Erdal Tercan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1998, Cilt 19, Sayı 4

Yrd. Doç. Dr. Erdal TERCAN* A- GENEL OLARAK ESKİ HALE GETİRME Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunumuz ve diğer kanunlar, hak sahiplerinin haklarını ... olabileceği gibi, esasın, şekle feda edilmesi sonucunu da doğurabilir. İşte bu nedenlerle, kanunkoyucu HUMK m. 166-174 arasında, eski hale getirme kurumunu kabul etmiştir. Aslında, "eski hale getirme" Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nda geçen bir kavramdır(1). HUMK'da, bu kurum, eski bir dille "hali sabıka ... nedeniyle, gerek doktrin ve gerekse uygulamada "eski hale getirme" olarak adlandırılmış ve o şekilde kabul edilmiştir. Eski hale getirme (Wiedereinsetzung in

Seda Özmumcu / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2019

III. ESKİ HÂLE GETİRME TALEBİ A. Eski Hâle Getirme Kavramı ve Konusu Eski hâle getirme kurumunun temelinde Roma hukukunun “in integrum restitio ... gelmekte idi.(62) Eski hâle getirme, formula usûlü döneminde bir uyuşmazlığı, hâkimin kararına ihtiyaç kalmadan halletmek üzere, Praetor’un imperium’una ... . Günümüzde yargılama hukukunda eski hâle getirme kurumu, 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu döneminde, HUMK.md.166-174 hükümleri arasında “Hali Sabıka ... Getirme” üst başlığı altında yeniden değerlendirilerek tanzim edilmiştir. Eski hâle getirme, usûle ilişkin bir işlemin süresi içinde yapılamamasının

İlgili Bölümleri Listele (13)

Merve Ürem Çetinel / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

getirilerek kiraya verene geri verilmesine ilişkin sözleşme hükümlerinin geçerliliği ele alınmış, ardından kiracının kiralananı eski hale getirme yönünde kanuni ... B.Kaba Yapı Kira Sözleşmesinde Kiralananı Geri Verme ve Kiralananı Eski Hale Getirme Borcu Kaba yapı kira sözleşmesinde ele alması gereken bir diğer konu, kiralananın inşa edilerek kullanıma elverişli hale getirilmesinin kiracıya kiralananı eski hale getirme yükümlülüğü yükleyip yüklemediğidir. Kaba yapı kira sözleşmesi kapsamında kiracının kanundan doğan kiralananı eski hale getirme yükümlülüğü bulunup bulunmadığı, bu yönde bir yükümlülüğü yoksa

İlgili Bölümleri Listele (20)

Efe Dırenisa / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

IV. Eski Hâle Getirme Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 95. maddesinin 1. fıkrasına göre elde olmayan sebeplerle, Kanun’da belirtilen veya hâkimin kesin olarak belirlediği süre içinde bir işlemi yapamayan kimse, eski hâle getirme talebinde bulunabilir. Davalının, davanın açılmasından veya dilekçelerin ... ortadan kalkması mümkündür. Böyle bir durumda, mazeretini mahkemeye sonradan sunarak eski hâle getirme talebinin, mahkemece kabul edilerek yargılamada ön ... aşılamaz. Açıklanan sebeplerden ötürü, davalının ön inceleme aşamasına aktif olarak katılmasına engel haklı bir mazeretinin varlığı hâlinde, eski hâle

İlgili Bölümleri Listele (2)

Fatih Tahiroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

(2) Eski Hâle Getirme Talebinin İncelenmesi Kanunda belirtilen veya hâkimin kesin olarak belirlediği süre içinde bir işlemi elde olmayan sebeplerle yapamayan kimse, eski hâle getirme talebinde bulunabilir (HMK m. 95/1)(89). Ancak süresinde yapılamayan işlemle ulaşılmak istenen aynı sonuca, eski hâle getirme dışında başka bir hukukî yoldan ulaşılabilmesi mümkünse, eski hâle getirme talebinde bulunulamaz. Eski hale getirme talebinin incelenmesi açısından re’sen araştırma ilkesinin mi yoksa re’sen incelemenin mi geçerli olduğu meselesi üzerin de durulmalıdır. Doktrinde, eski hâle getirme talebinin

İlgili Bölümleri Listele (4)

