Erdal Tercan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1998, Cilt 19, Sayı 4

Yrd. Doç. Dr. Erdal TERCAN* A- GENEL OLARAK ESKİ HALE GETİRME Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunumuz ve diğer kanunlar, hak sahiplerinin haklarını ... olabileceği gibi, esasın, şekle feda edilmesi sonucunu da doğurabilir. İşte bu nedenlerle, kanunkoyucu HUMK m. 166-174 arasında, eski hale getirme kurumunu kabul etmiştir. Aslında, "eski hale getirme" Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nda geçen bir kavramdır(1). HUMK'da, bu kurum, eski bir dille "hali sabıka ... nedeniyle, gerek doktrin ve gerekse uygulamada "eski hale getirme" olarak adlandırılmış ve o şekilde kabul edilmiştir. Eski hale getirme (Wiedereinsetzung in

Erdal Tercan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1998, Cilt 19, Sayı 4

C- SONUÇ İİK'nda sürelerin kaçırılması halinde eski hale getirme yoluna başvurulabileceğine ilişkin bir hüküm yoktur. HUMK'da da eski hale getirme ... getirmeyi HUMK'da belirlenen sürelerle sınırlı tutmuştur. HUMK'da düzenlenen eski hale getirme yoluna icra ve iflâs hukukunda da başvurulup başvurulamayacağı ... iflâs hukukunda genel olarak eski hale getirme yoluna başvurulamaz. Bununla birlikte, icra ve iflâs hukukunda da eski hale getirme kurumuna ihtiyaç vardır ... başvurulabileceği açıkça düzenlenmiştir. Hukukumuzda, eski hale getirme açısından yapılacak kanun değişiklikliği, İİK m. 20'ye şu şekilde bir fıkranın eklenmesi yolu

Erdal Tercan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1998, Cilt 19, Sayı 4

B - İCRA VE İFLÂS HUKUKU AÇISINDAN ESKİ HALE GETİRME I - Genel Olarak Yukarıda belirtildiği gibi, eski hale getirme, HUMK m. 166 - 174 arasında düzenlenmiş bir hukukî kurumdur. Eski hale getirme yoluna hangi sürelerin kaçırılması halinde başvurulabileceğini düzenleyen HUMK m. 166, "bu kanunun veya ... ) belirlenen süreler için eski hale getirme yolunun kabul edildiği söylenebilir. Bu durumda, İcra ve İflâs Kanunu'nda tayin edilen süreler için acaba genel olarak eski hale getirme yoluna başvurulabilecek midir? Belirtmek gerekir ki, bu konu hukukumuzda tartışmalıdır. Gerek doktrinde ve gerekse Yargıtay

Erdal Tercan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1998, Cilt 19, Sayı 4

V- Kanaatim İcra ve İflâs Kanunumuzda, sürelerin, ilgililerin kusuru olmaksızın kaçırılması halinde eski hale getirme yoluna başvurulabileceğine ilişkin açık bir hüküm yoktur. Keza, eski hale getirmeyi düzenleyen HUMK m. 166-174'de de bu konuya ilişkin bir açıklık bulunmamaktadır. Sadece, eski hale ... vardır. Bu maddenin lâfzından, eski hale getirme yoluna sadece HUMK'nun veya hakimin belirlediği sürelerin kaçırılması halinde başvurulabileceği, yoksa ... diğer kanunları hariç bırakan bir ifade kullanmıştır. Bununla birlikte, icra ve iflâs hukukunda da, eski hale getirme kurumunun (HUMK'da) kabul

Erdal Tercan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1998, Cilt 19, Sayı 4

IV - Mehaz, İsviçre İcra ve İflâs Hukukundaki Durum İsviçre hukukunda da, icra ve iflâs hukukunda genel olarak eski hale getirme yoluna başvurulup ... sözleşme ile değiştirelemeyeceği, o nedenle, usul kanunda yer alan eski hale getirmeye ilişkin hükümlerin icra ve iflâs hukukunda kıyasen uygulanamayacağını kabul etmektedir(27). Bir diğer görüş ise, eski hale getirmenin, icra ve iflâs hukukunda da sürelerin kaçırılması halinde kıyasen uygulanabileceğini belirtmektedir(28). İsviçre Federal Mahkemesi daha önce, kararlarında eski hale getirmenin icra ve iflâs hukukunda da (şikâyet hakkında) kıyasen

