Kemal Şenocak / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2009, Cilt 25, Sayı 4

Doç. Dr. Kemal ŞENOCAK* ÖZET Mağdur 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97'nci maddesine göre, zorunlu mali sorumluluk sigortacısına; 100'üncü maddesi uyarınca ihtiyari sorumluluk sigortacısına karşı doğrudan doğruya talep ve dava açma hakkına sahiptir. Karayolları Trafik Kanunu'nun 109 ... davanın tarafı olur; sigorta ettirenin temsilcisi değil. Karayolları Trafik Kanunu'nun 96'ncı maddesine göre, zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta ... alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur. Karayolları Trafik Kanunu'nun 95'inci maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca mağdura karşı ileri

Kemal Şenocak / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2009, Cilt 25, Sayı 4

VIII. SONUÇ Mağdur 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97’nci maddesine göre, zorunlu mali sorumluluk sigortacısına; 100’üncü maddesi uyarınca ihtiyari sorumluluk sigortacısına karşı doğrudan doğruya talep ve dava açma hakkına sahiptir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97’nci maddesi ... karşı sigortacı ile sigorta ettirenin ifa birlikteliğinin söz konusu olduğu söylenebilir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 109’uncu maddesinin 3’üncü ... amaçlı feragatlerde, feragatin diğer davalı tarafa yansıtıl maması isabetli olur. Karayolları Trafik Kanunu’nun 96’ncı maddesine göre, zarar görenlerin

Kemal Şenocak / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2009, Cilt 25, Sayı 4

VI.DOĞRUDAN DOĞRUYA TALEP HAKKINA SAHİP BİRDEN ÇOK MAĞDURUN MEVCUDİYETİ Karayolları Trafik Kanunu’nun 96’ncı maddesine göre, zarar görenlerin ... itibariyle herhangi birisine öncelik verilmemiştir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 96’ncı maddesi, sigortacıya karşı dava açılmak suretiyle tazminat talebinin ... kanun koyucunun imtiyaz tanıdığı taleplerin aleyhine bir durum yaratılmış olur. Buna göre, Karayolları Trafik Kanunu’nun 92’nci maddesinde öngörülen ... edilseler bile, yetersiz kalan sigorta bedelinin garameten dağıtımında dikkate alınmazlar(59). Karayolları Trafik Kanunu’nun 96’ncı maddesinin

Sıtkı Akyazan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 1969, Cilt 5, Sayı 2

cetvel hazırlamıştır. Bu cetvel aşağıya derç olunmuştur. (Bk. s. 162). Karayolları Trafik Kanunu’nun 17’nci maddesinin (F) bendinde gösterilen yabancı ... fıkrasında belirtildiği gibi motorlu taşıt ve araç sahibine baş vururlar. B. Araç sahipleri, Karayolları Trafik Kanunu hükümleri gereğince yapılması mecburi ... olunan manevi zararlarından da sorumlu olur. Karayolları Trafik Kanunu’na göre, akdi mecburi olan asgari mâlî mesuliyet sigortaları, Türk Ticaret ... sınırlandırılmıştır. Bundan başka Karayolları Trafik Kanunu'na göre yapılan mecburi mâlî mesuliyet sigortalarında 232 sayılı Kanun'un 55’inci maddesinin II'nci fıkrası

Çetin Aşçıoğlu / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1989, Cilt 0, Sayı 6

Çetin AŞÇIOĞLU* GİRİŞ: 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) 6085 Sayılı Kanunun yerine 13.10.1983 günü kabul edilmiş ve hukukî sorumlulukla ilgili hükümleri de 18.6.1985 gününde yürürlüğe girmiştir. 6085 sayılı eski Karayolları Trafik Kanunu'nun tüm boşluklarına ve hatalarına rağmen uygulamada, hukuk öğretisinde geliştirilen görüşler doğrultusunda(1) ihtiyaçlara cevap verebilecek düzeye getirilmişti: İşleten kavramı tanımlanarak açıklığa kavuşturulmuş —işletenin sorumluluğunun "tehlike sorumluluğu” olduğu kabul edilmiş— yasanın sözcüklerinin açıklığına rağmen maddî ve manevî tazminatlar ile

Çetin Aşçıoğlu / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1989, Cilt 0, Sayı 6

II— SORUNLAR VE KAYNAKLARI Motorlu araçların işletilmesinden doğan sorumluluğun incelenmesi ve belirlenmesinde 6085 sayılı eski Karayolları Trafik Kanunu zamanında var olan sorunlara, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu yeni sorunlar eklemiştir. Bu incelememizde özellikle yeni KTK'nun getirdiği sorunlar üzerinde durmayı yararlı gördük.