Uğur Bulut / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2023, Sayfa: 647 - 730

olarak, artık o işlem yapılamaz. Bu kapsamda eski hâle getirme, işlemin süresi içerisinde yapılamamasının ilgilinin kusurundan kaynaklanmaması ve gidilebilecek başkaca bir yol olmaması durumunda başvurulan hukukî çare olarak tanımlanabilir(208). Eski hâle getirme, mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun ... ve temyiz aşamasında eski hâle getirme talebine yö nelik düzenleme içeren madde(209) 5236 sayılı Kanun’un(210) 11. maddesiyle şu şekilde değiştirilmiştir: “İlk derece mahkemeleri veya bölge adliye mahkemelerine yapılacak eski hâle getirme istemleri, hadiseler hakkındaki usule, Yargıtayda ileri

Alper Tunga Küçük / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

c. Eski Hâle Getirme Yoluyla Cevap Dilekçesi Sunulması Eski hâle getirme, elde olmayan sebeplerle kesin sürelerin kaçırıldığı hâllerde taraf usûl ... mahkemeye sunamaması hâlinde eski hale getirme yoluna başvurup başvuramayacağı konusu öğretide tartışmalıdır. Bir görüşe göre, bu husus değerlendirilirken HMK m. 95, II dikkate alınmalıdır. Bu düzenlemeye göre, süresinde yapılamayan işlemle ulaşılmak istenen aynı sonuca, eski hâle getirme dışında, başka bir hukukî yoldan ulaşılabiliyorsa eski hâle getirme talebinde bulunulamaz. Bu görüşe göre, cevap süresini kaçıran davalının cevap dilekçesi sunmak için

İlgili Bölümleri Listele (6)

Tolga Akkaya / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2024

c.İtiraz Süresinin Geçirilmesi ve Eski Hale Getirme İhtiyati haciz kararına itiraz süresinin borçlu veya üçüncü kişinin elinde olmayan sebeplerle kaçırılması halinde eski hale getirme yoluna başvurulup başvurulamayacağı değerlendirilmelidir. Bir görüşe göre, ihtiyati haciz kararına itiraz süresini kaçırılırsa, eski hale getirme yoluna başvurulmasına tercihen İİK’nın 65’inci maddesinde düzenlenen gecikmiş itiraz yoluna başvurulması, ihtiyati haciz kurumunun niteliğine daha uygundur. Bu görüşe göre, eski hale getirme yoluna başvuru için HMK’da öngörülen süre, ihtiyati haciz kararına itiraz için İİK’da

İlgili Bölümleri Listele (1)

Esra Aslan / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

3. Eski Hale Getirme Davanın taraflarından biri, kanunun veya hâkimin belirlediği kesin süreye elinde olmayan nedenlerle uymayarak süresi içinde yapılması ge reken işlemi yapmamış olursa o işlemi yapma hakkını kaybeder. Eski hale getirme müessesesi ise tarafa bu işlemi tekrar yapabilme hakkını sağlar ... durum olabilir. Sürenin kaçırılmış olması taraf için aynı zamanda telafisi imkânsız zararlara da sebep olabilir(116). Eski hale getirme hakkının ... belirtmek gerekir ki istinaf ve temyiz kanun yolu, kaçırılan sürenin telafisi açısından bir kanuni yol olarak kabul edilmez. Eski hale getirme talebi süresiz

İlgili Bölümleri Listele (4)

Eray Aksın Atar / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

ccc. Taşınmazın Eski Haline Getirilmesi Talebi İpotek alacaklısına tanınan seçimlik haklardan ikincisi taşınmazı eski haline getirmesini borçludan talep edebilmesidir. Ek güvence talebinden farklı olarak eski hale getirme yalnızca taşınmazdaki değer düşüşünün son bulduğu diğer bir deyişle düşüşün tamamlandığı durumlarda söz konusu olur. Taşınmazın eski haline getirilmesi taşınmazda fiziksel ya da hukuki bir değişiklik yapılmak suretiyle taşınmazın fiziki ... yenilenmediği durumlarda nispeten kolay ve hızlı bir şekilde taşınmazın eski haline getirilmesi sağlanır(1128). Ancak taşınmazdan ayrılan eklenti ve bütünleyici

İlgili Bölümleri Listele (34)

