Lexpera, Mart 2019

Yasal mirasçılık • Yasal miras payları • Mirasçı Atama • Atanmış mirasçı ile yasal mirasçının hukuki statüsünün benzer ve farklı yanları

mirasçı olamayacağını hukuki gerekçesiyle açıklayınız. (1) Mirasçı atama ile ilgili genel açıklamalar için bkz. Rona Serozan/Baki İlkay Engin, Miras Hukuku

Ekin Şentürk / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2024

A.Belirli Mal Vasiyeti ve Mirasçı Atama Kanun koyucu belirli mal vasiyetini “mirasçı atama teşkil etmeyen tasarruf” olarak tanımlamak suretiyle iki kurum arasına keskin bir sınır çizmiş bulunmaktadır. Mirasçı atama tasarrufu, mirasbırakanın kendi iradesini bir vasiyetname ya da bir miras sözleşmesi ... tasarrufundan farklı olarak mirasçı atama tasarrufunda terekedeki belirli bir şey veya belirli bir malvarlığı değeri değil doğrudan doğruya terekenin kendisi ... borçlardan sorumluluğu yoktur(288). Mirasçı atama ve vasiyet tasarrufları temelde dört nokta üzerinde birbirinden ayrılırlar; bunlardan ilki, her iki

, Nisan 2025

III.YEDEK MİRASÇI ATAMA A.Genel Olarak Lehine ölüme bağlı tasarruf yapılan kişinin çeşitli sebeplerle bundan yararlanamaması mümkündür. Mirasçı ... herhangi bir sebeple hak sahibi olmaması ihtimaline karşı onun yedeğini belirlemesi mümkündür. Yedek mirasçı atama, mirasbırakanın mirasçı atadığı kişinin ... önceki kişinin mirasçı olamaması geciktirici koşuluna bağlıdır(1066). Örneğin mirasbırakanın, Ü’yü mirasçı atayarak terekesinin 1/3’ünü ona bırakması, ancak Ü’nün herhangi bir sebeple mirasçı olamaması halinde onun yerine Y’nin mirasçı olmasını öngörmesi bu niteliktedir. Yedek mirasçı atama

Gülşah Sinem Aydın Ateş / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2022

III.VASİYETİN ÖZELLİKLERİ A.Vasiyetin Mirasçı Atama Niteliğinde Olmaması Maddi anlamda ölüme tasarruflardan biri olan mirasçı atamada, mirasbırakan ... değil, terekesindeki belirli bir şeyi ya da belirli bir malvarlığı değerini bırakmaktadır(24). Vasiyetin mirasçı atama niteliğinde olmadığı(25) vasiyete ... tasarrufunda arabası için (A) kişisinin mirasçı olmasını istediğini belirtmişse, ortada mirasçı atamanın değil, vasiyetin olduğu kabul edilmelidir(26). Ayrıca ... malın bir kimseye bırakılması durumunda, ilgili mal terekenin toplam değerine göre çok yüksek bir değerde ise, vasiyet gibi görünse de mirasçı atama

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

§23. MİRASÇI ATAMA (m. 516) C. Mirasçı Atama Madde 516 - Mirasbırakan, mirasının tamamı veya belli bir oranı için bir veya birden çok kişiyi mirasçı atayabilir. Bir kişinin, mirasın tamamını veya belli bir oranını almasını içeren her tasarruf, mirasçı atanması sayılır.

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

§23. MİRASÇI ATAMA (m. 516) C. Mirasçı Atama Madde 516 - Mirasbırakan, mirasının tamamı veya belli bir oranı için bir veya birden çok kişiyi mirasçı atayabilir. Bir kişinin, mirasın tamamını veya belli bir oranını almasını içeren her tasarruf, mirasçı atanması sayılır.

, Nisan 2025

. Mirasbırakanın iradesinden doğan mirasçılık atanmış mirasçılığı ifade eder. Mirasçı atama, mirasbırakanın vasiyetname veya miras sözleşmesi ile bir ya da birden ... tamamı veya belli bir oranı için bir veya birden çok kişiyi mirasçı atayabilir.” şeklinde düzenlenmiştir. Mirasbırakanın yaptığı ölüme bağlı işlemle ... bir veya birden çok kişiyi mirasçı olarak ataması mümkündür (TMK m. 516/I). Ölüme bağlı bir tasarrufun mirasçı atama mı yoksa belirli mal bırakma mı ... malvarlığı değerinin bırakılması söz konusuyken, mirasçı atamada terekenin tamamının veya belirli bir bölümünün bırakılması söz konusudur(906). Yapılan

