İsmail Doğanay / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1994, Cilt 17, Sayı 4

V. EDÂ DAVALARININ HUKUKÎ MAHİYETİ Bilindiği üzere, hemen hemen her davanın bir "ismi" vardır: Alacak davası, tahliye davası, muârazanın men'i ... bazı sınıflandırmaya tâbi tutarak, "edâ davaları", "tesbit davaları" ve "inşaî davalar" adı altında üç grupta toplayıp incelemek, elbette mümkündür. Biz burada, sadece, "edâ davaları"nın mahiyeti üzerinde durmak istiyoruz. "Edâ davası"nda, davacı taraf, dava açtığı mahkemeden, davalı tarafın kendisine ... , davacının "edâ davası" açmakta, hukukî yararı bulunması şarttır. Davacının hukukî yararının "var" sayılabilmesi için, davalı tarafın, davacının mevcut olan

Çiğdem Yazıcı / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

I. Karşı Eda Davası A. Genel Olarak Karşı Eda Davaları Mahkemeden istenen hukukî korunmaya göre davanın eda davası olarak açılması halinde davacı, davalının bir şeyi vermeye, yapmaya veya kaçınmaya mahkûm edilmesini talep eder(214). Bir şeyin yapılması talepli eda davaları olumlu (müspet) eda davası, bir şeyden kaçınma talebiyle açılan davalara ise olumsuz (menfi) eda davası olarak anılır(215). Eda davaları uygulamada en çok başvurulan dava türleri olup, Hukuk Muhakemeleri Kanunumuz da eda davalarını esas olarak düzenleme yapmıştır(216). Ayni ve şahsi haklar eda davalarına konu olabilirler. Eda

Meltem Ercan Özler / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2019

B. EDA DAVASINDA DAVA KONUSU I. Genel Olarak Eda davası, davacının talebiyle davalının bir işi yapmaya, bir şey vermeye ya bir işi yapmamaya mahkum edilmesini konu alan davadır(118). Diğer bir deyişle eda davaları ile maddi hukuka ilişkin bir talep hakkının yerine getirilmesi istenir(119). HMK m. 105’te eda davası düzenlenmiştir ve kanun tarafından eda davaları esas alınarak bir düzenleme yapılmıştır. Eda davası, bir edimin ifasına yönelik olarak olumlu ve olumsuz bir edayı ya da aynî ya da şahsî bir hakkı, bir şeyi yapma borcunu ya da bir şeye katlanma borcunu konu ediniyor olabilir. Bir davanın eda

Büşra Nur Taşkın, Burak Adıgüzel / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025, Sayfa: 158 - 159

2.Eda Davası Müdürün bağlılık yükümlülüğünün ihlali neticesinde limited şirket birtakım talep haklarına sahip olacaktır. Acaba müdürün bağlılık yükümlülüğünü ihlal etmesi halinde ona karşı yapma, yapmama kaçınma şeklinde bir eda davası açılabilecek midir? HMK m. 105 uyarınca, öğretide bağlılık yükümlülüğünün ihlali neticesinde eda davası açılabileceği kabul edenler bulunmaktadır(109). Bu düşüncede olan yazarlara göre eda davası, yapma, yapmama ya da ... ihlalleri neticesinde eda davası açılması mümkün değildir(111). Zira bağlılık yükümlülüğü yapısı gereği, yükümlülükle sorumlu olan bir şeyi yapmaya yahut

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

2.Eda Davasındaki Hüküm Yönünden Eda davasında verilen hükümler eda emri ile birlikte hakkın veya hukuki ilişkinin varlığını tespit hükmünü de içermektedir ve bu hususlar kesin hükmün olumlu etkisini haiz olur.(145) Eda davasında iddianın daya nağı olan hakkın varlığının tespiti için de bu hakka ... edilebilir.(147) Diğer taraftan eda davası açılabilen durumlarda hukuki yararın yokluğundan tespit davası açılmaz.(148) Eda davası hakka, hukuki ilişkiye ... .(149) Kanımızca, eda davasının hakkın, hukuki ilişkinin tespiti talebini de içerdiği kabul edilmekle talep sonucunun kapsamında olduğu kabul edilebilir

