Çiğdem Yazıcı / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

I. Karşı Eda Davası A. Genel Olarak Karşı Eda Davaları Mahkemeden istenen hukukî korunmaya göre davanın eda davası olarak açılması halinde davacı, davalının bir şeyi vermeye, yapmaya veya kaçınmaya mahkûm edilmesini talep eder(214). Bir şeyin yapılması talepli eda davaları olumlu (müspet) eda davası, bir şeyden kaçınma talebiyle açılan davalara ise olumsuz (menfi) eda davası olarak anılır(215). Eda davaları uygulamada en çok başvurulan dava türleri olup, Hukuk Muhakemeleri Kanunumuz da eda davalarını esas olarak düzenleme yapmıştır(216). Ayni ve şahsi haklar eda davalarına konu olabilirler. Eda

İsmail Doğanay / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1994, Cilt 17, Sayı 4

V. EDÂ DAVALARININ HUKUKÎ MAHİYETİ Bilindiği üzere, hemen hemen her davanın bir "ismi" vardır: Alacak davası, tahliye davası, muârazanın men'i ... bazı sınıflandırmaya tâbi tutarak, "edâ davaları", "tesbit davaları" ve "inşaî davalar" adı altında üç grupta toplayıp incelemek, elbette mümkündür. Biz burada, sadece, "edâ davaları"nın mahiyeti üzerinde durmak istiyoruz. "Edâ davası"nda, davacı taraf, dava açtığı mahkemeden, davalı tarafın kendisine ... , davacının "edâ davası" açmakta, hukukî yararı bulunması şarttır. Davacının hukukî yararının "var" sayılabilmesi için, davalı tarafın, davacının mevcut olan

Meltem Ercan Özler / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2019

B. EDA DAVASINDA DAVA KONUSU I. Genel Olarak Eda davası, davacının talebiyle davalının bir işi yapmaya, bir şey vermeye ya bir işi yapmamaya mahkum edilmesini konu alan davadır(118). Diğer bir deyişle eda davaları ile maddi hukuka ilişkin bir talep hakkının yerine getirilmesi istenir(119). HMK m. 105’te eda davası düzenlenmiştir ve kanun tarafından eda davaları esas alınarak bir düzenleme yapılmıştır. Eda davası, bir edimin ifasına yönelik olarak olumlu ve olumsuz bir edayı ya da aynî ya da şahsî bir hakkı, bir şeyi yapma borcunu ya da bir şeye katlanma borcunu konu ediniyor olabilir. Bir davanın eda

Büşra Nur Taşkın, Burak Adıgüzel / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025, Sayfa: 158 - 159

2.Eda Davası Müdürün bağlılık yükümlülüğünün ihlali neticesinde limited şirket birtakım talep haklarına sahip olacaktır. Acaba müdürün bağlılık yükümlülüğünü ihlal etmesi halinde ona karşı yapma, yapmama kaçınma şeklinde bir eda davası açılabilecek midir? HMK m. 105 uyarınca, öğretide bağlılık yükümlülüğünün ihlali neticesinde eda davası açılabileceği kabul edenler bulunmaktadır(109). Bu düşüncede olan yazarlara göre eda davası, yapma, yapmama ya da ... ihlalleri neticesinde eda davası açılması mümkün değildir(111). Zira bağlılık yükümlülüğü yapısı gereği, yükümlülükle sorumlu olan bir şeyi yapmaya yahut

Ayşe Almıla Tanrıverdi / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

A. EDA DAVASI İLE İLİŞKİSİ Tespit davasının eda davası ile ilişkisinin eda davasının, tespit davasını da kapsayan bir dava türü olması(229) ve tespit davasının eda davasının öncüsü olarak kabul edilmesi(230) nedeniyle incelenmesi gerekli görülmüştür. Tespit davası ve eda davası ilişkisinden doğan kural, eda davasının daha geniş nitelikli hukukî koruma sağlaması(231) nedeniyle eda davasının açılabileceği hâllerde tespit davası açılmasında hukukî yararın olmadığıdır(232). Tespit davası, eda davasının açılamayacağı hâllerde açılabilir(233). Eda davası; hakkın içeriğinin yerine getirilmesi için

İsmail Doğanay / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1994, Cilt 17, Sayı 4

