Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

, sözleşmelerin şekline ve şekil yönünden hükümsüzlüğüne dair genel esasları konu almaktadır. Bu bölümün ilk ayrımında, sözleşme ve şekil kavramları arasındaki ilişkiye değinilmiştir. Bu ilişki, tarihsel süreç içerisinde ele alındıktan sonra, Türk Borçlar Hukuku açısından sözleşmelerin şekline ilişkin genel ilkeyi ... zorunluluğunun kaynağı bakımından olmak üzere farklı açılardan izah edilmeye çalışılmıştır. Üçüncü ayrım ise sözleşmelerdeki şekil zorunluluğunun kapsamı ve şekil zorunluluğuna dair bazı özel durumların açıklanmasına hasredilmiştir. Burada özellikle, şekil şartının sözleşmenin hangi unsurlarını kapsaması gerektiği ve

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

tamamıyla kendisine ödemesini sağlasın. Daha sonra alıcı tarafından aleyhine açılan davada önceki davranışlarıyla örtüşmeyecek bir biçimde, sözleşmenin şekle ... D. Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağının Sözleşmenin Şekle Aykırılığı Üzerindeki Etkisi Kaynağını Türk Medenî Kanunu’nun ikinci maddesinden alan ... kullanılması niteliğindeki şekle aykırılık iddiası dinlenmez(724). Bunun bir sonucu olarak, sözleşme, şekil şartı bakımından eksiklik taşımasına rağmen, hukuken geçerli olarak kabul edilir(725). Geçerliliği şekle bağlı olan bir sözleşmenin bu şekle riayet edilmeden gerçekleştirilmesi durumunda, sözleşme TBK m. 12

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

a. Tarafların sözleşmenin şekle aykırı olarak gerçekleştirildiğini bilmelerine rağmen edimlerini kendi rızalarıyla yerine getirmiş olmaları Tarafların, gerçekleştirmiş oldukları sözleşmedeki şekil eksikliğini bildikleri hâlde, bu sözleşmeden doğan yükümlülüklerini tamamen (veya tamama yakın bir ... ihtimâlde özellikle şu olgular öne çıkmaktadır: Geçerliliği belli bir şekil şartına bağlanmış olan bir sözleşmenin, bu şekle uyulmadan gerçekleştirilmesi ve ... gelmektedir. Gerçekten hem Yargıtay hem de İsviçre Federal Mahkemesi(685) gerçekleştirdikleri sözleşmedeki şekil eksikliğinden baştan beri haberdar olan ve bu

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

§2. SÖZLEŞMELERİN ŞEKLİ İLE İLGİLİ TEMEL AYRIMLAR “Sözleşmenin şekli” denildiğinde, genellikle akla ilk olarak bir sözleşmenin geçerli sayılması için taraflarca uyulması gereken şekil şartı gelmektedir. Hâlbuki şekil şartı yalnızca geçerlilik şeklinden ibaret değildir. Zira kanun koyucu bir ... geçerlilik şeklinden değil, ispat şeklinden bahsedilir. Kaldı ki geçerlilik şeklinin dahi, gerek sözleşmenin düzenlenme biçimine gerekse şekil zorunluluğunun kaynağına göre farklı türlerinin bulunduğu görülmektedir. Aşağıda “sözleşmenin şekli” başlığı altında yapılan temel ayrımlar ve bu doğrultuda karşımıza çıkan

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

II. Sözleşmenin Düzenlenme Tarzı Bakımından A. Genel Olarak Sözleşmelerin şekli, sözleşmenin düzenleniş biçimine, diğer bir anlatımla sözleşmenin gerçekleştirilmesinde başvurulan yöntemlere göre de bir ayrıma tâbi tutulmaktadır. Bilindiği gibi kanun koyucu, bazı sözleşmelerin şekil bakımından geçerli sayılması için ... , düzenlenme tarzı bakımından sözleşmelerin şekli, şekil şartının yerine getirilmesi hususunda resmî makamların müdahalesinin zorunlu olduğu “resmî şekil şartı ... ve f. 2’de taşınmaz satışının geçerli olabilmesi için, sözleşmenin resmî şekilde düzenlenmesinin şart olduğu; taşınmaz satışı vaadi, geri alım ve alım