Lexpera, Ocak 2018

Davadan Feragat • Belirsiz Tespit Davası • Eda Davası • Islah • Zamanaşımı Defi • İstinaf Kanun Yolu • Borcun Nakli

belirli kısım için eda davası açmakla birlikte ayrı bir belirsiz tespit davası da açmıştır. 2A) (E)’nin sözü edilen şekilde bir dava açması mümkün müdür? Neden? 2B) (E), belirlediği kısma rağmen ayrı bir eda davası açmaksızın alacağın tamamı için belirsiz tespit davası açabilir mi? Neden? 2C) (E)’nin alacağın tamamını belirleyebildiği ve davasını kısmî eda davası şeklinde açtığı varsayımında tahkikat aşamasında davasını ıslah etmiştir. Mahkemece ıslah

Ayşe Almıla Tanrıverdi / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

A. EDA DAVASI İLE İLİŞKİSİ Tespit davasının eda davası ile ilişkisinin eda davasının, tespit davasını da kapsayan bir dava türü olması(229) ve tespit davasının eda davasının öncüsü olarak kabul edilmesi(230) nedeniyle incelenmesi gerekli görülmüştür. Tespit davası ve eda davası ilişkisinden doğan kural, eda davasının daha geniş nitelikli hukukî koruma sağlaması(231) nedeniyle eda davasının açılabileceği hâllerde tespit davası açılmasında hukukî yararın olmadığıdır(232). Tespit davası, eda davasının açılamayacağı hâllerde açılabilir(233). Eda davası; hakkın içeriğinin yerine getirilmesi için

İsmail Doğanay / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1994, Cilt 17, Sayı 4

İsmail Doğanay / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1994, Cilt 17, Sayı 4

Hakan Pekcanıtez / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2023

eda davasının açılabildiği hallerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir.’’ Bu fıkranın açık ve anlaşılır ... fıkranın gerekçesine göre; “Eda davasının açılabildiği hallerde tespit davası açılamaz” yollu önermenin hak arama özgürlüğünün ulaştığı kapasite ve hukuki ... . Öte yandan tespit davası, dava ekonomisi yönünden eda davasına nazaran taraflar için daha avantajlıdır. Tespit davasının taraf barışını kolaylaştıran bir karakteri de vardır. Alacaklı, yalnızca eda davası veya yalnızca tespit davası yahut kısmi eda ile birlikte külli tespit davası açabilme

Seray Özkan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

davası ve icra takibi yoludur(281). Mütemerrit ortaklara karşı ifa davası açarak veya icra takibi yaparak, anılan muaccel sermaye borcunun ifa edilmesi ... şirket ortakları, sermaye borcunu ifada temerrüde düşmeleri halinde müdür/müdürler kurulu gecikmiş ifayı talep için ifa davası açabilecek ya da icra yoluyla ifayı talep edebileceklerdir. İfa davası kapsamında, mütemerrit ortaklardan hangi kalemlerin talep edilebileceğine ilişkin düzenleme TTK’da ... /müdürler kurulunun mütemerrit ortaklara ifa davası açabilmeleri için herhangi bir şart bulunmamaktadır(283). Öğretide, nakdi sermaye borcunun ifasında

Rukiye Feray Durmuş / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021

1.1.1. Hukuki Himayenin Niteliğine Göre Dava Çeşitleri 1.1.1.1. Eda Davası Eda davasında davacı; davalının, bir şey vermeye veya yapmaya ya da yapmamaya mahkûm edilmesini talep eder (HMK md. 105). Eda davasının konusu hem şahsi haklara hem de ayni haklara yönelik olabilmektedir(2). Alacak davası, sözleşme konusu malın teslimi, manzara kapatmama gibi talepler ile açılan davalar eda davasına birer örnektir. Örneğin; satış sözleşmesi kapsamında alınmış ... için eda davasıdır. Örneğin; eser sözleşmesi kapsamında kararlaştırılmış olan bir tablonun yapılması amacıyla açılmış bir dava, davalının bir şeyi

İsmail Doğanay / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1994, Cilt 17, Sayı 4