Sıtkı Akyazan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 1969, Cilt 5, Sayı 2

SITKI AKYAZAN* GENEL OLARAK Trafik kazalarının gün geçtikçe arttığı ve adeta kaçınılmaz bir felâket halini aldığı memeleketimizde bu kazalara paralel olarak trafik davaları da mahkemelere intikal eden işler arasında kabarık bir yekûn tutmaya başlamıştır. Bu sebeple Karayolları Trafik Kanunu’na göre hukuki sorumluluk esasları ve mecburi mali mes'uliyet sigortasına dair hükümler üzerinde bir inceleme yapmayı yararlı gördük. 6085 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun bazı maddelerini değiştiren ve bu kanuna bazı maddeler ekleyen 232 sayılı Kanun’un 50-56’ncı maddelerine kadar olan 9'uncu bölümü

Çetin Aşçıoğlu / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1989, Cilt 0, Sayı 6

. Ankara 1986, 3. Baskı. sh. 94. dipnot 40) Bize göre, yasa koyucu, Karayolları Trafik Kanunu'nun 109. maddesini düzenlerken manevî tazminatı metne almaması ... bilhassa bir konuda görüşümü belirteceğim. Ondan sonra iki sualim olacak. Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesindeki manevî tazminat zamanaşımı ... eğilimlerle çatışacağı, adalet düşüncesine uymayacağı hatırlanmalıdır. Çözüm, Karayolları Trafik Kanunu m. 109 hükmünün, manevî tazminatları da pozitif olarak ... eğilimi var mıdır? İkinci sorum hayli karışık. Karayolları Trafik Yasası, rücu davalarında zamanaşımını özel olarak düzenlemiş ve zamanaşımının

Çetin Aşçıoğlu / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1989, Cilt 0, Sayı 6

değerlendirilmeli hata genişletilmemelidir. 6085 sayılı Eski Karayolları Trafik Kanunu'nda “manevî tazminatın” genel hükümlere bırakıldığı yolunda açık hüküm ... işleteninin Sorumluluğu, Borçlar Hukuku, Batider C. XII, sayı 2-3 (ayrı bası), s. 31; Bolatoğlu, Karayolları Trafik Kanununa Göre Motorlu Araç İşleteninin

Çetin Aşçıoğlu / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1989, Cilt 0, Sayı 6

5— ZAMANAŞIMI KURALLARINDA DURAKSAMALAR 2918 sayılı yeni Karayolları Trafik Kanunu'nun 109. maddesinde zamanaşımı sorunları düzenlenmiştir. 6085 sayılı eski kanun zamanında, yargı yorumlarıyla, zamanaşımı ile ilgili sorunlar açıklığa kavuşmuş ve düzenli bir uygulama sağlanmıştı; ne var ki, yeni Kanun süreklilik kazanmış uygulama yerine yeni duraksamalar getirmiştir.

Çetin Aşçıoğlu / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1989, Cilt 0, Sayı 6

2— Farazi İşletmeler Karayolları Trafik Kanunu, gerçek işleten yerine bazı kişilerin gerçek işleten gibi sorumlu olacaklarını (m. 104, 105, 107) kabul ederek “farazi işleten“ kavramını oluşturmuştur. Bunda araç üzerindeki eylemli hakimiyetin kesildiği bazı özel durumlarda gerçek işleteni sorumlu tutmanın hakkaniyete uygun düşmeyeceği inancı hakim olmuştur.

Çetin Aşçıoğlu / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1989, Cilt 0, Sayı 6

a — Sürücünün Zarar Görmesi 6085 sayılı eski Karayolları Trafik Kanunu’nun 50. maddesinde, motorlu aracın sürücüsünün gördüğü hararlarda işletenin (araç sahibi) sorumluluğunun genel hükümlere bırakıldığı açıkça belirtilmişti. 2918 sayılı KTK'nda bu konuda açık bir hüküm bulunmamaktadır; başka bir anlatımla 87. maddede genel hükümlere bırakılanlar arasında sürücünün uğradığı zararlar sayılmamıştır. O halde işletenin kendisine ait motorlu aracı kullanan sürücüye karşı da KTK’nun 85. maddesine getirilen kurallara göre sorumlu olduğu kabul edilmelidir.

