olmasını hukuk düzeni kabul etmemiştir. TBK’nın 39. maddesinde ilgili tarafa, yanılma yahut aldatmanın öğrenilmesinden başlayarak bir yıl içinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirme veya verdiği şeyi geri isteme hakkı tanınmış; aksi

Erdem Büyüksağiş, Emre Cumalıoğlu, Defne Kahveci / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2023

III.ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN ALDATMASI (HİLESİ) NEDENİYLE 448 Sözleşmenin kuruluşundaki aldatmada (hile), taraflardan birinin iradesi karşı taraf ya da üçüncü ... gerekir. Ayrıca tazminat talebi gündeme gelebilir. Aldatmanın bir irade sakatlığı olarak meydana gelmesinin bu konudaki tasavvurların oluşumu, saik, muamele iradesinin oluşumu, beyan iradesinin oluşumu, iradenin beyan edilmesinden oluşan beş aşaması olduğu gibi(158) aldatmanın fark edilmesinin de aşamaları vardır. En temelde gerekli olan husus ise irade açıklamasında bulunan kişinin iradesi oluşurken aldatma kastıyla hareket edilerek, doğru olmayan bilgiler temel

Ece Deniz Günay / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2018

III. ALDATMA (HİLE) YAPILMASI SURETİYLE ÖRTÜLÜ KAZANÇ AKTARIMI YAPILIP YAPILAMAYACAĞI SORUNU Aldatma (Hile) iradeyi bozan bir sebep olup TBK m.36’da düzenlenmiştir. Aldatma bir kişiyi bir irade beyanında bulunmaya, özellikle de sözleşme yapmaya sevk etmek için onda kasden yanlış bir kanaat uyandırmak ya da esasen mevcut olan yanlış bir kanaati korumak veya sürdürmektir. Aldatan taraf bu şekilde karşı tarafta bir saik yanılmasına neden olmaktadır. Aldatma nedeniyle sözleşmenin iptal edilebilmesi için aldatmanın esaslı olması şart değildir. Dolayısıyla adi saik yanılmalarında da iptal söz konusu olacaktır(41

Erhan Kanışlı / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2018

1. Yanılma ve Aldatma TBK m. 36’da (OR m. 28) düzenlenen aldatmada (absichtliche Täuschung), bir kimse, başka bir kimseyi irade açıklamasında ... açmaktadır(1022). Diğer bir ifadeyle, bir kimse, aldatma fiili ile bilerek ve isteyerek karşı tarafın irade özerkliğine müdahale etmekte ve onun hatalı bir ... olabilir. Ancak, ikinci olasılıkta aldatılanın sözleşmeyi iptal etmesi için, karşı tarafın, sözleşme kurulurken üçüncü kişinin aldatmasını bilmesi ya da ... kendisine kasten açıklanmamakta ve ayrıca (ii) bu aldatma fiili yüzünden irade açıklamasında bulunmaktadır(1023). Görüleceği üzere, aldatmanın varlığı için

Burçak Yıldız / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2015

2. Aldatma (Hile) Kastı Bulunduğu ve Yatırım Tavsiyesine Uyularak Sözleşme Akdedildiği Durumlarda Aldatma (Hile) Kurumuna Dayanılabileceği Hususunda A- Yatırım Tavsiyelerinin Aldatma (Hile) Kapsamında Değerlendirilebilmesi Taraflardan birinin karşı tarafın belli bir yönde irade beyanında bulunması ... yol açması, aldatma (hile) olarak nitelendirilmektedir(856). Yatırım tavsiyelerinin belirtilen esaslara uyulmadan hazırlanıp sunulması ve yatırımcıların bunları dikkate alarak sözleşme akdetmesi de şartları varsa aldatma hükümleri çerçevesinde tazmin edilebilmektedir. Aldatma, doğru olmayan bilgiler

Nazlı Hilal Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

(b) UNSURLARI a. EVLENMEDEKİ İRADEYİ SAKATLAYACAK BİR ALDATMANIN OLMASI TMK. m. 150 kapsamında nisbî butlan sebebi olan aldatma, sadece evliliği gerçekleştirmek için yapılan beyana ilişkin iradenin oluşumunda ya da devamında etkili olan aldatma halleridir(447). Evlenme gerçekleştikten sonra meydana gelen ya da evliliğin gerçekleşmesine ilişkin iradenin oluşumuna katkıda bulunmayan aldatma bu kapsamda değildir. Niteliği itibariyle her aldatma içerisinde karşı tarafta doğan bir yanılmayı barındırır. Diğer bir deyişle, aldatma halinde hem aldatmadan hem de yanılmadan bahsetmek mümkün olmakla beraber bunun

