Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

rağmen malzemenin arazide bütünleyici parça hâline gelecek şekilde kullanılması ile de karşılaşılabilir. Haksız yapının varlığı bu olasılıkta ortaya çıkar. Öğretide bir görüş haksız yapıyı, başkasının malzemesiyle başkasının arazisinde herhangi bir ayni ve şahsi yetkiye dayanmaksızın inşa edilmiş yapı olarak tanımlanmaktadır(110). Bu yerleşik tanımın haksız yapıdaki “haksız” olma niteliğini yapının bir hak veya yetkiye dayanıp dayanmadığı üzerinden ele aldığı ... m. 722-724 sevk edilme nedeni ile tam olarak uyuşmamaktadır. Haksız yapıya ilişkin hükümler, yukarıda açıklandığı üzere, esasen birleşme (bütünleyici

Ali Suphi Kurşun / On İki Levha Yayıncılık, May 2021

§ 9. HAKSIZ YAPIDAN DOĞAN DAVALARDAN AYIRT EDİLMESİ TMK m. 718/f. II’ye göre, arazi üzerindeki taşınır yapı(187) niteliğinde olmayan yapılar ... üzerinde yapı inşa ederse, haksız yapı söz konusu olur(189). TMK m. 722-724 hükümlerinde de bu ihtimallerde meydana gelecek hukuki sonuçlar düzenlenmiştir ... gerektirebilir. Şayet Gecekondu Kanunu kapsamına giren bir gecekondu mevcutsa, haksız yapıya ilişkin TMK m. 722-724 hükümleri, bu Kanun’a aykırı olduğu ölçüde ... davası ikame ederek, gecekondunun yıkılmasını talep edebilir(193). Öncelikle belirtmek gerekir ki haksız yapı da, üzerine inşa edildiği arazinin

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

D.Haksız Yapının Çeşitli Görünümlerine TMK m. 722-724’ün Uygulanabilirliği Haksız yapı kavramsal olarak üç ayrı hukukî kurguda ortaya çıkabilir. Bunlar; arazi malikinin başkasının malzemesi ile kendi arazisinde haksız yapı inşa etmesi(175); malzeme sahibinin kendi malzemesiyle başkasının arazisinde haksız yapı inşa etmesi ve üçüncü kişinin başkasına ait malzeme ile başkasının arazisinde haksız yapı inşa etmesidir(176). “Üst arza tabidir” ilkesinin ... hükmünde haksız yapı kapsamında ortaya çıkabilecek bütün olasılıkların düzenlendiği belirtilmiş olsa da başkasının malzemesiyle başkasının arazisine yapı

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

BEŞİNCİ BÖLÜM - BAŞKASININ MALZEMESİYLE BAŞKASININ ARAZİSİNE HAKSIZ YAPI İNŞASI DURUMUNDA TALEPLERİN BELİRLENMESİ I.GENEL OLARAK Diğer iki duruma nazaran kuram bakımından daha az incelenmiş haksız yapı görünümü olan başkasının malzemesiyle başkasının arazine yapı inşası ile kast edilen geçerli bir ... durumda bu örnek de bu haksız yapı görünümüne ilişkin olarak verdiğimiz tanıma uymaktadır. Nitekim işsahibinin kendi arazisinde yapı inşası için sağladığı malzemenin başka bir taşınmazda kullanılmış olması, yüklenici ile işsahibi arasındaki hukuki ilişkiye dayanmamaktadır. Hâkim öğretinin haksız yapıya ilişkin

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

niteliğindeki taşınmazlarda meydana getirilen yapılar TMK m. 722-724 hükümlerinin uygulamasına sebebiyet vermez(136). Haksız yapıya ilişkin hükümlerin uygulama ... bulunmayanlar olmak üzere(138) ikili bir ayrımın yapılması ve haksız yapı hükümlerinin üzerinde mülkiyet hakkı bulunan tapusuz taşınmazlar bakımından(139 ... kayıtlı olmasa dahi üzerinde mülkiyet hakkının mevcudiyetini zorunlu kılar. Bu tespiti, haksız yapıya ilişkin hükümlere Türk Medenî Kanunu’nun “Eşya Hukuku ... mevcut olmayan üzerinde mülkiyet hakkı kazanılmamış tapusuz taşınmazlara ise haksız yapı hükümlerinin uygulanmaması gerekmektedir(140). Haksız yapı