Rukiye Feray Durmuş / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021

1.1.1. Hukuki Himayenin Niteliğine Göre Dava Çeşitleri 1.1.1.1. Eda Davası Eda davasında davacı; davalının, bir şey vermeye veya yapmaya ya da yapmamaya mahkûm edilmesini talep eder (HMK md. 105). Eda davasının konusu hem şahsi haklara hem de ayni haklara yönelik olabilmektedir(2). Alacak davası, sözleşme konusu malın teslimi, manzara kapatmama gibi talepler ile açılan davalar eda davasına birer örnektir. Örneğin; satış sözleşmesi kapsamında alınmış ... için eda davasıdır. Örneğin; eser sözleşmesi kapsamında kararlaştırılmış olan bir tablonun yapılması amacıyla açılmış bir dava, davalının bir şeyi

A. Çağrı Yıldız / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2021

C. Genel Eda Davası (Die allgemeine Leistungsklage) İdarenin, idari işlem sayılmayan muamelelerine yönelik olarak açılabilen dava türü genel eda ... olan genel eda davasına idarenin özel hukuka tabi muameleleri konu edilemez. Genel eda davası, AİMK’da açıkça düzenlenmiş değildir. Ancak Federal ... ifadelerin bu tür bir dava yoluna işaret etmesi nedeniyle kabul edilmektedir. Genel eda davası, konusunun idari işlem sayılmayan idari muameleler olması dışında yükümlülük davası ile benzerlik göstermektedir. Genel eda davasının yükümlülük davasından ayrılan yönü ise yükümlülük davasında idare her zaman

Seray Özkan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

davası ve icra takibi yoludur(281). Mütemerrit ortaklara karşı ifa davası açarak veya icra takibi yaparak, anılan muaccel sermaye borcunun ifa edilmesi ... şirket ortakları, sermaye borcunu ifada temerrüde düşmeleri halinde müdür/müdürler kurulu gecikmiş ifayı talep için ifa davası açabilecek ya da icra yoluyla ifayı talep edebileceklerdir. İfa davası kapsamında, mütemerrit ortaklardan hangi kalemlerin talep edilebileceğine ilişkin düzenleme TTK’da ... /müdürler kurulunun mütemerrit ortaklara ifa davası açabilmeleri için herhangi bir şart bulunmamaktadır(283). Öğretide, nakdi sermaye borcunun ifasında

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

2.Eda Davasındaki Hüküm Yönünden Eda davasında verilen hükümler eda emri ile birlikte hakkın veya hukuki ilişkinin varlığını tespit hükmünü de içermektedir ve bu hususlar kesin hükmün olumlu etkisini haiz olur.(145) Eda davasında iddianın daya nağı olan hakkın varlığının tespiti için de bu hakka ... edilebilir.(147) Diğer taraftan eda davası açılabilen durumlarda hukuki yararın yokluğundan tespit davası açılmaz.(148) Eda davası hakka, hukuki ilişkiye ... .(149) Kanımızca, eda davasının hakkın, hukuki ilişkinin tespiti talebini de içerdiği kabul edilmekle talep sonucunun kapsamında olduğu kabul edilebilir

Hakan Pekcanıtez / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2023

eda davasının açılabildiği hallerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir.’’ Bu fıkranın açık ve anlaşılır ... fıkranın gerekçesine göre; “Eda davasının açılabildiği hallerde tespit davası açılamaz” yollu önermenin hak arama özgürlüğünün ulaştığı kapasite ve hukuki ... . Öte yandan tespit davası, dava ekonomisi yönünden eda davasına nazaran taraflar için daha avantajlıdır. Tespit davasının taraf barışını kolaylaştıran bir karakteri de vardır. Alacaklı, yalnızca eda davası veya yalnızca tespit davası yahut kısmi eda ile birlikte külli tespit davası açabilme

Çiğdem Yazıcı / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

B. Tam Eda Davasına Karşı Menfi Tespit Davası Davalı açılan tam eda davasına karşı bir menfi tespit davası açamaz. Tam eda davasına karşı menfi tespit davası açılamayacağının kabul edilmesinde iki farklı sebep ortaya çıkar. Bunlardan birincisi eda davası devam ederken aynı alacak için bir menfi ... (318). Bir başka görüşe göre ise tam eda davası devam ederken açılan müspet ya da menfi tespit davasında hukukî yarar bulunmamaktadır(319). Fakat, bu söylenenler eda davasının hukukî ilişkinin tamamına ilişkin olması ya da tam eda davası hali bakımından geçerlidir. Eda davası kısmî veya hukukî ilişkiden