Sıtkı Akyazan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 1969, Cilt 5, Sayı 2

zarar ika eden kimseye rücu hakkına gelince, bunu Türk Ticaret Kanunu’ndaki sigorta türleriyle Karayolları Trafik Kanunu'na göre ayrı ayrı mütalaa etmek ... sonra evi yakan veya yanmasına sebebiyet veren üçüncü kişiye rücu eder. 3) Karayolları Trafik Kanunu'na göre akdolunan mecburi mâli mesuliyet ... idiyse bu taktirde şu ihtimaller öngörülebilir : 1) Zararın meydana gelmesinde zarara uğrayanın müterafık kusuru vardır. Bu taktirde Karayolları Trafik Kanunu'nun 232 sayılı Kanun ile değişik 50’nci maddesinin III'üncü fıkrası uyarınca hâkim, araç sahibine raci giderim miktarım ahval ve şeraiti nazarı itibara

Çetin Aşçıoğlu / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1989, Cilt 0, Sayı 6

A — Motorlu Aracın Kiracısı ve Ariyet Alanın Gerçek İşleten Sayılması Yeni KTK nda araç sahibi dışında gerçek işletenlerin de bulunabileceği kabul edilmiştir(4). O halde motorlu aracın verdiği zararlardan, trafik kaydında malik görünenden başka biri de işleten olarak kabul edilebilir; bu nedenle aracın uzun süreli olarak kiraya veya ariyet olarak verilmesinde; işleten, araç sahibi değil kiracı veya ariyet alandır. Burada iki sorun söz konusu olabilecektir. (4) İsviçre Karayolları Trafik Kanunu da araç sahibi dışında bazı kişilerin işleten sayılmasına yer verilmemiştir; ancak motorlu aracın maliki

Çetin Aşçıoğlu / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1989, Cilt 0, Sayı 6

kapsamında kabul etmek hakkaniyete uygun düşer(40). (40) Arkan, Yeni Karayolları Trafik Kanununun Sigorta ve Garanti Fonuna İlişkin Hükümleri Üzerine Bir

Çetin Aşçıoğlu / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1989, Cilt 0, Sayı 6

I— YENİ KANUNUN, KANUN YAPMA TEKNİĞİ VE SANATINDAKİ YERİ 2918 sayılı yeni KTK'nun hukukî sorumlulukla ilgili hükümleri İsviçre Karayolları Trafik Kanunundan (SVG) “aynen veya bazı maddeler ufak çapta değiştirilerek“ alınmıştır. Karşılaştırmalı sorumluluk hukukundaki gelişmeleri izlemesi bakımından SVG nin kaynak kabul edilmesi yerinde olmuştur. Avrupa Topluluğuma girme çabaları da gözetildiğinde bu vargı daha da güçlenir. Kaynak olarak seçilen kanunun başka bir ülkenin hukuk düzenine aynen aktarılması sakıncalı görülebilir; öyledir de. Bu nedenle kaynak kanunda getirilen kuralların hangi

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1965, Cilt 3, Sayı 2

24 TD., T/22/X/1964, E/2929, K/3285 Karayolları Trafik Kanunu 53; BK. 44; HUMK. 75/II Bir kimsenin kendisinin sebep olduğu bir zarardan yararlanmasını önliyen BK. 44'ün trafik sigortalarında da uygulanması icap eder. Karayolları Trafik Kanunu'nun, 232 sayılı Kanun ile değişik 53'üncü maddesinde ... . Anılan maddenin mâlî sorumluluk sigortası yönünden uygulanmıyacağını öngören bir hüküm açık veya kapalı olarak, Karayolları Trafik Kanunu’nda yer ... malvarlığında hasıl olacak eksilmeyi karşılamaktır. Bu nokta, Karayolları Trafik Kanunu’nun 51’inci maddesinde yer alan «…… motorlu taşıt…… sahipleri,…… üçüncü

Çetin Aşçıoğlu / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1989, Cilt 0, Sayı 6

b — Değerlendirme KTK’nun 85/1 ve II. maddeleri İsviçre Karayolları Trafik Kanunumdan aynen alınmıştır. İsviçre yasa koyucunun mekanik tekniği benimsediği kabul edilmektedir(20). Eski kanunda (MFG) işletme halinde bulunmayan araçların sorumluluğunu düzenleyen hüküm bulunmamaktaydı; sorumluluğun dar olarak hükme bağlanması veya yorumlanması uygulamada bazı trafik kazalarının bu hüküm dışında kalmasına neden olduğu için işletme halinde olmayan araçların ... tazmini gerekir (Y. 11. H. D. 10.1.1963, 62/2948-63/119). Almanya ve Avusturya Karayolları Trafik Kanunlarında işletme kavramı geniş tutulmuştur; trafik

Dursun Saat / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2024, Sayfa: 991 - 994