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

C.TMK m. 722-724’ün Genel Hükümlerle İlişkisi Öğretide haksız yapıya ilişkin hükümlerden kaynaklanan talep haklarının uygulanma önceliği bulunmakta ... niteliği haiz olduğu ileri sürülmektedir(172). Kanaatimizce arazi maliki ile malzeme sahibi arasında yapı haksız yapıdan doğan ilişkilere özel hüküm ... dair genel hükümlerden yararlanılabilir(174). Haksız yapının varlığı hâlinde uygulanacak kanun hükümlerinin belirlenmesine dair bu genel ilke ... haksız yapıya ilişkin özel düzenleme bulunmamaktadır. Buna örnek olarak haksız yapıdan kaynaklı sorunların çözümünü esasen sebepsiz zenginleşmeye ilişkin

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

sorunların başında haksız yapıdan kaynaklı uyuşmazlıklar gelmektedir. Nitekim birleşme ilkesinin taşınmazlardaki özel görünümünü teşkil eden bu ilkenin ... olması sebebiyle uygulama açısından önemi yadsınamaz olan haksız yapı kurumu, medeni hukukun en önemli alanlarından eşya hukuku ve borçlar hukukuna birlikte hakimiyet gerektirdiğinden kuramsal açıdan da oldukça zengindir. Haksız yapının “bir kimsenin başkasının malzemesiyle kendi arazisinde haksız yapı inşa etmesi”, “bir kimsenin kendi malzemesiyle başkasının arazisine haksız yapı inşa etmesi” ve “bir kimsenin başkasının malzemesiyle başkasının

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

bakımından(239) haksız yapıya ilişkin hükümlerin uygulanıp uygulanmaya cağı tartışmalıdır. Türk doktrininde eser sözleşmesinden dönmenin akdi ilişkiyi geçmişe ... geçerli bir sözleşme ilişkisinin mevcut olduğu zamanda yerine getirilmiş bir yapı bulunduğundan haksız yapı hükümlerinin uygulanması söz konusu olmaz. Nitekim yukarıda da belirtildiği üzere haksız yapıya ilişkin hükümler, üst arza tabidir ilkesi nedeniyle ara zi malikinin malzemenin mülkiyetini aslen ... kaldırılmasını amaçlamaktadır. Edim dışı zenginleşmenin edimden kaynaklanan zenginleşmeye nazaran ikincil nitelikte olması haksız yapıya ilişkin hükümlerin edimden

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

getirme yetkisinin verilmediği olasılıkta vekâletsiz iş görme ve sebepsiz zenginleşme borç kaynaklarının yanı sıra haksız yapı hükümlerinin de uygulama ... inşa edilmediği olasılıkta haksız yapı hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı açısından belirleyici olan, yapıyı inşa edenin arazi malikine ifa ... edilen ve bu yüzden de esasen edim dışı zenginleşmenin giderilmesini amaçlayan haksız yapıya ilişkin hükümlerin uygulanması söz konusu olmaz. Bununla ... kanaatimizce hem sebepsiz zenginleşmeye hem de gerçek olmayan vekaletsiz iş görme hükümlerine nazaran özel düzenleme niteliğinde olan haksız yapıya ilişkin

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

yapının varlığına rağmen bir katlanma yükümlülüğünün doğmadığı olasılıkta haksız yapı hükümlerinin uygulama alanı bulup bulmayacağı da tartışmalıdır ... arasındaki ilişkilere haksız yapıya ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği ileri sürülmektedir(218). Kanaatimizce bu görüş yerinde değildir(219). Herhangi ... başkasının arazisine inşa ettiği haksız yapı benzerlik gösterdiğinden şüphe yoktur. Bununla birlikte kanun koyucu taşkın yapının varlığı durumunda ortaya ... , haksız yapıya ilişkin hükümlerin uygulanmasını engelleyecektir. Taraflar arasındaki menfaat durumları da bu hukuki sonucu meşrulaştırmaktadır. Şöyle ki