Davut Armağan / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

b.Aldatma İrade sakatlığı türlerinden bir diğeri olan aldatma, bir kimsenin sözleşme yapmasını sağlamak için, onda kasıtlı olarak yanlış bir kanaat oluşturma veya o kişinin mevcut yanlış kanaatini sürdürme davranışına verilen addır(747). Aldatma TBK m. 36’da düzenlenmiştir. Hüküm sözleşmenin karşı tarafının aldatması ile üçüncü kişinin aldatmasını birbirinden ayırmış, sözleşmenin karşı tarafının aldatması durumunda içinee düşülen yanılmanın esaslı olması aranmamıştır. Üçüncü kişinin aldatmasında ise lehine aldatma yapılan tarafın aldatmayı bildiği veya bilebilecek durum da olduğu hallerde aldatılan

Pınar Bahar Doğan / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

bb. Aldatma Aldatma, bir kimsenin, davranışı ile diğer şahsı irade beyanında bulunmaya yönlendirmek için o şahısta yanlış bir fikrin doğumuna veya doğrulanmasına ya da devamına kasten yol açmalıdır. Bu bakımından aldatma bir kişinin kasten saik hatasına düşürülmesi olarak nitelendirilebilir(88). Türk Borçlar Kanunu madde 36 hükmünde düzenlenen aldatmada, aldatılan tarafın iradesi ile beyanı birbirine uygun olduğundan, aldatma ile aldatan taraf, aldatılan tarafta saik hatasının oluşmasına neden olur. Aldatmanın varlığından söz edebilmek için aldatma fiili, aldatma kastı ve hileli davranış ile sözleşme

Emre Köroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

3.2.2. Korkutmanın Aldatmadan Farkları Tıpkı yanılmada olduğu gibi yukarıda(362) aldatma ile ilgili olarak da genel bilgilere yer verildiği için, tekrara düşmemek adına çalışmanın bu başlığı altında yine sadece korkutmanın aldatmanın farkları üzerinde durulmuştur. Korkutma ile aldatma arasında şu farklar bulunmaktadır. İlk olarak korkutmada kişi, korkutulduğunu bilerek irade beyanında bulunmaktadır. Buna karşılık, aldatmada kişi aldatıldığının farkında olmadan irade beyanında bulunmaktadır(363). Diğer bir deyişle, aldatmada aldatılanın sözleşme yapmasını sağlayan temel etkeni, onun iradesine karşı

Esra Eviz / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2019

C. ÜÇÜNCÜ ŞAHISLARI ALDATMA KASTI Muvazaa türleri için ortak olan üçüncü unsur, üçüncü şahısları aldatma kastıdır. Tarafların iradeleri ile beyanları arasında bilerek uygunsuzluk meydana getirmelerinin sebebi üçüncü şahısları görünüşteki bu işlemle aldatmaktır. Üçüncü şahısları aldatma kastı tarafların harice karşı aldatıcı bir durum yaratmak hususundaki kastını ifade eder(54). Üçüncü şahısları aldatma kastının muvazaanın unsurlarından olup olmadığı doktrinde tartışmalıdır(55). Üçüncü şahısları aldatma kastının muvazaanın unsurlarından olmadığını savunan bir görüşe göre bu husus muvazaa

Zahide Altunbaş Sancak / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

4.3.1.3. Aldatma TBK m. 36, f. 1’e göre, “Taraflardan biri, diğerinin aldatması sonucu bir sözleşme yapmışsa, yanılması esaslı olmasa bile, sözleşmeyle bağlı değildir.” Aldatma bir kimsenin saik yanılmasına düşürülmesidir. Bir kimse davranışı veya söylemleriyle sözleşmenin karşı tarafında kasten yanlış bir kanaat oluşturmakta veya mevcut bir yanlış kanaati güçlendirerek devamını sağlamaktadır(1274). Aldatmanın aktif davranışla gerçekleşmesi şart de ğildir, tamamen pasif bir davranış (susma) yoluyla da gerçekleşebilir(1275). İspat yükü aldatılan tarafın üzerindedir(1276). Aldatmanın sözleşmenin