Erdal Tercan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1998, Cilt 19, Sayı 4

II - İcra ve İflâs Hukukunda da Genel Olarak Eski Hale Getirme Yoluna Başvurulabileceğini Kabul Eden Görüş Bu görüşe göre, İİK'da belirlenen süreler ... kaçırılması halinde, medenî usul hukukunda olduğu gibi, aynı şartlar altında, icra ve iflâs hukukunda da eski hale getirme yoluna kıyasen başvurulabilir(14). Esasen, İİK m. 65, eski hale getirmeye benzer bir kurum olan gecikmiş itirazı kabul etmiş durumdadır(15). Hiç değilse, İİK m. 65 hükmünü, şikâyet süresi ... edilmelidir(17). Yargıtayın da, icra ve iflâs hukukunda eski hale getirmenin, kıyasen uygulanabileceğini kabul eden kararları vardır. Örneğin eski bir kararında

Seda Özmumcu / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2019

III. ESKİ HÂLE GETİRME TALEBİ A. Eski Hâle Getirme Kavramı ve Konusu Eski hâle getirme kurumunun temelinde Roma hukukunun “in integrum restitio ... gelmekte idi.(62) Eski hâle getirme, formula usûlü döneminde bir uyuşmazlığı, hâkimin kararına ihtiyaç kalmadan halletmek üzere, Praetor’un imperium’una ... . Günümüzde yargılama hukukunda eski hâle getirme kurumu, 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu döneminde, HUMK.md.166-174 hükümleri arasında “Hali Sabıka ... Getirme” üst başlığı altında yeniden değerlendirilerek tanzim edilmiştir. Eski hâle getirme, usûle ilişkin bir işlemin süresi içinde yapılamamasının

Erdal Tercan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1998, Cilt 19, Sayı 4

III - İcra ve İflâs hukukunda Genel Olarak Eski Hale Getirme Yoluna Başvurulabileceğini Kabul Etmeyen Görüş Doktrinde ve uygulamada hâkim olan bu ... uyulup uyulmadığı resen gözetilmelidir. Bu nitelikteki sürelerin kaçırılması halinde HUMK'nda yer alan eski hale getirmeye ilişkin hükümler kıyasen icra ve iflâs hukukunda da uygulanamaz. O nedenle, bu görüşe göre, İİK'nda belirlenen bir süreyi kaçıran kimse, eski hale getirme yoluna başvurarak, süreyi kaçırmış olmanın sonuçlarından kurtulamaz(20). Ayrıca, HUMK m. 166'nın ilk kelimesi(21) eski hale getirme yolunun, ancak usul kanundaki sürelerle ilişkili

Erdal Tercan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1998, Cilt 19, Sayı 4

Merve Ürem Çetinel / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

getirilerek kiraya verene geri verilmesine ilişkin sözleşme hükümlerinin geçerliliği ele alınmış, ardından kiracının kiralananı eski hale getirme yönünde kanuni ... B.Kaba Yapı Kira Sözleşmesinde Kiralananı Geri Verme ve Kiralananı Eski Hale Getirme Borcu Kaba yapı kira sözleşmesinde ele alması gereken bir diğer konu, kiralananın inşa edilerek kullanıma elverişli hale getirilmesinin kiracıya kiralananı eski hale getirme yükümlülüğü yükleyip yüklemediğidir. Kaba yapı kira sözleşmesi kapsamında kiracının kanundan doğan kiralananı eski hale getirme yükümlülüğü bulunup bulunmadığı, bu yönde bir yükümlülüğü yoksa