Hazal Algan Canseven / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2024

verilmesi kanaatimizce yerinde değildir. Benzer şekilde CMK m.40 uyarınca öngörülen eski hale getirme de bir hukuki çare olmakla birlikte(543) bir ceza ... tarafa işlemi tekrar yapmak imkanı verilmektedir(544). Nitekim öğretide eski hale getirmenin tanımı “Ceza muhakemesi hukukunda eski hale getirme, ceza ... doğacak sonuçların doğmamış, yani sürenin kaçırılmamış sayılmasını sağlama demektir” şeklinde yapılmıştır(545). Eski hale getirmenin muhakeme hukukunda iki ... verilen bir kararı ortadan kaldırılmasıdır(546). Görüleceği üzere eski hale getirme, elinde olmayan sebeplerle işlemi süresinde yapamayan tarafa işlemi

İlgili Bölümleri Listele (11)

Şölen Külahçı / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2020

D. Eski Hale Getirme Haksız fiil sonucunda mal zarara uğramış ancak zarardan önceki haline getirilmesi söz konusu ise eski hale getirilmesi talep ... zararlar ile, eşyanın hasarlı duruma gelmesi nedeniyle uğradığı değer kaybından ibarettir(192). Mahkeme, eşyanın eski haline getirilmesi mümkün değilse ya da çok masraflı ise eski hale getirmeye emir vermemelidir. Bu durumda, eşyanın değeri ve eşyadan yoksun kalınması nedeniyle uğranılan zarar tazminat olarak ... meydana gelen düşüş, ikincisi malı eski hale getirmek için ihtiyaç duyulan para miktarını tespit etmektir. Böylece Mahkeme, davacıların mallarını

İlgili Bölümleri Listele (4)

Tolga Şirin / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2013

(298) “eski hale getirme” koşullarının bulunmasıdır. Eski hale getirme, yasa veya yargıç tarafından tayin edilen kesin sürenin bir kusur olmaksızın ... hale getirme için bir üst sınır konmamıştır. Oysa Almanya uygulamasında sürenin kaçırılmasının ardından bir yıl geçtikten sonra artık eski hale getirme ... eski hale getirme talebinde bulunmak mümkündür(301). Bu kayıtlardan sonra düzenlemenin değerlendirmesine geçebiliriz. Bu değerlendirmede, D. Hömig’in anayasa şikâyetinde eski hale getirmenin koşullarını çözümlerken geliştirdiği kategorilerden yararlanmak, konunun daha net anlaşılmasını sağlayabilir. Yazar

İlgili Bölümleri Listele (16)

Aziz Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

kişiye üç farklı dava imkânı verir. Zarar gören, mülkiyetin taşkın kullanımı sebebinin eski haline getirilmesini isteyebilir. Eski hale getirme ile ... kullanılmasını bertaraf etmeye yönelik olarak eski hale getirme davası düzenlenmiştir. Bu dava ile taşkın kullanım oluşturan sebebin ortadan kaldırılması sağlanır. Böylelikle zarar veren kullanımın tekrarlanmasının önüne geçilir. Taşkın kullanım sonucu zarar gören taşınmazdaki zararın giderilmesi ise eski hale getirilmesi davasının değil, tazminat davasının kapsamına girer(144). Eski hale getirme davası, taşkın kullanımın sebebini ortadan kaldırmaya yönelik olduğu için ancak

İlgili Bölümleri Listele (4)

Ezgi Korkmaz Delipınar / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2026

aaa. Ek Güvence veya Taşınmazın Eski Hale Getirilmesi Talebi Doktrinde, TMK m. 866, f. 1 hükmünde düzenlenen ipotek alacaklısının hukuki ... güvence talebi veya taşınmazın eski hale getirilmesi istemini mahkeme aracılığıyla iletmelidir. Bu durumda hâkim, borçluya talep edilen ek güvenceyi sağlama veya taşınmazı eski haline getirme konusunda makul bir süre tanıyacaktır(382). Bunun yanında doktrinde yer alan başka bir görüşe göre, alacaklı, yenilik ... olması gerekir. İpotekli taşınmaz eski hale getirilmesi talebi, talebin içeriği gereği doğal olarak bu şartı bünyesinde barındırmaktadır. Bununla birlikte