IV.7327 SAYILI KANUN İLE KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU’NDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER SONRASI ORTAYA ÇIKAN DURUM Her ne kadar makalemizin konusu Anayasa Mahkemesi’nin vermiş olduğu kararı incelemekle sınırlı olsa da çalışmamızın son bölümünde 7327 sayılı Kanun ile Karayolları Trafik Kanunu’nda yapılan değişiklikler sonrası ortaya çıkan duruma da kısaca değinmek istemekteyiz. Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı sonrasında 7327 Sayılı Kanun ile Karayolları Trafik Kanunu’nun çeşitli maddelerinde düzenlemelere gidilmiştir(54). Bu kapsamda 18. madde ile “2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90 ıncı maddesinin birinci

Kemal Şenocak / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2009, Cilt 25, Sayı 4

Karayolları Trafik Kanunu’nun hazırlık çalışmalarında, sürücünün zarar görmesi halinde, sigorta şirketlerinin, işletenin yalnızca kazanın oluşumunda kusuru ... sayıldığı durumlarda, Karayolları Trafik Kanunu’nun 85 vd. hükümleri uygulanmayacak; dolayısıyla aracı kullanmayan diğer işleten sorumlu tutulmayacaktır(27 ... sorumluluktan tamamen veya kısmen kurtulabilecektir(28). Eşyaya ilişkin zarar görenin veya cismani zarara uğrayanın bizzat işleten olması halinde, Karayolları Trafik Kanunu gereği, işletenin kendi kendisine karşı tazminat hakkına sahip olamayacağı doğaldır. Bu hallerde ne işleten ne de hukuki halefleri

Abuzer Kendigelen / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1989, Cilt 15, Sayı 1

sigortalarından pasif sigortasının bir türü olarak karşımıza çıkan(6) 13.10.1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Mecburi ve İhtiyari Mali Sorumluluk ... alan sigorta genel şartlarına bırakılmıştır. Bu çalışmada Karayolları Trafik Kanunu mecburi ve ihtiyari mali sorumluluk sigortalarında, sigorta süresi ... ) Kender, s. 96. (4) Karayolları Trafik Kanununda ayrıca tanzim edilmediğinden konumuz açısından da uygulama alanı bulan ve TK. 1291'de düzenlenen rizikonun ... bölümünü oluşturan sigorta süresi içinde işletenin değişmesinin sigorta mukavelesine etkisi —mecburi mali sorumluluk sigortası açısından— Karayolları Trafik

Abuzer Kendigelen / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1989, Cilt 15, Sayı 1

KISALTMALAR BK : Borçlar Kanunu Bkz. : Bakınız C. : Cilt Çev. : Çeviren dpn. : Dipnot IÜHFM : İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası Karş. : Karşılaştırınız KTK : Karayolları Trafik Kanunu m. : Madde RG. : Resmî Gazete TK. : Ticaret Kanunu S. : Sayı s. : Sahife

Işıl Ulaş / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2008, Cilt 24, Sayı 3

3. Karayolları Trafik Kanunu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda konuya ilişkin düzenleme Yasa'nın Sekizinci Kısmı'nda "Hukuki Sorumluluk ve Sigorta" başlığı altında yapılmış ve anılan başlık altında 91 ilâ 101'inci maddelerinde özellikle uygulamada kısaca trafik sigortası olarak da bilinen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu tür sigorta ile karayollarında işletme halinde olan motorlu araçların neden oldukları kazalar sonucu oluşan maddi ve bedenî zararların bu tür sigorta kapsamında karşılanması amacı güdülmüştür. Aynı şekilde bu tür

M. Adnan Damcı / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Temmuz 1967, Cilt 4, Sayı 2

ve mevzuumuzu teşkil eden Karayolları Trafik Kanununa göre hukukî mesuliyetin esasına geçmeden evvel kısaca risk nazariyesi üzerinde duracağız. Hukukî

Dr. Öğr. Üyesi Dursun Saat / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2024, Sayfa: 973 - 974

ANAYASA MAHKEMESİ’NİN 2918 SAYILI KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU’NDA DÜZENLENEN ZORUNLU MALİ MESULİYET SİGORTASININ BAZI MADDELERİNİ İPTAL EDEN 17/07/2020 TARİHLİ KARARINA YÖNELİK DEĞERLENDİRMELER* Assessments Regarding the 17/7/2020 Dated Decision of the Constitutional Court on Annulment of Some of the Provisions of Compulsory Liability Insurance Regulated in the Highway Traffic Code Numbered 2918 Dr. Öğr. Üyesi Dursun SAAT** ÖZ Çalışmamızın konusunu Anayasa Mahkemesi’nin 17/07/2020 tarih ve E. 2019/40 ve K. 2020/40 sayılı dosyasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda düzenlenen zorunlu mali