Efe Dırenisa / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

IV. Eski Hâle Getirme Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 95. maddesinin 1. fıkrasına göre elde olmayan sebeplerle, Kanun’da belirtilen veya hâkimin kesin olarak belirlediği süre içinde bir işlemi yapamayan kimse, eski hâle getirme talebinde bulunabilir. Davalının, davanın açılmasından veya dilekçelerin ... ortadan kalkması mümkündür. Böyle bir durumda, mazeretini mahkemeye sonradan sunarak eski hâle getirme talebinin, mahkemece kabul edilerek yargılamada ön ... aşılamaz. Açıklanan sebeplerden ötürü, davalının ön inceleme aşamasına aktif olarak katılmasına engel haklı bir mazeretinin varlığı hâlinde, eski hâle

Merve Ürem Çetinel / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

V.Kiralananı Geri Verme ve Eski Hale Getirme Borcu Kiracının kaba yapı kira sözleşmesinin sona ermesiyle ilişkili masraf ve değer artışı taleplerini ... artışı talepleri yönünden uyuşmazlık doğduğu söylenemez. Uygulamada kaba yapı kira sözleşmesi sona erdiğinde kiralananın mevcut haliyle ya da eski haline getirilerek geri verilmesi hususundan da uyuşmazlık doğduğunu görmekteyiz. Bu noktada dikkat etmek gerekir ki, kiracı açısından büyük emek harcanarak ve masraf edilerek yapılan yenilik, değişiklik, tadilat, sökme vb. sonucu kiralananın eski haline getirilmesi de genellikle zaman alır ve ek masraf yaratır. Hatta bazı

Fatih Tahiroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

(2) Eski Hâle Getirme Talebinin İncelenmesi Kanunda belirtilen veya hâkimin kesin olarak belirlediği süre içinde bir işlemi elde olmayan sebeplerle yapamayan kimse, eski hâle getirme talebinde bulunabilir (HMK m. 95/1)(89). Ancak süresinde yapılamayan işlemle ulaşılmak istenen aynı sonuca, eski hâle getirme dışında başka bir hukukî yoldan ulaşılabilmesi mümkünse, eski hâle getirme talebinde bulunulamaz. Eski hale getirme talebinin incelenmesi açısından re’sen araştırma ilkesinin mi yoksa re’sen incelemenin mi geçerli olduğu meselesi üzerin de durulmalıdır. Doktrinde, eski hâle getirme talebinin

Uğur Bulut / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2023, Sayfa: 716 - 721

olarak, artık o işlem yapılamaz. Bu kapsamda eski hâle getirme, işlemin süresi içerisinde yapılamamasının ilgilinin kusurundan kaynaklanmaması ve gidilebilecek başkaca bir yol olmaması durumunda başvurulan hukukî çare olarak tanımlanabilir(208). Eski hâle getirme, mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun ... ve temyiz aşamasında eski hâle getirme talebine yö nelik düzenleme içeren madde(209) 5236 sayılı Kanun’un(210) 11. maddesiyle şu şekilde değiştirilmiştir: “İlk derece mahkemeleri veya bölge adliye mahkemelerine yapılacak eski hâle getirme istemleri, hadiseler hakkındaki usule, Yargıtayda ileri

Seda Özmumcu / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2019

E. Eski Hâle Getirme Talebi Hakkında Verilecek Karar Yargılama sırasında eski hâle getirme talebi ile karşı karşıya gelen hâkim, bu talebin kabulü ... şartların oluşup oluşmadığı dikkate alınacaktır. Burada hâkim, eski hâle getirme talebinde bulunularak sürenin kaçırıldığı iddiasının gerçekten vuku bulup bulmadığını; eğer bu iddia doğru ise, bu kaçırılan sürenin taraflarca yapılması gereken bir usûl işlemine ait olup olmadığını; eski hâle getirme talebinin kanunda öngörülen süre içinde yapılıp yapılmadığını belirleyecektir. Bu şartlardan herhangi birinde meydana gelecek bir noksanlık, eski hâle getirme