Şebnem Gedik Akbaş / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

ii.Eda Davası Eda Davası, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 105. maddesinde düzenlenerek “Eda davası yoluyla mahkemeden, davalının, bir şeyi vermeye veya yapmaya yahut yapmamaya mahkûm edilmesi talep edilir.” hükmüne yer verilmiştir. Madde hükmünden hareketle eda davasının konusu para alacakları olabileceği gibi para alacağı dışındaki edim yükümlülükleri de olabilecektir.(248) Eda davası niteliğindeki para alacakları, işçilik alacaklarının kıdem ve ... borcuna aykırı şekilde ücreti erkek işçilerden daha düşük ödenen kadın işçi eksik ödenen ücret alacağına ilişkin kısmı eda davası ile talep edebilecektir

Selman Yavuz Gökce / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2024

II.USUL HUKUKU BAKIMINDAN SONUÇLARI A.AÇILABİLECEK DAVALAR 1.Eda Davası Uygulamada en sık görülen dava çeşidi olan eda davası ile davacı ... verme veya yapma şeklinde olumlu bir edim olabileceği gibi, yapmama yahut kaçınma gibi olumsuz bir edim de olabilir(5). Bu itibarla eda davaları pozitif eda davaları ve negatif eda davaları olmak üzere ikiye ayrılmaktadır(6). Hukuki yarar bir davanın açılabilmesi için gerekli olan dava şartlarından birisidir (HMK m. 114/1, h). Eğer davacının dava açmakta hukuki yararı yoksa o davanın esasına girilemez(7). Eda davalarında davacının hukuki yararının

Yasemin Yılmaz / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2019

A. Aynen İfayı Talep İfası mümkün olan muaccel bir borcun alacaklısı, borcu ifa etmeyen borçluya karşı açacağı bir dava (ifa davası) ile borcun aynen ifasını talep edebilir(24). İfa davası, muaccel ve ifa edilebilir her türlü edimi kapsamaktadır(25). Özel hastane işleticisinin hastaneye kabul sözleşmesi ile üstlendiği edimi yerine getirmediği hâllerde, şartlarının bulunması durumunda hasta veya temsilcisinin kural olarak ifa davası açma hakkı ... hâlinde, hasta sözleşmenin ifa edilmesi için özel hastane işleticisine karşı ifa davası açabilecektir. Ancak taraflar arasındaki sözleşmenin tıp hukuku

Gizem Ayvar Özcan / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2025

2.Eda Davası Eda davası yoluyla mahkemeden, davalının, bir şeyi vermeye veya yapmaya yahut yapmamaya mahkûm edilmesi talep edilir (HMK m.105). Yıllık ücretli izin hakkının kullandırılmaması durumunda iş sözleşmesi devam ederken eda davası açılarak mahkeme aracılığıyla kullandırılması hususu öğretide tartışmalıdır. Öğretide bir görüşe göre, işçinin bu hususta eda davası açamayacağı kabul edilmektedir. Zira eda davası sonunda verilen hüküm ... yılı içinde kullandırılması gerekliliği karşısında yıllık iznin kullanım döneminin belirlenmesi için eda davası açılabileceğini ve bilirkişi marifetiyle

Hilal Daver / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2023

2.İfa Davası ve Cebri İcra(602) Alacaklı ifa davasında borçlunun ifaya (bir şeyi vermeye, yapmaya ya da yapmamaya) mahkûm edilmesini ister(603). Kural olarak, ifası mümkün ve muaccel olan her türlü edim için ifa davası açılabilir; hatta alacaklının başvurabileceği yegâne yol budur(604). İfa davasının açılabilmesi için borçlunun kusuru ya da temerrüde düşmüş olması aranmaz. İfa davası sonucu verilen ilâma rağmen borçlu ifada bulunmazsa alacaklı ... yapma ve yapmama borçlarının cebri icrası mümkün değildir(606). (602) İfa davası ve cebri icra, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve İcra İflas Kanununda

İsmail Doğanay / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1994, Cilt 17, Sayı 4

Hakan Hasırcı / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021

h. Doktrindeki Görüşlerin Değerlendirilmesi ve Görüşümüz aa. İtirazın İptali Davasının Bir Eda Davası Olduğu Görüşünün Değerlendirilmesi İtirazın iptali davasının hukuki niteliğine ilişkin olarak ileri sürülen ilk görüş, bu davanın bir eda davası olduğu görüşüdür. Bu görüşü savunanlardan Kuru ve ... ulaşılmak istenen esas sonuç, itirazın iptali davasının bir eda davası gibi karara bağlanmasına yönelik hukuki yararın varlığının ortaya konmasıdır. Ancak bu ... kalkması, itirazın iptali davasında borçlunun edaya mahkum edilmesindeki hukuki yararı da ortadan kaldırır. Örneğin, borçlu iflası istenebilecek bir kişi