Cem Şenol / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2018

aa. Aldatma Yasak sorgu yöntemlerinden aldatma, suçlananın iradesini etkilemek amacıyla ifade veya sorgunun konusunu oluşturan maddi olay ve ... edilmeyen bir delilin elde edilmiş gibi gösterilmesi ve bu delile dayanarak sorular sorulması gibi durumlar aldatmaya örnek olarak verilebilir(1482). Yine soruşturma organlarının, yanlış kanaat uyandırmak suretiyle suçlananı bilinçli olarak yanılgıya sevk etmiş olmasının da aldatma teşkil ettiği kabul ... sorulması, beyanının doğruluğunu anlamak için eldeki bazı bilgilerin gizlenmesi gibi davranışlar aldatma olarak kabul edilmemektedir(1484). Yine ifadesine

Hakkı Mert Doğu / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

3. Kanuna Karşı Hile ile Üçüncü Kişiye Karşı Aldatma (Üçüncü Kişi Aleyhine Hileli Anlaşma) Üçüncü kişiye karşı aldatma (üçüncü kişi aleyhine hileli anlaşma), iki veya daha fazla kişinin üçüncü kişi ya da kişiler aleyhine sonuç verecek bir işlem yapma konusunda anlaşmalarına denir(240). Aldatma ile üçüncü kişiye karşı aldatmayı birbirinden ayırt edebilmek adına üçüncü kişiye karşı aldatma, doktrinde “iğfal” (yanlışa düşürme) şeklinde adlandırılmaktadır(241). Aldatma, hukuki işlemin kurulmasından önce iradelerin oluşumu aşamasında söz konusu olurken; üçüncü kişiye karşı aldatmada ise sözleşme

Beste Gemici Filiz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2025

c.Aldatma (Hile) Aldatma (Täuschung), bir kimsenin diğerini sözleşme yapmaya sevk etmek amacıyla söz yahut davranışları ile kasten yanlış bir kanaat uyandırması ya da zaten var olan yanlış bir kanaati güçlendirerek onun devamını sağlamasıdır(525). Bu bakımdan aldatma, karşı tarafın bilerek ve isteyerek saik hatasına düşürülmesidir(526). Aldatma sebebi ile sözleşmenin bağlayıcı sayılmaması için; taraflardan biri sözleşme yapma konusunda aldatılmış olmalı, aldatma sözleşmenin diğer tarafı yahut sözleşmenin yapılmasında yardımından yararlanılan kimse tarafından gerçekleştirilmeli, aldatan kişi bunu kasten

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

b. Aldatma Ölüme bağlı işlemlerde de mirasbırakanın aldatılması mümkündür. Aldatma, bir kimsenin söz veya davranışı ile sözleşmenin diğer tarafında yanlış bir fikrin uyanmasına ya da oluşan yanlış kanaat ve düşüncenin devamına kasıtlı olarak sebep olmasıdır(2513). Aldatmadan söz edebilmek için ilk ... şartlarda yapmasında aldatma kastı bulunmalıdır(2514). Son olarak sözleşme, kişinin bu aldatma kastı neticesinde yapılmış olmalı(2515) diğer bir ifadeyle aldatma ile ölüme bağla tasarrufun yapılması arasında illiyet bağı olmalıdır. Hatta öğretide aldatmanın anlaşılabilecek nitelikte olmasına rağmen

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

b. Aldatma Ölüme bağlı işlemlerde de mirasbırakanın aldatılması mümkündür. Aldatma, bir kimsenin söz veya davranışı ile sözleşmenin diğer tarafında yanlış bir fikrin uyanmasına ya da oluşan yanlış kanaat ve düşüncenin devamına kasıtlı olarak sebep olmasıdır(2424). Aldatmadan söz edebilmek için ilk ... şartlarda yapmasında aldatma kastı bulunmalıdır(2425). Son olarak sözleşme, kişinin bu aldatma kastı neticesinde yapılmış olmalı(2426) diğer bir ifadeyle aldatma ile ölüme bağla tasarrufun yapılması arasında illiyet bağı olmalıdır. Hatta öğretide aldatmanın anlaşılabilecek nitelikte olmasına rağmen