Selman Yavuz Gökce / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2024

II.USUL HUKUKU BAKIMINDAN SONUÇLARI A.AÇILABİLECEK DAVALAR 1.Eda Davası Uygulamada en sık görülen dava çeşidi olan eda davası ile davacı ... verme veya yapma şeklinde olumlu bir edim olabileceği gibi, yapmama yahut kaçınma gibi olumsuz bir edim de olabilir(5). Bu itibarla eda davaları pozitif eda davaları ve negatif eda davaları olmak üzere ikiye ayrılmaktadır(6). Hukuki yarar bir davanın açılabilmesi için gerekli olan dava şartlarından birisidir (HMK m. 114/1, h). Eğer davacının dava açmakta hukuki yararı yoksa o davanın esasına girilemez(7). Eda davalarında davacının hukuki yararının

Özlem Canbeldek Akın / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2019

değinilmesi gereken önemli bir diğer husus, tespit ve eda davalarının “aynı dava” olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğidir. Eda ve menfi tespit ... (704) ve İsviçre(705) hukuklarında hangi tür davanın daha önce açıldığına göre belirlenmektedir. Eda davasında, taraflar arasındaki hukukî ilişkinin ... talep, dava konusu hukukî ilişkinin mevcut olup olmadığının tespitinden ibarettir(707). Eda davasının talep sonucu aynı zamanda tespit talebi de içermekte ve bu açıdan tespit davasıyla ayniyet göstermektedir(708); yani çoğun içinde az da bulunmaktadır (maiori ad minus)(709). Bu nedenle eda davasından

A. Çağrı Yıldız / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2021

C. Genel Eda Davası (Die allgemeine Leistungsklage) İdarenin, idari işlem sayılmayan muamelelerine yönelik olarak açılabilen dava türü genel eda ... olan genel eda davasına idarenin özel hukuka tabi muameleleri konu edilemez. Genel eda davası, AİMK’da açıkça düzenlenmiş değildir. Ancak Federal ... ifadelerin bu tür bir dava yoluna işaret etmesi nedeniyle kabul edilmektedir. Genel eda davası, konusunun idari işlem sayılmayan idari muameleler olması dışında yükümlülük davası ile benzerlik göstermektedir. Genel eda davasının yükümlülük davasından ayrılan yönü ise yükümlülük davasında idare her zaman

Hakan Hasırcı / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021

h. Doktrindeki Görüşlerin Değerlendirilmesi ve Görüşümüz aa. İtirazın İptali Davasının Bir Eda Davası Olduğu Görüşünün Değerlendirilmesi İtirazın iptali davasının hukuki niteliğine ilişkin olarak ileri sürülen ilk görüş, bu davanın bir eda davası olduğu görüşüdür. Bu görüşü savunanlardan Kuru ve ... ulaşılmak istenen esas sonuç, itirazın iptali davasının bir eda davası gibi karara bağlanmasına yönelik hukuki yararın varlığının ortaya konmasıdır. Ancak bu ... kalkması, itirazın iptali davasında borçlunun edaya mahkum edilmesindeki hukuki yararı da ortadan kaldırır. Örneğin, borçlu iflası istenebilecek bir kişi

Çiğdem Yazıcı / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

B. Tam Eda Davasına Karşı Menfi Tespit Davası Davalı açılan tam eda davasına karşı bir menfi tespit davası açamaz. Tam eda davasına karşı menfi tespit davası açılamayacağının kabul edilmesinde iki farklı sebep ortaya çıkar. Bunlardan birincisi eda davası devam ederken aynı alacak için bir menfi ... (318). Bir başka görüşe göre ise tam eda davası devam ederken açılan müspet ya da menfi tespit davasında hukukî yarar bulunmamaktadır(319). Fakat, bu söylenenler eda davasının hukukî ilişkinin tamamına ilişkin olması ya da tam eda davası hali bakımından geçerlidir. Eda davası kısmî veya hukukî ilişkiden

Canan Ünal / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2018

; bundan başka “yoksun bırakıldığı hakları”nın da talep edilebileceğine yer verilmiştir(181). Bu kapsamda işçi yoksun bırakıldığı hakları eda davası açarak işverenden talep edebilir. Eda davası, davalının bir şey yapmaya, bir şeyi vermeye veya bir şeyi yapmamaya mahkûm edilmesinin istendiği dava türüdür (HMK m. 105). “Eşit davranma yükümlülüğüne ilişkin bir eda davasında amaç, işveren eğer eşit davranma borcuna aykırı davranmasaydı işçi hangi durumda ... çıkan ücret farkı, işçinin yararlandırılmadığı ücret ekleri, kıdem tazminatı farkları, sosyal yardımlar yoksun bırakılan haklardandır(183) ve eda davası