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

kararlaştırılmamış hiçbir değer artışını talep edememesi gerekir. Taşınmaz kiraları bakımından anılan olasılıkta haksız yapı hükümlerinin uygulanabilirliği akla ... anlaşma yapmamış olmalarına kiracının herhangi bir değer artışı talebinde bulunamaması hukukî sonucunu bağlayan bu özel düzenleme kanaatimizce haksız yapı hükümlerinin uygulanmasının önüne geçecektir. Kanun koyucunun anılan olasılıkta herhangi bir alacağın ileri sürülmemesine dair açık tavrına rağmen haksız yapı hükümlerine dayanılması TBK m. 321 / f. son’un sevk edilme amacını boşa çıkarır. Nitekim öğreti de neredeyse oybirliği ile TBK m. 321 / f. son’un haksız yapıya

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

1.Arazi Malikinin Başkasının Malzemesiyle Kendi Arazisine Haksız Yapı İnşa Ettirdiği Durumda Taraflara haksız yapı bağlamında tanınan haklara dair ... başkasının malzemesini kendi arazisinde kullanarak bütünleyici parça niteliğinde haksız yapı inşa etmesidir. Bu duruma örnek olarak, yüklenicinin sona ermiş ya ... dayalı olarak kendisine zilyet liği geçirilen malzeme ile yapı inşa etmiş olması da bu olasılık bağlamında ele alınmaktadır(182). Haksız yapının bu ... . 1’de “Bir kimse kendi arazisindeki yapıda başkasının malzemesini …. kullanırsa” şeklinde açıklanmıştır. Bu haksız yapı görünümünün mevcudiyeti

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

haksız yapı olarak ele alınıp alınamayacağının tespiti gerekmektedir. Benimsediğimiz yaklaşım uyarınca haksız yapıya ilişkin özel hükümlerin uygulama alanı ... zenginleşmeden bahsedilemeyeceği için haksız yapıya ilişkin hükümlerin uygulama alanı bulması mümkün değildir(209). Bu değerlendirme, yükleniciyle arasında geçerli ... işsahibi arazi malikine karşı haksız yapı hükümlerine (ve özellikle değer iadesi borcuna yönelik TMK m. 723) göre talepte bulunabilecektir(213). Nitekim ... dikkate alındığında edim dışı zenginleşen arazi malikine karşı iş sahibi haksız yapı hükümlerine başvurabilecektir(215). Ne malzeme sahibi yüklenici (veya

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

B.Haksız Yapıya İlişkin Hükümlerin Kanun Koyucu Tarafından Sevk Edilme Amacı Kanun koyucu, haksız yapıya ilişkin düzenlemeler ile hem arazi maliki ile malzeme sahibi arasında herhangi bir hukuki ilişkinin bulunmadığı durumda üstün arza tabi olmasından kaynaklanan ve haksız fiil ile sebepsiz ... olasılıkta tazminat olarak ele alınması haksız yapı kaynaklı ilişkilerde genel hükümlerin tatmin edici olmadığına dair kanun koyucunun bakış açısının kanun ... karışmasına dair TMK m. 776 / f. 3’te yer verdiğinin aksine, haksız yapıya ilişkin düzenlemelerde ne haksız fiil ne de sebepsiz zenginleşmeye ilişkin genel

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

Öğretisinin Başkasının Malzemesiyle Başkasının Arazisine Haksız Yapı İnşası Olgusuna Yaklaşımı 1.Kanunun Sistematik Yapısının İncelenmesi İsviçre Medenî Kanunu’nda yer alan haksız yapıya dair hükümler incelendiğinde gerek İMK m. 671 / f. 1’de düzenlenen araziyle bütünleyici parça olarak birleştirilmiş ... maliki” ve “(yapıyı inşa eden) arazi maliki” olarak belirlemesinden hareketle kanun koyucunun haksız yapıya ilişkin hükümleri kaleme alırken sadece arazi ... bulundurduğu izlenimi doğmaktadır(2). Nitekim İsviçre Medeni Kanunu’nun ilk tasarısında haksız yapıya ilişkin hükümlerin anılan olasılığa uygulanıp