Seda Özmumcu / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2019

C. Eski Hâle Getirme Talebinin Şekli ve Kapsamı ile İncelenme Usûlü Medeni yargılama hukukunda HMK.md.100/1 hükmü gereğince; “İlk derece mahkemeleri veya bölge adliye mahkemelerinde eski hâle getirme talebi, ön sorunlar hakkındaki usule; Yargıtay’da ileri sürülecek eski hâle getirme talebi ise temyiz ... . Buna göre, ilk derece veya bölge adliye mahkemelerinde ileri sürülen eski hâle getirme talepleri, ön sorunlar hakkındaki usûle (HMK.md.163-164) göre incelenip karara bağlanmaktadır (HMK.md.100/1, c.1). Görülmekte olan bir davada, yargılama sırasında uyuşmazlığın taraflarından birinin eski hâle getirme

Alper Tunga Küçük / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

c. Eski Hâle Getirme Yoluyla Cevap Dilekçesi Sunulması Eski hâle getirme, elde olmayan sebeplerle kesin sürelerin kaçırıldığı hâllerde taraf usûl ... mahkemeye sunamaması hâlinde eski hale getirme yoluna başvurup başvuramayacağı konusu öğretide tartışmalıdır. Bir görüşe göre, bu husus değerlendirilirken HMK m. 95, II dikkate alınmalıdır. Bu düzenlemeye göre, süresinde yapılamayan işlemle ulaşılmak istenen aynı sonuca, eski hâle getirme dışında, başka bir hukukî yoldan ulaşılabiliyorsa eski hâle getirme talebinde bulunulamaz. Bu görüşe göre, cevap süresini kaçıran davalının cevap dilekçesi sunmak için

Seda Özmumcu / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2019

G. Eski Hâle Getirme Sebebiyle Doğan Yargılama Giderleri 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda eski hâle getirme talebi nedeniyle meydana gelen ... masrafı irca talebinde bulunan tarafa tahmil olunur.” şeklinde bir düzenleme öngörülmüş idi. Bu düzenleme gereğince, eski hâle getirme talebinin neden olduğu yargılama giderleri ve talep mahkemece talep kabul edilmiş ise, bu sebeple yapılmamış sayılan işlemlerin eski hâle getirme talebinde bulunan tarafa yükletilmesi uygun görülmüş idi.(148) Bu konuda doktrinde bir görüşe(149) göre, eski hâle getirme talebinin sebep olduğu giderlerin talepte bulunan tarafa

Seda Özmumcu / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2019

D. Eski Hâle Getirme Talebinin Mahkeme Tarafından İncelenmesi Kanunun öngördüğü süre içinde yapılamayan işlem için eski hâle getirme talebi, bu işlem hakkında hangi mahkemede inceleme yapılacak ise, o mahkemeden talep edilmelidir (HMK.md.98/1). Bir başka ifade ile eski hâle getirme dilekçesinin davanın esasına bakan mahkemeye verilmesi gerekmektedir.(105) Doktrinde eski hâle getirme talebini inceleyen esas davaya bakan mahkemenin, bu talepten diğer ... ) Görülmekte olan bir davanın muhakemesi sırasında, davaya bakan hâkimin eski hâle getirme talebi ile karşı karşıya kaldığı hallerde, eski hâle getirme talebinde

Tolga Akkaya / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2024

c.İtiraz Süresinin Geçirilmesi ve Eski Hale Getirme İhtiyati haciz kararına itiraz süresinin borçlu veya üçüncü kişinin elinde olmayan sebeplerle kaçırılması halinde eski hale getirme yoluna başvurulup başvurulamayacağı değerlendirilmelidir. Bir görüşe göre, ihtiyati haciz kararına itiraz süresini kaçırılırsa, eski hale getirme yoluna başvurulmasına tercihen İİK’nın 65’inci maddesinde düzenlenen gecikmiş itiraz yoluna başvurulması, ihtiyati haciz kurumunun niteliğine daha uygundur. Bu görüşe göre, eski hale getirme yoluna başvuru için HMK’da öngörülen süre, ihtiyati haciz kararına itiraz için İİK’da