İlgili Bölümleri Listele (16)

Çiğdem Yazıcı / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

B. Esasa Cevap Süresi Geçtikten Sonra ve Eski Hale Getirme Yoluyla Karşı Dava Açılması Karşı davanın esasa cevap süresi içerisinde açılıp ... eski hale getirme yoluyla cevap dilekçesi verebilecek ve karşı dava açabilecektir. Bu durumda eski hale getirme talebinde bulunmak için öngörülen iki haftalık süre içinde karşı davanın da açılması gerekir (HMK m. 96, 97). Ancak eski hale getirme yoluna başvurunun maddî hukuk işlemlerine etki etmeyeceğini ve maddî hukukta dava açma süresi kaçırılmışsa, eski hale getirme yoluyla davalının karşı dava açma yoluna başvuramayacağına şüphe yoktur(561). (555

İlgili Bölümleri Listele (3)

On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

D. ESKİ HÂLE GETİRME 825. Altınel, Mesude: “Takipsiz Bırakılması Nedeniyle Davanın Açılmamış Sayılması Kararına Karşı Eski Hale Getirme”, Yargıtay Dergisi, Y. 38, S. 3, 2012, s. 49-74. 826. Taş Korkmaz, Hülya: “Hukuk Muhakemeleri Kanunu Hükümlerine Göre Eski Hâle Getirme”, İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 15, S. 2-2, Temmuz-Ağustos 2016, Prof. Dr. M. İlhan Ulusan’a Armağan, s. 635-679.

İlgili Bölümleri Listele (1)

Zafer Zeytin / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1999, Cilt 20, Sayı 2

zararın tazmininde kural olarak "eski hale getirme"(10) (Naturalrestitution-Naturalherstellung) öngörülmüştür(11). Yine aynı madde hak sahibi alacaklıya, şahsa veya şeye verilen zararlarda, eski hale getirme yerine, onun için gerekli olan parayı talep hakkını tanımıştır(12). Eğer eski hale getirme mümkün ... manevî tazminatın düzenlenmesinde BGB maddî tazminatta olduğu kadar liberal davranmamıştır. Eski hale getirme (Naturalrestitution) söz konusu olduğu sürece ... ). Eski hale getirme söz konusu olduğunda bunun maddî ya da manevî olması arasında herhangi bir fark bulunmamakla birlikte, manevî zararın para ile tazmini

Mehmet Akif Gül / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2022

, eski hâle getirme davası (Beseitigungsklage), sadece önleyici bir etkiye sahip olmayıp hukuka aykırı bir durumu ortadan kaldırmak; yani mevcut ... ) eski hâle getirme davası (Beseitigungsklage, § 679 sZGB)(876) bu duruma örnek gösterilebilir. Eski hâle getirme davası (Beseitigungsklage), fikrî ... , § 928/2 sZGB) yer almakta ve ihtiyatî tedbirin konusunu oluşturabilmektedir (§ 262 sZPO). Eski hâle getirme davası (Beseitigungsklage), kişilik ... çıkmamaktadır(879). Eski hâle getirme davası (Besteitigungsklage) bakımından dava değeri, ortadan kaldırılacak ihlâlin değerine veya mevcut ve ihlâlin mevcut

İlgili Bölümleri Listele (3)

Şerife Petek / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2025

b.Eski Hale Getirme (Restitutio in Integrum) Eski hale getirme ya da restitutio in integrum, bir ihlal gerçekleşmemiş olsaydı var olan durum nasıl ... in integrum kavramına açıklama getirmiştir.(72) Eski hale getirme ihlale uğrayan kişinin durumuna özel olarak farklı telafi yöntemlerini gerektirebilir ... aykırı şekilde mesleğinden ihraç edilen kişinin, mesleğe iadesi gibi durumlar da eski hale getirme yöntemlerinden biri olabilecektir. (70) Fehmi Kerem ... bireysel önlemler arasında restitutio in integrum kavramına değinir ve yukarıda bahsettiğimiz şekilde bu kavramı, genel anlamda eski hale getirme şeklinde

İlgili Bölümleri Listele (6)