F. Esra Korkut / On İki Levha Yayıncılık, February 2024

G.Hem Taşkın Hem de Haksız Nitelikteki Yapılar Hakkında TMK m. 725’in Uygulanması 1.Genel Olarak Yapının yalnızca bir kısmının, bitişik araziye taşırılmış olması halinde taşkın yapı söz konusu olurken, yapının tamamının yan arazi üzerine inşa edilmiş olması ihtimalinde haksız yapı meydana gelmiş olur ... olduğunu varsaydığı söylenebilir(150). Ancak bazı durumlarda malzeme sahibinin arz ettiği özellik nedeniyle haksız yapı hükümlerine başvurmak gerekebilir ... . Yapının sadece bir kısmının taşmış olması onun taşkın olmasına neden olurken, malzeme sahibinin arz ettiği nitelik yapının haksız yapı niteliğinde olması

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

2.Malzeme Sahibinin Malzemesiyle Başkasının Arazisine Haksız Yapı İnşa Ettirdiği Durumda Malzeme sahibinin kendi malzemesiyle başkasının arazisine ... başka kurumlarla da yakın ilişkili olması nedeniyle haksız yapıya dair kanuni düzenlemelerin hem kuramsal açıdan hem de uygulama açısından en önemli ... kimsenin kendi malzemesiyle başkasının arazisine inşaat yapmasına örnek teşkil etmektedir(192). Belirtmek gerekir ki, Yargıtay uygulamasında bu haksız yapı ... devredilen arazi üzerinde devreden zilyetliği tekrardan elde edene kadar geçen dönemde devralanın inşa etmiş olduğu yapılardır(193). Haksız yapıya ilişkin

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

sahibi kötü niyetli olarak nitelendirilmektedir(58). Haksız yapıya ilişkin hem Türk hem de İsviçre yüksek mahkeme kararlarında yapı meydana getirirken ... çıkardığı(61) için hem de özellikle taraflardan birinin diğerinin hukuk alanına müdahale etmesi sonucunu ortaya çıkan haksız yapı sorununda tarafların menfaat ... sözleşmeden dönmesi durumunda da haksız yapı hükümlerinin uygulanmasını öneren görüşün malzeme sahibi yüklenicinin iyiniyetine oldukça farklı bir anlam verdiği ... ortadan kaldırılmış olsa da - geçerli bir sözleşme ilişkisinin mevcut olduğu zamanda yerine getirilmiş bir yapı bulunduğundan haksız yapı hükümlerinin

Kaan Can Yıldırım / On İki Levha Yayıncılık, December 2024

ii.Malikin Olumsuz Yetkilerinin Haksız Yapılar Karşısında Durumu aaa. Haksız Yapı Kavramı Haksız yapı başkasının arazisinde kendi malzemesiyle ya ... uygulanması gereken kurallar TMK m. 722-724 hükümlerinde belirlenmiştir. TMK m. 722 hükmüne göre bu durumlarda yapının haksız olması dikkate alınmaksızın kullanılan malzemeler ve ortaya çıkan yapı taşınmazın bütünleyici parçası haline gelecektir. İşte haksız yapıyı düzenleyen hükümler bütünleyici parça kuralının sonucu olarak malzeme mülkiyetinin taşınmaz malikine geçmiş olması sebebiyle ortaya çıkan hukuki sorunlara ilişkindirler(96). Haksız bir yapıdan

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

olsa da- geçerli bir sözleşme ilişkisinin mevcut olduğu zamanda yerine getirilmiş bir yapı bulunduğundan haksız yapı hükümlerinin uygulanması söz konusu olamaz. Nitekim yukarıda da belirtildiği üzere haksız yapıya ilişkin hükümler, üst arza tabidir ilkesi nedeniyle arazi malikinin malzemenin mülkiyetini ... zenginleşmenin ortadan kaldırılmasını amaçlamaktadır. Edim dışı zenginleşmenin edimden kaynaklanan zenginleşmeye nazaran ikincil nitelikte olması, haksız yapıya