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

II. MİRASÇI ATAMA TASARRUFU Mirasbırakanın mirasının tamamı veya belirli bir oranı için bir veya birden çok kişiyi mirasçı olarak ataması mümkündür (TMK m. 516/I). Ölüme bağlı bir tasarrufun mirasçı atama mı yoksa belirli mal bırakma mı olduğu mirasbırakanın gerçek iradesine göre belirlenir(958). Belirli mal bırakmada, lehine tasarruf yapılan kişiye, terekedeki belirli bir şeyin veya malvarlığı değerinin bırakılması söz konusuyken, mirasçı atamada terekenin tamamının veya belirli bir bölümünün bırakılması söz konusudur(959). Yapılan kazandırma kesirli ise mirasçı atama, terekede bulunan bir mal ya da

Oğuz Ersöz / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2024

a.Mirasçı Atama Mirasçı atama, mirasbırakanın bir ya da birden fazla gerçek ve/veya tüzel kişiyi mirasının tamamı ya da belirli bir oranı için külli ... . Mirasbırakan terekenin kesirli bir kısmı için mirasçı atamışsa bu hak sahipliği söz konusu kısım ile sınırlı olarak gerçekleşirken, mirasçı atama tereke bütününe ilişkinse hak sahipliği de terekenin tümü hakkında gerçekleşir. Mirasbırakanın terekenin belirli bir kesirli kısmı ile mirasçı atamayı sınırlamadığı takdirde ilke olarak mirasçı atamanın terekenin bütününe ilişkin olduğu kabul edilmelidir. Böylece atanmış mirasçı dijital terekenin bütünü üzerinde de hak sahibi

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

mirasçılığı ifade eder. Mirasçı atama, mirasbırakanın vasiyetname veya miras sözleşmesi ile bir ya da birden çok kişiyi terekenin tamamı veya kesirli bir bölümü ... mirasçı atayabilir.” şeklinde düzenlenmiştir(916). Mirasbırakanın yaptığı ölüme bağlı işlemle terekede doğrudan doğruya hak sahibi olan kişiye atanmış mirasçı (mansup mirasçı) denir(917). Ölüme bağlı bir tasarrufun mirasçı atama mı yoksa belirli mal bırakma mı olduğu mirasbırakanın gerçek iradesine göre ... , mirasçı atamada terekenin tamamının veya belirli bir bölümünün bırakılması söz konusudur(919). Yapılan kazandırma kesirli ise mirasçı atama, terekede

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

§27. YEDEK MİRASÇI ATAMA (m. 520) E. Yedek Mirasçı Atama Madde 520 - Mirasbırakan, atadığı mirasçının kendisinden önce ölmesi veya mirası reddetmesi hâlinde onun yerine geçmek üzere bir veya birden çok kişiyi yedek mirasçı olarak atayabilir. Bu kural belirli mal bırakmada da uygulanır.

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

§27. YEDEK MİRASÇI ATAMA (m. 520) E. Yedek Mirasçı Atama Madde 520 - Mirasbırakan, atadığı mirasçının kendisinden önce ölmesi veya mirası reddetmesi hâlinde onun yerine geçmek üzere bir veya birden çok kişiyi yedek mirasçı olarak atayabilir. Bu kural belirli mal bırakmada da uygulanır.

Oğuz Ersöz / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2024

c.Yedek ve Art Mirasçı Atama Mirasbırakan, ölüme bağlı tasarrufunda çeşitli ihtimallere göre mirasçılarının yerini alacak başka kişiler ... tasarruflar da yedek mirasçı atama (alelade ikame) ve art mirasçı atama (fevkalade ikame) olarak iki farklı şekilde karşımıza çıkmaktadır(403). Mirasbırakanın mirasçılara intikal edebilecek dijital veri ve hesapları gibi varlıklarına ilişkin ikameli tasarruflarda yani yedek mirasçı atama ya da art mirasçı atama ... ataması ya da art mirasçı ataması yapması gerekmektedir. Bu şekilde yapacağı tasarruf, diğer tereke unsurları ile birlikte tereke kapsamında yer alan

Ali Haydar Yıldırım, Beyza Aka, Üstün Köprücü / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2025

b.Art Mirasçı ve Yedek Mirasçı Bakımından Hukuki Durum Mirasbırakan mirasçı atamaya ilişkin ölüme bağlı tasarrufun etkilerini gelecekte gerçekleşip ... ölüme bağlı tasarrufun doğurduğu hüküm ve sonuçların sona ermesi (bozucu şart) şartın gerçekleşip gerçekleşmemesine bağlıdır(85). Mirasçı atamanın şarta bağlanması hâlinde art mirasçılı ölüme bağlı tasarruf yapılmış olur(86). Zira mirasçı atamanın geciktirici şarta bağlanması hâlinde şart gerçekleşene kadar ... kazanmaktadır(87). Bunun aksine mirasçı atamanın bozucu şarta bağlanması hâlinde ise mirasçı olarak atanan kişi ön mirasçı olurken, yasal mirasçılar art mirasçı