Seda Özmumcu / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2019

B. Eski Hâle Getirme Talebi ve Süresi İçinde İleri Sürülmesi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda md. 96/1 hükmü gereğince, “Eski hâle getirme ... hukukunda Kanun’un bu hükmünden de anlaşılacağı üzere, eski hâle getirme kurumunun öngördüğü hukuki çareden yararlanabilmek için, kanunda belirtilen veya ... olmayan nedenlerden ötürü kaçırmış olduğunu ve eski hâle getirme yoluna müracaat için gerekli koşulların gerçekleşmiş olduğunu görmüş olsa bile, bu usûlî işlemi yapamayan tarafa, bunu yerine getirebilmesi amacıyla kendiliğinden süre vermesi mümkün değildir.(73) Diğer taraftan eski hâle getirme talebi, bir

Seda Özmumcu / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2019

H. Eski Hâle Getirme ve Ön Sorun Kurumlarının Birlikte Değerlendirilmesi Medeni yargılama hukukunda, eski hâle getirme talebinin hangi usûle göre incelemeye konu edileceği HMK.md.100/1 hükmünde açık bir şekilde öngörülmüştür. Buna göre, eski hâle getirme talebinin, ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinde ön sorunlar hakkındaki usûle göre yapılacağı kabul edilmiştir. Bu düzenlemeden de görüleceği üzere, eski hâle getirme talebinin ilk derece ve bölge ... sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinde eski hâle getirme talebinin nasıl inceleneceği konusunda yasal bir düzenleme

Esra Aslan / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

3. Eski Hale Getirme Davanın taraflarından biri, kanunun veya hâkimin belirlediği kesin süreye elinde olmayan nedenlerle uymayarak süresi içinde yapılması ge reken işlemi yapmamış olursa o işlemi yapma hakkını kaybeder. Eski hale getirme müessesesi ise tarafa bu işlemi tekrar yapabilme hakkını sağlar ... durum olabilir. Sürenin kaçırılmış olması taraf için aynı zamanda telafisi imkânsız zararlara da sebep olabilir(116). Eski hale getirme hakkının ... belirtmek gerekir ki istinaf ve temyiz kanun yolu, kaçırılan sürenin telafisi açısından bir kanuni yol olarak kabul edilmez. Eski hale getirme talebi süresiz

Eray Aksın Atar / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

ccc. Taşınmazın Eski Haline Getirilmesi Talebi İpotek alacaklısına tanınan seçimlik haklardan ikincisi taşınmazı eski haline getirmesini borçludan talep edebilmesidir. Ek güvence talebinden farklı olarak eski hale getirme yalnızca taşınmazdaki değer düşüşünün son bulduğu diğer bir deyişle düşüşün tamamlandığı durumlarda söz konusu olur. Taşınmazın eski haline getirilmesi taşınmazda fiziksel ya da hukuki bir değişiklik yapılmak suretiyle taşınmazın fiziki ... yenilenmediği durumlarda nispeten kolay ve hızlı bir şekilde taşınmazın eski haline getirilmesi sağlanır(1128). Ancak taşınmazdan ayrılan eklenti ve bütünleyici

Esra Aslan / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

4. Eski Hale Getirme Ceza muhakemesi işlemlerine ilişkin sürelerin kusur olmaksızın kaçırılması durumunda eski hale getirme imkânı bulunmaktadır(153 ... müessesenin bünyesine uygun olanların uygulanması gerektiğini ifade eden görüşler de bulunmaktadır(155). Eski hale getirme nedenleri ise; hak düşürücü bir ... getirme talebinde bulunmalıdır. Mahkemenin bir talep olmadan kendiliğinden eski hale getirme kararı veremeyeceği ifade edilmektedir. Sanık, kanuni temsilci ve eş, müdafi, müdahil, tanık ve bilirkişi gibi muhakemeyle ilgili her kişi kendi haklarıyla ilgili işlemler için eski hale getirme talebinde