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

B.Türk Medenî Kanunu’nun Hükümlerinin ve Öğretisinin Başkasının Malzemesiyle Başkasının Arazisine Yapı İnşası Olgusuna Yaklaşımı 1.Kanunun Sistematik Yapısının İncelenmesi İsviçre Medenî Kanunu’ndan farklı olarak 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun haksız yapıya dair hükümleri incelendiğinde gerek ... tercihi olduğu TMK m. 722’nin madde gerekçesinden anlaşılmaktadır. Nitekim kanun koyucu haksız yapıya ilişkin hükümlerin her olasılığı kapsayacak şekilde ... bulunmuştur.” Bu bağlamda 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi’nde haksız yapıya dair kanun koyucu tarafından benimsenen sistematiğin hâlihazırda yürürlükte olan

Simge Saraçoğlu / On İki Levha Yayıncılık, March 2019

hh. Haksız Yapı İnşa Eden Kimseye Rücu Haksız yapı inşa edilmesi halinde, daha önce de ifade ettiğimiz üzere, bu yapının mülkiyeti buna inşa eden kimseye değil yapının inşa edil diği arazinin malikine aittir(213). Bu durumda söz konusu haksız yapının, yapılışındaki bozukluk veya bakımındaki ... malikin, arazisine haksız yapı inşa eden kimseye rücu etmesi mümkündür. Zira haksız yapı inşa ederek başkasının arazisine tecavüz eden kimse, o arazinin ... durumda haksız yapıyı inşa eden kimsenin TBK m. 69 gereği sorumlu olacağını belirten bir görüş bulunmakla beraber kanımızca olan hukuk bakımından bu mümkün

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

olanlar bakımından arazi maliki ile yapıları inşa etmiş hak sahibi arasındaki ilişkide haksız yapı hükümlerinin uygulama alanı bulup bulamayacağının ... de tartışmalıdır(228). İsviçre hukuku bakımından haksız yapıya ilişkin hükümlerin anılan kapsamdaki yapılardan doğan tasfiye ilişkisine uygulanıp uygulanmayacağı meselesine yönelik olarak öncelikle vurgulamak gerekir ki, haksız yapının varlığından bahsedebilmek için malzeme sahibinin ifa düşüncesiyle ... (231). Her iki olasılıkta da haksız yapı hükümleri uygulama alanı bulmaz. Üst hakkının verdiği yetki ihlâl edilerek inşa edilen yapılar bakımından arazi

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

mülkiyetinin bulunması söz konusu değildir. V. Öğretide her ne kadar hakim olarak haksız yapı, başkasının malzemesiyle başkasının arazisinde herhangi bir ayni ... zenginleşmeden alan TMK m. 722-724’ü sevk etmiştir. Bu yönüyle haksız yapı kavramındaki “haksız” nitelemesi kanun koyucu tarafından ve TBK m. 77-82 arasında ... malzemenin mülkiyetini aslen kazanması ve böylece edim dışı zenginleşmiş olmasıdır. Bu bağlamda günlük dilde “haksız yapı” olarak ifade edilmeye müsait olsa da başkasının arazisine inşa edilen yapının ruhsatsız olması haksız yapı olarak adlandırılamaz. VI. Arazi malikinin edim dışı zenginleşmesinden kaynaklı olarak

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, October 2024

B.Şartları 1.Malzeme Sahibinin Kendi Malzemesiyle Başkasının Arazisinde Haksız Yapı İnşa Etmiş Olması TMK m. 722 / f. 3’ün uygulama alanı bulabilmesi için bir kişinin kendi malzemesiyle başkasının arazisinde yapı inşa etmiş olması gerekmektedir. TMK m. 722 / f. 3’ün uygulanabilmesi için -yukarıda da belirtildiği gibi- özel hukuka tâbi olması gereken ve üzerinde mülkiyet hakkı bulunmasının yeterli olduğu arazinin ayrıca tapuya kayıtlı olmasına gerek yoktur(167). Yapıyı inşa eden malzeme sahibi ile arazi maliki arasında herhangi bir geçerli ilişkinin bulunmaması ve bu yapının ifa düşüncesiyle