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

II. Çalışmanın Amacı Sunuş kısmında ana hatları ile belirtmeye çalıştığımız gibi, şeklin sözleşme üzerinde ne türden etkilere sahip olduğu ... da geçerli sayılabileceği; hakkında (yasal ya da iradî olarak) şekil zorunluluğu öngörülen bir sözleşmenin bu şekilde düzenlenmemesi durumunda nasıl ... belirli bir şekilde düzenlenmesini, sözleşmenin geçerliliği bakımından zorunlu hâle getirebilmektedir. Ancak şekil zorunluluğu da tek tipten ibaret değildir ... bakımından söz konusu olacağı da zannedilmemelidir. Şekil, isimsiz sözleşmeler üzerinde de etkileri olan bir kavramdır. Tarafların, geçerliliği kanun

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

sözleşmedeki şekil eksikliğini ileri sürmesi de hakkın kötüye kullanılması olarak kabul edilmektedir(703). Sözleşmenin şekle aykırı olarak yapılmasına kasten ... d. Sözleşmenin şekle aykırı olarak düzenlenmesine kasten sebep olan tarafın daha sonra şekil eksikliğini ileri sürmesi Geçerlilik şekline bağlı olan ... kurtulabilmek amacıyla hareket etmektedir(704). Şekil şartının gerçekleşmesine engel olan taraf, bu sonucu, sözleşmenin karşı tarafını sözleşmenin şekle bağlı ... doğan borçların ifasına başlanmasına gerek olmayışıdır. Diğer bir anlatımla, şekle aykırı sözleşmenin geçerliliği konusunda aldatılan ya da uğradığı baskı

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

cc. TKHK m. 4 hükmünün uygulama alanı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun tarafından düzenlenen sözleşmelerin şekil bakımından geçerliliği ve ... anlatımla, tüketicinin taraf olduğu sözleşmenin şekle aykırılık nedeniyle geçersizliğine yol açmayacak olan hususlar, TKHK m. 4’te sayılanlarla sınırlıdır ... para cezası uygulanacağını da belirtmiştir(895). TKHK’nın geçerliliklerini şekil şartına bağladığı sözleşmelerde, şeklin kapsamında yer alan unsurların ... karşılık tüketici, gerek sözleşmenin yasal şekil şartına uyularak düzenlenmediğini gerekse sözleşme metninde yer alması gereken unsurlara şeklin kapsamında

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

Buraya kadar yaptığımız açıklamalar, sözleşmelerin şekline ve şekil yönünden hükümsüzlüğüne dair genel esasların ortaya konulması amacını taşıyordu. “Sözleşme” ile “şekil” kavramları arasındaki ilişki, sözleşmelerin şekli konusunda gündeme gelebilecek temel ayrımlar, sözleşmelerin şekil şartına aykırı ... istifade edilebileceği gibi birçok mesele çalışmamızın ilk bölümünde açıklanmaya çalışıldı. Ne var ki, şeklin sözleşmeler üzerindeki etkisinin yalnızca ... özellikler dikkate alınmadan, şeklin amaç ve işlevlerinin yalnızca genel esaslarla izah edilebilmesi fazlasıyla güçtür. Şeklin farklı sözleşme tipleri

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

, devir sözleşmesinin şekil yönünden geçerli sayılabilmesi için sözleşmede kalan tarafın da asıl sözleşmenin şekline uygun olarak devir sözleşmesini ... bbb. Sözleşmenin devrinin tâbi olduğu şekil şartı Kanun, sözleşmenin devrinin şekil bakımından geçerliliği konusunda da bir düzenleme ortaya koymuştur. TBK m. 205/f. 3 hükmü, sözleşmenin devrinin geçerliliğinin, devredilen sözleşmenin şekline bağlı olduğunu belirtmektedir. Dolayısıyla, devredilmek ... devir sözleşmesinin şekil bakımından geçerliliğinden söz edilemez(550). Bu arada TBK m. 205/f. 1 hükmü, devir anlaşmasını, sözleşmeyi devreden, devralan