Yusuf Güneş / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2019

1.12.1. Eda Davası Eda davası HMK md. 105’te tanımlanmış olup mahkemeden, davalının, bir şeyi vermeye veya yapmaya yahut yapmamaya mahkûm edilmesinin talep edildiği dava türüdür. Orman kaynakları üzerinde açılabilecek tapu sicilinin yanlış tutulması nedeniyle tazminat davası bir eda davasıdır ... alanlarından verilen idari izinler nedeniyle açılan tazminat davaları ve diğer zararların tazmini talebiyle açılan davalar da bir eda davası olup burada ... hataların düzeltilmesi davası, eda davası, yenilik doğuran dava ya da tespit davası kategorisinden herhangi birine tam anlamıyla uymaz. Davada verilen kararın

Mustafa Kayhan / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

I. Eda Davaları Eda davasında, davacı tarafından, davalının bir işi yapmak veya bir şeyi vermek yönünde mahkûm edilmesi talep edilir(67) (HMK m. 105). Davacının eda davasında hukukî yararı bulunmalıdır. Davalının, davacının istediği edaya hükmedilebilmesi için dava konusu hakkın veya hukukî ilişkinin tespiti gerekir. Hâkim, davacının iddia ettiği hakkın mevcut olduğu kanısına varırsa, davalıyı davacıya karşı belli bir edada bulunmaya mahkûm eder. Eda davasının ... . Diğeri ise davacının talep ettiği edanın icrası konusunda davalıya yöneltilmiş emirdir. Eda davasındaki tespit bölümü aynı hukukî ilişkiye dayanarak açılan

Gülşah Sinem Aydın / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2017

niteliğindeki alacak hakkına dayanan bir edâ davası niteliğindedir(614). Yine edâ davası, davanın dayandığı hakka göre, istihkak davası veya ifa davası gibi ... 3. Edâ Davası Niteliği Mahkemeden istenenen hukukî korunmanın çeşidine göre davalar, edâ davası, tespit davası ve inşaî davalar (yenilik doğuran dava) olmak üzere üçe ayrılmaktadır(611). Belirtilen dava türlerinden edâ davasında davacı, mahkemeden davalının bir şey yapmaya, bir şey vermeye veya ... hâlde bu dava, mahkemeden istenenen hukukî korunmanın çeşidine göre edâ davası niteliğindedir(612). Edâ davasının konusu gerek kişisel (şahsî/nisbî

Uğur Tülü / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

D. Bazı Dava Çeşitlerinin İş Yargısı Açısından İncelenmesi 1. Eda Davaları HMK.md.105’te düzenlenen eda davası ile mahkemeden davalının bir şey vermesine, yapmasına veya yapmamasına karar vermesi talep edilir. Eda davaları icra kabiliyeti bulunması ve çok sık başvurulan bir dava çeşidi olması bakımından önem taşır. Eda davası açılmasında hukuki yararın varlığı, bir dava şartı olarak zorunludur. Eda davasının kabulü halinde ileri sürülen hakkın ... konusu olur. Eda davasının reddine ilişkin hüküm ise bir tespit hükmü niteliğindedir, bu hükümde bir eda emri bulunmadığı için tespit hükmünün yalnızca

Hakan Hasırcı / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021

davanın eda davası, tespit davası veya inşai dava olması esasına göre bir başka deyişle davanın türüne göre bir düzenleme yapmamıştır. Kanun koyucu açıkça ... . Nitekim eda davasında bir şeyin yapılması, yapılmaması bir şeyin verilmesi (teslimi) bir başka deyişle olumlu ya da olumsuz bir edaya mahkûmiyet söz konusu ... karar verilmesi ya da bir kimsenin arazisine tecavüz edilmemesi için tecavüzün önlenmesine yönelik karar verilmesi de eda davalarının konusu olabilir. Bu nedenlerle itirazın iptali davasının bir eda davası olup olmadığı üzerinden değerlendirme yapılarak bir sonuca varılması ve buna göre arabuluculuğa tabi olup

İsmail Aydın / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2022

1. Eda Davası HMK’nun 105. maddesine göre, davacının, mahkemeden davalının bir şey vermesini, yapmasını veya yapmamasını talep edebildiği davalara eda davaları denir. Örneğin bir inşaat şirketi ile tuğla üretimi yapan bir şirket arasında tuğla satımına ilişkin bir sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesi halinde sözleşmede yer alan edimin yerine getirilmesi ve varsa cezai şartın ödenmesinin talebi halinde bir eda davasından söz edilecektir ... tazminat davası açar(689). Aslında bakıldığında tüm bu davalar, eda davası olup yalnızca talep sonucunda yer alan hakka ilişkin isimler almaktadır. TTK’nun