İsmail Doğanay / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1994, Cilt 17, Sayı 4

Hakan Hasırcı / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021

davanın eda davası, tespit davası veya inşai dava olması esasına göre bir başka deyişle davanın türüne göre bir düzenleme yapmamıştır. Kanun koyucu açıkça ... . Nitekim eda davasında bir şeyin yapılması, yapılmaması bir şeyin verilmesi (teslimi) bir başka deyişle olumlu ya da olumsuz bir edaya mahkûmiyet söz konusu ... karar verilmesi ya da bir kimsenin arazisine tecavüz edilmemesi için tecavüzün önlenmesine yönelik karar verilmesi de eda davalarının konusu olabilir. Bu nedenlerle itirazın iptali davasının bir eda davası olup olmadığı üzerinden değerlendirme yapılarak bir sonuca varılması ve buna göre arabuluculuğa tabi olup

Melih Işık / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2024

için eda davası açma imkânı varken, eda hükmünde aynı zamanda hukukî ilişkiye dair tespit de yer aldığından borcun tespiti için müspet tespit davası açılmasında hukukî yararın olmadığı kabul edilmektedir(1287). Eda davası açılabilecekken para borcunun tespiti için tespit davası açılması halinde, dava hukukî yarar yokluğundan usûlden ret kararı ile sonuçlanır. Öte yandan tespit davasının açılması eda davasına göre nicelik ve nitelik bakımından daha iyi bir hukukî koruma sağlıyorsa hukukî yararın varlığı kabul edilerek tespit davası açılmasına izin verilebilir(1288). Bu yönüyle eda davası açılmasının mümkün

Gülşah Sinem Aydın / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2017

niteliğindeki alacak hakkına dayanan bir edâ davası niteliğindedir(614). Yine edâ davası, davanın dayandığı hakka göre, istihkak davası veya ifa davası gibi ... 3. Edâ Davası Niteliği Mahkemeden istenenen hukukî korunmanın çeşidine göre davalar, edâ davası, tespit davası ve inşaî davalar (yenilik doğuran dava) olmak üzere üçe ayrılmaktadır(611). Belirtilen dava türlerinden edâ davasında davacı, mahkemeden davalının bir şey yapmaya, bir şey vermeye veya ... hâlde bu dava, mahkemeden istenenen hukukî korunmanın çeşidine göre edâ davası niteliğindedir(612). Edâ davasının konusu gerek kişisel (şahsî/nisbî

Yusuf Güneş / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2019

1.12.1. Eda Davası Eda davası HMK md. 105’te tanımlanmış olup mahkemeden, davalının, bir şeyi vermeye veya yapmaya yahut yapmamaya mahkûm edilmesinin talep edildiği dava türüdür. Orman kaynakları üzerinde açılabilecek tapu sicilinin yanlış tutulması nedeniyle tazminat davası bir eda davasıdır ... alanlarından verilen idari izinler nedeniyle açılan tazminat davaları ve diğer zararların tazmini talebiyle açılan davalar da bir eda davası olup burada ... hataların düzeltilmesi davası, eda davası, yenilik doğuran dava ya da tespit davası kategorisinden herhangi birine tam anlamıyla uymaz. Davada verilen kararın

Şebnem Gedik Akbaş / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

ii.Eda Davası Eda Davası, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 105. maddesinde düzenlenerek “Eda davası yoluyla mahkemeden, davalının, bir şeyi vermeye veya yapmaya yahut yapmamaya mahkûm edilmesi talep edilir.” hükmüne yer verilmiştir. Madde hükmünden hareketle eda davasının konusu para alacakları olabileceği gibi para alacağı dışındaki edim yükümlülükleri de olabilecektir.(248) Eda davası niteliğindeki para alacakları, işçilik alacaklarının kıdem ve ... borcuna aykırı şekilde ücreti erkek işçilerden daha düşük ödenen kadın işçi eksik ödenen ücret alacağına ilişkin kısmı eda davası ile talep edebilecektir