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

, önsözleşmenin geçerliliği, ileride kurulacak sözleşmenin şekline bağlıdır”. Gerçekten, taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin geçerliliği, taşınmaz satış sözleşmesinin geçerlilik şeklini oluşturan resmî şekil şartına bağlanmıştır (TBK m. 237/f. 2). Bununla birlikte, her iki sözleşmenin de geçerliliğinin tâbi olduğu resmî şekil şartını gerçekleştiren makamlar bakımından bir fark bulunmaktadır. TK m. 26 hükmü uyarınca taşınmaz satış sözleşmesinin şekil bakımından ... şeklinde yapılması gerekir. Sözleşmenin bu şekilde düzenlenmeyip, yalnızca taraf imzalarının noter tarafından onaylanmış olması hâlinde, taşınmaz satış vaadi

Yasemin Türkmenoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024, Sayfa: 403 - 405

Marka Lisans Sözleşmesinin Şekli* Yasemin Türkmenoğlu** Giriş Bir işletme kendi mal ve hizmetlerini, diğer işletmelerin mal ve hizmetlerinden ayırmak için özel işaretler kullanır. Marka olarak ifade edilen bu işaretler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu(1) (SMK) tarafından düzenlenmiştir. SMK m. 4 ... . Marka lisans sözleşmesinin şekline ilişkin açıklamalar yapmak için öncelikle marka lisans sözleşmesinin tanımının yapılması ve bu sayede unsurlarının ... sürülebilmesi ve bu durumda ortaya çıkabilecek sorunlar da çalışma kapsamında incelenecektir. Çalışmada marka lisans sözleşmesinin şekline ilişkin yukarıda yer

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

§7. ORTAKLIK SÖZLEŞMELERİNİN ŞEKLİ I. Genel Olarak Ortaklık borcu doğuran sözleşmeler, ya da daha kısa ifade ediliş şekliyle, ortaklık sözleşmeleri ... yere sahiptir. Mesela kanun koyucu, kollektif şirket sözleşmesini yazılı şekle tâbi tutmuş, ayrıca, sözleşmedeki imzaların noterce onaylanmasını veya ... Kanunu tarafından düzenlenen ticaret ortaklığı sözleşmeleri, çalışma konumuzun sınırları dışında kaldığından, bu sözleşmelerin şekil bakımından geçerliliği ... adi ortaklık sözleşmesine ve şeklin bu sözleşme tipi açısından sahip olduğu özelliklere değinmekle yetineceğiz. (1229) Gümüş, C. 1, sh. 2; Tandoğan, C

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

§2. DEVİR (TEMLİK) BORCU DOĞURAN SÖZLEŞMELERİN ŞEKLİ I. Genel Olarak Devir borcu doğuran sözleşmeler, bir hakkın kesin olarak başkasına ... olduğunu söylemek herhâlde yanlış olmaz. Özellikle taşınmazlar üzerindeki mülkiyet hakkının devri amacıyla gerçekleştirilen sözleşmelerde şekil konusunun ... edildiğinde, bu sözleşmenin de şekil şartına bağlı olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Trafik sicilinde kayıtlı olan motorlu araçların satış, mal değişim ya da bağışlama sözleşmelerine konu edilmesi bu duruma örnek gösterilebilir. Görüldüğü gibi, devir (temlik) borcu doğuran sözleşmelerin şekli