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

B. Aldatma Ölüme bağlı işlemlerde de mirasbırakanın aldatılması mümkündür. Aldatma, bir kimsenin söz veya davranışı ile sözleşmenin diğer tarafında yanlış bir fikrin uyanmasına ya da oluşan yanlış kanaat ve düşüncenin devamına kasıtlı olarak sebep olmasıdır(397). Aldatmadan söz edebilmek için ilk ... şartlarda yapmasında aldatma kastı bulunmalıdır(398). Son olarak sözleşme, kişinin bu aldatma kastı neticesinde yapılmış olmalıdır. Aldatmaya dayanarak ölüme bağlı işlemin iptali için aldatmanın esaslı olması gerekmez (TBK m. 36/I). Basit hususlarda aldatılma bile ölüme bağlı işlemi iptal etme hakkı verir

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

B. Aldatma Ölüme bağlı işlemlerde de mirasbırakanın aldatılması mümkündür. Aldatma, bir kimsenin söz veya davranışı ile sözleşmenin diğer tarafında yanlış bir fikrin uyanmasına ya da oluşan yanlış kanaat ve düşüncenin devamına kasıtlı olarak sebep olmasıdır(383). Aldatmadan söz edebilmek için ilk ... yapmasında aldatma kastı bulunmalıdır(384). Son olarak sözleşme, kişinin bu aldatma kastı neticesinde yapılmış olmalıdır. Aldatmaya dayanarak ölüme bağlı işlemin iptali için aldatmanın esaslı olması gerekmez (TBK m. 36/I). Basit hususlarda aldatılma bile ölüme bağlı işlemi iptal etme hakkı verir. Önemli olan

Nazlı Hilal Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

c. İPTAL TALEP HAKKI VERİLEN SEBEPLERDEN BİRİNİN BULUNMASI Evliliğin aldatma sebebiyle nisbî butlanını düzenleyen TMK. m. 150’de yanılma halinde olduğu gibi ancak belirli bazı hallerde gerçek leşen aldatmanın butlana sebep olabileceği düzenlenmektedir(464). Bu sebepler dışındaki aldatmalar, evlenmenin butlanına sebep olmayacaktır. Kuşkusuz aldatma sadece Kanun’da belirtilen bu hallerle sınırlı değildir. Ancak Kanun’un iptal sonucunu bağladığı haller maddede sınırlı sayıda belirtildiği için, bunların dışındaki sebeplerin iptal sonucunu doğurması mümkün değildir(465). TMK. m. 150’de aldatma

Emre Köroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

1.3.3.3. Aldatma Aldatma (absichtliche Täuschung) TBK m. 36’ da düzenlenmiştir. Bir kişinin, başka bir kişinin irade beyanında bulunmasını sağlamak amacıyla, onda kasten yanlış bir kanaat uyandırmasına veya zaten mevcut olan yanlış kanaati devam ettirmesine aldatma denir(106). Aldatmada aldatılan kişinin iradesi ile beyanı birbirine uygundur. Bununla birlikte kişi aldatıldığı için iradesi oluşum aşamasında sakatlanmıştır(107). Aldatmanın söz konusu olabilmesi için belirli şartların bulunması gereklidir. Bu şartlardan birincisi aldatma fiilidir(108). Aldatma fiili olumlu bir davranışla

Dilşah Buşra Kartal / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021

(3) Üçüncü Kişinin Aldatması veya Korkutması Üçüncü kişi yararına sözleşmede, taraflardan birinin iradesinin üçüncü kişinin aldatması veya korkutması sebebiyle sakatlanması mümkündür ve kanunda her iki durum da düzenlenmiştir. Aldatmayı düzenleyen TBK m. 36’ya göre, “Taraflardan biri, diğerinin aldatması sonucu bir sözleşme yapmışsa, yanılması esaslı olmasa bile, sözleşmeyle bağlı değildir. Üçüncü bir kişinin aldatması sonucu bir sözleşme yapan taraf, sözleşmenin yapıldığı sırada karşı tarafın aldatmayı bilmesi veya bilecek durumda olması hâlinde, sözleşmeyle bağlı değildir.” Görüldüğü üzere