Yusuf Can Delipınar / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

geçici tescil şerhi şeklinde üç ana gruba ayrılmıştır. Doktora tezi olarak hazırlanmış olan bu çalışmanın konusunu ise, TMK m. 1011’de düzenlenmiş olan geçici tescil şerhi oluşturmaktadır. Geçici tescil şerhi, taşınmaz üzerindeki gerçek hak sahibinin taşınmazdaki hakkının korunması olanağı sunmaktadır. Geçici tescil şerhi, taşınmazlar üzerindeki hakların korunması açısından geriye dönük tescil olanağı sağladığından iyi bir güvence aracı olduğu gibi, tapu sicilini kilitlemediğinden ticari hayatın devamlılığı açısından kullanışlı bir kavramdır. Ancak, uygulama alanının genişliğine rağmen geçici tescil şerhinin

Yusuf Can Delipınar / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

II.Geçici Tescil Şerhinin Tapu Siciline İşlenmesi Geçici tescil şerhinin, ilgililerin rızasıyla kurulması usulünde ilgililer doğrudan tapu memuruna giderek şerhin tapu siciline işlenmesini talep etmektedir ve sonrasında geçici tescil şerhi tapu siciline işlenmektedir. Mahkeme kararıyla verilen geçici tescil şerhinde ise, geçici tescil şerhinin tapu siciline işlenmesi iki şekilde gerçekleşebilir. Birinci yöntem, mahkeme kararına dayanan kişinin doğrudan ... başvurmasına gerek kalmadan doğrudan mahkemenin tapu müdürlüğüne bir müzekkere ile geçici tescil şerhi işlenmesini bildirmesidir(537). Uygulamada genellikle, bu

Yusuf Can Delipınar / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

vermiş olduğu geçici tescil şerhi kararına itiraz edilmesi veya karara karşı istinaf yoluna başvurulması mümkündür. Yapılan itiraz üzerine kararı veren mahkeme tarafından veya istinaf yoluna başvurulması üzerine geçici tescil şerhi verilmesine ilişkin ihtiyati tedbir kararının kaldırılması söz konusu olabilecektir. Bu durumda, mahkemenin geçici tescil şerhi verilmesine ilişkin kararın kaldırılmasını tapu müdürlüğüne bildirmesi üzerine tapu memuru tarafından geçici tescil şerhi kaldırılacaktır. Her ne kadar öğretide, mahkemenin verdiği kararla geçici tescil şerhinin tapu sicilinden terkini özel bir terkin

Yusuf Can Delipınar / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

III.Geçici Tescil Şerhinin Hükümleri Geçici tescil şerhinin hükümleri ele alınırken, bazı yazarların tasarruf yetkisini belirleyen belgelerdeki noksanlığın sonradan tamamlanmasına ilişkin verilen geçici tescil şerhi ile ayni hak iddiasının güvence altına alınmasına ilişkin geçici tescil şerhi ayrımı yaparak iki ayrı başlık altında ele aldığını görmekteyiz(551). Oysa ki, geçici tescil şerhinin hükümleri bakımından böyle bir ayrım yapılması isabetli olmayacaktır. Çünkü TMK m. 1011/1(1)’de düzenlenen ayni hak iddiasına ilişkin geçici tescil şerhi ile TMK m. 1011/1(2)’de düzenlenen tasarruf yetkisini

Yusuf Can Delipınar / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

C.Geçici Tescil Şerhinin İlgilinin İstemiyle Terkini 1.Devam Eden Şerhin İlgilinin İstemiyle Terkini Tapu sicil tüzüğünde, geçici tescil şerhinin kurulması bakımından usuller düzenlenmesine rağmen, geçici tescil şerhinin terkinine ilişkin usulün nasıl olacağı konusunda açık bir düzenleme getirilmemiştir ... , tescil sözcüğünü geniş anlamda yorumladığımızda, geçici tescil şerhinin kurulması bakımından uygulanan usulün, geçici tescil şerhinin terkini için de uygulanabileceğini ifade edebiliriz(626). Bu doğrultuda, geçici tescil şerhinin mahkeme kararıyla ve ilgililerin rızasıyla kurulabildiği düşünüldüğünde, devam eden bir