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

açısından bakıldığında, TBK m. 12/f. 1 hükmü ile öngörülen genel prensip, şeklin, sözleşmelerin geçerliliği konusunda kural olarak herhangi bir rol ... metnini karşı tarafa ulaştırmadıkça, taraflar arasındaki sözleşmenin şekil bakımından geçerliliğinden söz edilememelidir. Teyidin, mesaj alıcısı tarafından ... kadar okuma imkânından yoksun olduğu bir metnin altına imza atmış dahi olsa, bu kişinin imzası, sözleşmenin şekil bakımından geçerliliğini sağlamaya ... imzası, artık o sözleşmenin şekil bakımından geçerliliği konusunda yeterli sayılacaktır. Şayet görme engelli kimseler lehine bir koruma sağlanmak

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

§4. İŞ GÖRME SÖZLEŞMELERİNİN ŞEKLİ I. Genel Olarak Taraflardan birinin borcunun konusunu, belirli bir işin görülmesi ya da bir faaliyette ... altına girdiği yayım sözleşmesi de nihayetinde birer iş görme sözleşmesidir. Şekil şartının iş görme sözleşmeleri üzerinde önemli bir rol oynadığı ... borçlusuna devredilen haklardan hangilerinin şekil şartına bağlı olarak düzenlenmesi gerektiği konusuna da açıklık getirilmelidir. İş görme sözleşmelerinin şekli ile ilgili olarak değinilmesi gereken bir diğer husus ise, borçlunun yasa gereği şekle tâbi olan bir sözleşmenin kurulması işini görme konusunda

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

IV. Bağışlama Sözleşmelerinin Şekli A. Kavram Temlik borcu doğuran sözleşmelerden bir diğerini oluşturan bağışlama sözleşmesi, TBK m. 285/f. 1’de “bağışlayanın sağlararası sonuç doğurmak üzere, malvarlığından bağışlanana karşılıksız olarak bir kazandırma yapmayı üstlendiği sözleşme” olarak tanımlanmaktadır. Bağışlama, hukukî niteliği itibarıyla, bağışlayanın bağışlama sebebi (causa donandi) ile hareket ederek bağışlanan lehine kazandırmada bulunduğu, tek tarafa borç yükleyen, rızaî ve sağlararası bir sözleşmedir(919). Bağışlama sözleşmesinin farklı türleri bulunmaktadır. Bu bakımdan, sözleşmenin şekil

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

c. Şekil eksikliğinin sözleşmeden kaynaklanan borçları ifa etmekten kaçınmak veya sonradan ortaya çıkan aleyhe durumdan kurtulmak için bir bahane (araç) olarak kullanılması Hakkın kötüye kullanılması kapsamında değerlendirilen davranışlardan biri de, sözleşmenin şekle aykırı olarak düzenlendiği ... bahane olarak ortaya atılmasıdır(699). Bu ihtimâlde, sözleşmenin geçerlilik şekline aykırı olarak gerçekleştirildiğini ileri süren taraf, şekil şartının ... sözleşmesindeki şekil eksikliğine dayanması böyledir. Bkz. Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, sh. 173; Kocayusufpaşaoğlu, sh. 318; Guggenheim, sh. 63. Bu konuda verilmiş

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

gerçekleştirilmesi söz konusu olamaz(304). Bu arada, elektronik imza uygulamasının hariç tutulduğu resmî şekil şartına tâbi olan sözleşmelerde, resmî şekil şartının ... aşağıda detaylı bir biçimde inceleyecek olduğumuz gibi(306) kefalet sözleşmesinin şekil bakımından geçerli olabilmesi için, kefilin (sorumlu olduğu azamî ... , kefalet sözleşmesinin şekil bakımından geçerliliği için yeterli olmamaktadır. Bu nedenle, kefil tarafından oluşturulan güvenli elektronik imzanın da, tek başına kefalet sözleşmesinin şekil bakımından geçerliliğini sağlaması mümkün değildir. Diğer taraftan Kanun, yalnızca kefalet sözleşmesini değil, diğer tüm