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

B. Mirasbırakanın Aksini Öngörmemesi Halinde 1. Saklı Payı İhlal Eden Kazandırmanın Mirasçı Atama Niteliğinde Olması Saklı payı ihlal eden kazandırmanın mirasçı atama olmasıyla belirli mal bırakma tasarrufu olması halinde saklı payı ihlal eden kısmın he saplanması bakımından önemli farklar bulunmaktadır. Saklı payı ihlal eden kazandırmanın mirasçı ataması olması halinde saklı payı ihlâl eden kısmın tenkisine karar verilmesi kazandırmanın tenkisi için yeterlidir(2833). Diğer bir ifadeyle mirasbırakanın bir kimseyi mirasçı ataması ve bu tasarrufun saklı payları ihlal etmesi halinde tenkis hesabı

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

mirasçılığı ifade eder. Mirasçı atama, mirasbırakanın vasiyetname veya miras sözleşmesi ile bir ya da birden çok kişiyi terekenin tamamı veya kesirli bir bölümü ... mirasçı atayabilir.” şeklinde düzenlenmiştir(956). Mirasbırakanın yaptığı ölüme bağlı işlemle terekede doğrudan doğruya hak sahibi olan kişiye atanmış mirasçı (mansup mirasçı) denir(957). Hüküm kapsamında mirasçı atama tasarrufu, kimlerin mirasçı atanabileceği, mirasçı atamanın şekli ve hükümleri üzerinde ... Atama”, İnÜHFD, 10 (1), Y. 2019, s. 41-42; ANTALYA/SAĞLAM, N. 739-740; KÜÇÜKAYDIN, Emine Aslı, “Mirasçı Atama”, İÜHFM, C. LXXV, S. 1, s. 432-433. (956

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

hak sahibi olmaması ihtimaline karşı onun yedeğini belirlemesi mümkündür. Yedek mirasçı atama(1117) mirasbırakanın mirasçı atadığı kişinin herhangi bir sebeple mirasçı olamaması halinde onun yerine kimin mirasçı olacağını belirlemesidir(1118). Örneğin mirasbırakanın, Ü’yü mirasçı atayarak terekesinin 1/3 ... ilkesine de uygundur. Yedek mirasçı atama, kazandırmada bulunulan kişi bakımından koşula bağlı bir kazandırmadır. Daha önce de ifade ettiğimiz üzere mirasbırakanın bir kimseyi koşula bağlı olarak mirasçı atanması mümkündür. Bu haliyle yedek mirasçı atama ölüme bağlı tasarrufların koşula bağlanmasının özel bir

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

hak sahibi olmaması ihtimaline karşı onun yedeğini belirlemesi mümkündür. Yedek mirasçı atama(1181) mirasbırakanın mirasçı atadığı kişinin herhangi bir sebeple mirasçı olamaması halinde onun yerine kimin mirasçı olacağını belirlemesidir(1182). Örneğin mirasbırakanın, Ü’yü mirasçı atayarak terekesinin 1/3 ... ilkesine de uygundur. Yedek mirasçı atama, kazandırmada bulunulan kişi bakımından koşula bağlı bir kazandırmadır. Daha önce de ifade ettiğimiz üzere mirasbırakanın bir kimseyi koşula bağlı olarak mirasçı atanması mümkündür. Bu haliyle yedek mirasçı atama ölüme bağlı tasarrufların koşula bağlanmasının özel bir

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

II. MİRASÇI ATAMANIN ŞEKLİ Mirasçı ataması vasiyetname ile yapılabileceği gibi miras sözleşmesiyle de yapılabilir(923). Mirasçılık sıfatının kazanılması bakımından şekli anlamda ölüme bağlı işlemin türü önemli değildir(924). Vasiyetname veya miras sözleşmesiyle atanan mirasçı, küllif halef olarak mirasbırakanın ölümüyle doğrudan terekede hak sahibi olur(925). TBK m. 611/II’de ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle ilgili özel bir hüküm getirilmiştir. Bu hükme göre, bakım borçlusu bakım alacaklısı tarafından mirasçı atanmışsa, ölünceye kadar bakma sözleşmesine miras sözleşmesine ilişkin hükümler uygulanır(926