Yusuf Can Delipınar / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

IV.Geçici Tescil Şerhinin Terkini Geçici tescil şerhinin terkini kavramı ile ifade edilmek istenen, geçici tescil şerhinin sona ermesinden farklıdır. Geçici tescil şerhinin sona ermesi, geçici tescilin artık hüküm ifade etmeyeceği anlamı taşırken, geçici tescil şerhinin terkini ile şerhin tapu sicilinden ... ). Şerhler ise, bir ayni hak oluşturmadığından tapudan terkin edilemeyeceği için, geçici tescil şerhi için terkin ifadesinin kullanılması eleştirilmiştir(593 ... alındığında, bu çalışmada da geçici tescil şerhi için terkin ifadesinin kullanılmasının daha anlaşılır olacağı kanaatindeyim(594). Geçici tescil şerhinin, üç

Yusuf Can Delipınar / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

tesbit olunan müddet istimal edilmeksizin munkazi olduğu takdirde re’sen terkin olunur.” denmekteydi. Buna göre, geçici tescil şerhinin kesin tescile konu olacağı zamanda veya tapu memuru ya da mahkeme tarafından geçici tescil şerhinin bir süreye bağlanması durumunda sürenin sona ermesi nedeniyle geçici tescil ... durumunda, geçici tescil şerhinin tapu memuru tarafından re’sen terkin edilmesi gerektiği yönündedir(595). Yürürlükte bulunan 2013/5150 sayılı Tapu Sicil Tüzüğü’nde de TSN m. 83 hükmü bulunmasa da, TST m. 51/2’de “... Kesin tescil, terkin olunacak geçici tescil şerhinin tarih ve yevmiye numarası ile yapılır

Yusuf Can Delipınar / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

öğretide önerildiği üzere “muvakkat tescile müteallik şerh”(98) ifadesinin günümüz Türkçesine uygun karşılığı olarak “geçici tescile ilişkin şerh” ifadesi ... 4.Geçici Tescil Şerhinin Hukuki Niteliği Geçici tescil şerhi kavramı 743 sayılı mülga Türk Kanunu Medenisi’nde “Muvakkat tescil” olarak isimlendirilmişti. Dolayısıyla, şu anda geçici tescil şerhi olarak ifade ettiğimiz kavramın tescil mi yoksa şerh mi olduğu konusunda bir kafa karışıklığı oluşmaktaydı ... şerh” ifadesi de kavramı tam olarak ifade etmemekteydi. Sonuç olarak da 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda bu kavram “geçici tescil şerhi” olarak

Yusuf Can Delipınar / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

Sonuç Geçici tescil şerhi, şerhin verilebilmesi için aranan şartlar, şerh isteme yetkisi olan kişiler ve şerhin hükümleri bakımından geniş uygulanma olanağına sahiptir. Ayrıca geçici tescil şerhi taşınmazın tedavül yeteneğini koruduğundan ticari hayatın devamlılığı açısından önem taşımaktadır. Zaten geçici ... tarihinden itibaren tescil imkanı sağlamasıdır. Böylece, bir taşınmaz üzerinde geçici tescil şerhi verildikten sonra, taşınmaz üzerindeki hakların başkasına ... yavaşlamasına sebep olmaktadır. Bu bağlamda, özellikle ayni hak iddiaları bakımından geçici tescil şerhi uygulamasının yaygınlaştırılmasının ekonomik anlamda

Yusuf Can Delipınar / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

3.Şerhin İçeriği Geçici tescil şerhi talebi karşısında, tapu memurunun her ne kadar geçici tescil şerhi talebinin haklılığı konusunda işin esasına girme yetkisi yoksa da, tapu memurunun talep edilen geçici tescil şerhinin, geçici tescil şerhine konu edilebilir bir husus olup olmadığı konusunda bir ... geçici tescil şerhi sona erdiğinde kesin tescile konu olabilecek bir husus değildir. Geçici tescil şerhi verilirken, tapu memuru tarafından, yapılacak tescilin türü belirlenebilmeli ve şerhin sadeliği sağlanmalıdır(494). Bütün ilgililerin rızasıyla verilecek geçici tescil şerhinde, dikkat edilmesi gereken