Ali Suphi Kurşun / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

zarar tehlikesi ile karşılaşan kimse, durumun eski hâline getirilmesini, tehlikenin ve uğradığı zararın giderilmesini dava edebilir.” Anılan hükme göre ... erdirilmesini (eski hâle getirme) ve bu davayla birlikte ya da bu davadan ayrıca, uğradığı zararların tazminini veya zarar tehlikesinin önlenmesini talep edebilir. Görüldüğü üzere, TMK m. 730/f. I’de, üç ayrı dava düzenlenmiştir(120): “eski hâle getirme davası”, “tazminat davası” ve “zarar tehlikesinin önlenmesi davası”. Elatmanın önlenmesi davası ile ayırt edilmesi gereken davalar, eski hâle getirme davası ile zarar tehlikesinin önlenmesi davasıdır. TMK m. 730’dan kaynaklanan

İlgili Bölümleri Listele (13)

Süleyman Topak / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

Kanunu’nun Eski Hale Getirme başlıklı 95. maddesi “ (1) Elde olmayan sebeplerle, kanunda belirtilen veya hâkimin kesin olarak belirlediği süre içinde bir işlemi yapamayan kimse, eski hale getirme talebinde bulunabilir. (2) Süresinde yapılamayan işlemle ulaşılmak istenen aynı sonuca, eski hale getirme dışında, başka bir hukuki yoldan ulaşılabiliyorsa, eski hale getirme talebinde bulunulamaz.” hükmünü; aynı Kanunun Süre başlıklı 96. maddesi ise “(1) Eski hale ... yargılamalarında, en geç nihai karar verilinceye kadar eski hale getirme talebinde bulunmak mümkündür. Ancak, nihai karar bir tarafın yokluğunda verilmişse, tahkikat

İlgili Bölümleri Listele (1)

İhsan Baştürk / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022

idiyse, eski hâle getirme dilekçesi hakkında da o mahkeme karar verir. (2) Eski hâle getirme isteminin kabulüne ilişkin karar kesindir; reddine ilişkin karara karşı itiraz yoluna gidilebilir. (3) Eski hâle getirme dilekçesi, kararın yerine getirilmesini durdurmaz; ancak, mahkeme yerine getirmeyi ... kararına karşı kabul edilen “muhalefet” yolu geniş anlamda itiraz, yani geniş anlamda kanun yolu olarak adlandırılabilir.(101) Benzer şekilde eski hale getirme (CMK md. 42) muhakeme işlemi de bazen geniş anlamda kanun yolu özelliği göstermektedir.(102) (100) KUNTER/ YENİSEY/ NUHOĞLU, s. 1645-1646; CENTEL

İlgili Bölümleri Listele (2)

Oğuzhan Ünsal / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021

hukuksal rejim zarara uğrayan malın onarılması ya da eski haline getirilmesi için sigorta tazminatının malike ödenmesine izin vermektedir(481). Buna göre sigortacı tarafından, sigortalı malın tamir edilmesi veya eski haline getirilmesi amacıyla ve teminat almak suretiyle yapılan ödemeler rehin hakkı sahiplerine ... . 13; Esener/Güven, s. 512; Can, Sigorta, s. 68 (480) Ünan, Şerh, Cilt II, s. 55 (481) Zarar gören eşyanın onarımı ya da eski hale getirilmesi için ... B. Rehin Hakkının Sigorta Tazminatı Alacağı Üzerinde Devam Etmesine İlişkin Hususlar 1. Sigorta Parasının Sigorta Konusu Malın Eski Haline

İlgili Bölümleri Listele (4)

Süleyman Burak Gündoğdu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

1.14. Eski Hâle Getirme Bireyler, ellerinde olmayan sebeplerle bireysel başvuruda bulunmak için öngörülen süreyi kaçırmış olabilirler. Böyle bir ... başvuruda bulunabilir(553). Bu düzenlemeler usûl hukukundaki eski hâle getirme kurumunun bireysel başvuruya bir yansıması olarak değerlendirilebilir(554). İlgili düzenlemelerde eski hâle getirme için bir üst sınır öngörülmemiştir. Bu nedenle de kişinin mazeretinin uzunluğu bireysel başvuruda bulunma hakkı bakımından bir engel teşkil etmemektedir. Kişi, mazereti ortadan kalktıktan itibaren on beş gün içerisinde eski hâle getirme talebinde bulunulabilmelidir

İlgili Bölümleri Listele (7)