Aytuğ Ceyhun Çakır / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2018

atayabilir(819). Mirasçı atama, mirasbırakanın bu yolla bir ya da birden fazla kişiyi terekesinin tamamı ya da kesirli bir bölümü için (söz gelimi 1/2, 1/4 ... malvarlığı değerini bırakmışsa, bu takdirde mirasçı atama değil, vasiyet (belirli mal bırakma) tasarrufu söz konusu olur(822). Zaten yasal mirasçı ve bu ... bir engel yoktur(823). Bu kazan dırma, belirli mal bırakma (ön vasiyet(824)) veya mirasçı atama biçiminde tezahür edebilir. Fakat fikrimizce sağ kalan eşin, mirasbırakan tarafından terekenin tamamı ya da kesirli bir bölümü için hak sahibi kılınmasının, teknik anlamda bir mirasçı atama niteliğinde

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2020

olabileceği gibi atanmış mirasçılar da olabilir(1073). Birden fazla kişinin mirasçı atama tasarrufuna itiraz hakkının olması, bunların birlikte hareket etme zorunda olduğu anlamına gelmez. Her bir mirasçı tek başına mirasçı atama tasarrufuna itiraz edebilir(1074). İtirazın bütün mirasçılar tarafından yapılması gerekmez. Hükümde vasiyet alacaklılarının da vasiyete ilişkin ölüme bağlı tasarrufa itiraz edebileceği düzenlenmiş, ancak bu itirazın mirasçı atamayı da kapsayıp kapsamadığına yer verilmemiştir. Öğretide de haklı olarak belirtildiği üzere vasiyet alacaklısı mirasçı atamaya ilişkin tasarrufa itiraz edemez

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2023

olabileceği gibi atanmış mirasçılar da olabilir(1083). Birden fazla kişinin mirasçı atama tasarrufuna itiraz hakkının olması, bunların birlikte hareket etme zorunda olduğu anlamına gelmez. Her bir mirasçı tek başına mirasçı atama tasarrufuna itiraz edebilir(1084). İtirazın bütün mirasçılar tarafından yapılması gerekmez. Hükümde vasiyet alacaklılarının da itiraz edebileceği düzenlenmiş, ancak bu itirazın mirasçı atamayı da kapsayıp kapsamadığına yer verilmemiştir. Öğretide de haklı olarak belirtildiği üzere vasiyet alacaklısı mirasçı atamaya ilişkin tasarrufa itiraz edemez; onların itirazı kendi lehine yapılan

Oğuz Ersöz / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2024

getirmemesi bir yana bırakıldığında dahi, mirasçı atamanın mirasın bütünü ya da oransal bir kısmına ilişkin olması gerekmesi nedeniyle belirlenen kişi mirasçı sıfatını kazanamaz. Zira mirasçı atama, mirasbırakanın bir ya da birden fazla gerçek ve/veya tüzel kişiyi terekesinin bütünü ya da belirli bir oranı için ... ve mirasçı atamanın sonuçlarını da gerçekleştirmez. (37) Kocayusufpaşaoğlu, s. 258; Dural/Öz, s. 143; İmre/Erman, s. 119; Eren/Yücer Aktürk, s. 152-153; Antalya/Sağlam, s. 232; Ayan, Miras, s. 125; Emine Aslı Küçükaydın, “Mirasçı Atama”, İÜHFM, C. LXXV, S. 1, Y. 2017, s. 432-433; Caner Taşatan

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

IV. MİRASÇI ATAMANIN SONUÇLARI Atanmış mirasçılar, yasal mirasçılar gibi mirasbırakanın külli halefi olup, onun ölümüyle mirası kazanır (TMK m. 599 ... altsoyuna değil yasal mirasçılara kalır (TMK m. 514/II)(952). Mirasbırakanın bir kimseyi mirasçı ataması, malvarlığı üzerinde tasarruf etmesini engellemez ... , mirasbırakanın sağlığında yaptığı sağlararası karşılıksız kazandırmalara TMK m. 527/II’ye göre itiraz edemez(954). Çünkü mirasçı atamada mirasbırakan atanmış ... . Mirasçı atamayla ilgili son olarak üzerinde durulması gerek hüküm TMK m. 572’dir. Bu hükme göre, mirasbırakan, malvarlığının tamamını devretmemişse veya

Güzide Burcu Günveren / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2020

mirasçı atama işlemi oluştururdu(88). Bu husus Gaius’un Institutiones’inde de ifade edilmektedir: Gaius, Inst. 2.229(89): “ Velut caput et fundamentum ... alabilecek vasi tayin etme, köle azat etmek gibi işlemler mirasçı atama işleminden sonra gelirdi. Vasiyette mirasçı atama işlemi yapılmamışsa veya yapılmış ... mirasçı atama hükmünden önce gelirse, bu işlemler geçersiz olurdu. Buna karşın vasiyetin sadece mirasçı atamaya ilişkin hükmü geçerli olduğu takdirde, diğer bütün tasarruflar geçersiz olsa da vasiyetteki mirasçı atama işlemi geçerli olurdu(90). Ius civile’ye hakim olan miras hukuku (ab intestatio miras