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

e. Sözleşmenin şekle aykırı olarak gerçekleştirildiği bilinmeden edimlerin yerine getirilmiş olması Yukarıda yapmış olduğumuz açıklamalarda tarafların, sözleşmenin şekil şartına aykırı olarak düzenlendiğini bilmelerine rağmen, bu sözleşmeden doğan borçlarını bilerek ve isteyerek ifa etmeleri ... doğan borçlarını, sözleşmedeki şekil eksikliğini bilmeden yerine getirmeleri durumunda da gerçekleşir mi? Bu soruya verilmesi gereken yanıt olumsuzdur ... , 4A_185/ 2008; TF, 4A_490/2011; TF, 4A_129/2011. (714) Ne var ki İsviçre Federal Mahkemesi benzer bir davada, sözleşme yapılırken şekil eksikliğini

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

§3. KULLANMA VE YARARLANMA HAKKI VEREN SÖZLEŞMELERİN ŞEKLİ I. Genel Olarak Kullanma ve yararlanma hakkı veren sözleşmelerde, taraflardan biri diğerine karşı bir şeyi ya da bir hakkı kullandırma veya diğer tarafı bu şey ya da haktan yararlandırma borcu altına girmektedir(951). Dolayısıyla bu ... , gerçekleştirilmesine toplum tarafından yoğun ihtiyaç duyulan bu sözleşmeleri şeklî anlamdaki prosedürlere tâbi tutmayarak, bu sözleşmelerin kolaylıkla uygulanabilirliğini sağlamayı amaçladığı düşünülebilir. Genel kural bu yönde olmakla birlikte, kullanma ve yararlanma hakkı veren sözleşmelerin şekli ile ilgili olarak

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

§6. SONUÇLARI TÂLİH VE TESADÜFE BAĞLI SÖZLEŞMELERİN ŞEKLİ I. Genel Olarak Sonuçları tâlih ve tesadüfe bağlı sözleşmeler, borçlunun, kapsamı önceden kestirilmesi mümkün olmayan bir zarar tehlikesini göze aldığı sözleşmeler olarak açıklanmaktadır(1197). Bu grup altında değerlendirilen sözleşmelerde, borçlu ... olarak, ömür boyu gelir ve ölünceye kadar bakma sözleşmelerinin geçerliliği yasal olarak şekil şartına bağlanmıştır. Bu sözleşmeler hakkında şekil ... , gerçekleştireceği sözleşme konusunda uyarmak olduğu düşünülebilir. Aşağıda, ömür boyu gelir ve ölünceye kadar bakma sözleşmelerinin şekil bakımından geçerliliği

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

§5. KİŞİSEL TEMİNAT SÖZLEŞMELERİNİN ŞEKLİ I. Genel Olarak Alacak hakkının teminat altına alınması gayesiyle yapılan kişisel teminat sözleşmelerinde, borçlu, alacaklıya karşı mevcut bir borcun ifa edilmemesinin sonuçlarından kişisel olarak sorumlu olmayı üstlenmektedir(1119). Alacaklıya, alacağına ... bakımından da önemli bir yer tutmaktadır. Özellikle şeklin, sözleşme ile borç altına giren (kişisel teminat veren) tarafı düşündürme ve uyarma (ikaz ... en belirgin örneğini oluşturan kefalet sözleşmesinin ve gerçek kişilerce kişisel güvence verilmesi konusundaki diğer sözleşmelerin şekline ilişkin

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

de en önemli ayağını, bu sözleşmenin şekil bakımından geçerliliği oluşturmaktadır. TBK m. 583/f. 1 hükmü uyarınca, kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde ... zannedilmemelidir. Kefalet sözleşmesi bakımından şekil şartı 6098 sayılı Kanunda olduğu gibi, önceki Borçlar Kanunu’nda da bulunmaktaydı. 818 sayılı BK m. 484 ... edilecek olursa, 818 sayılı Borçlar Kanunu’nda kefalet sözleşmesinin şekil bakımından geçerli olabilmesi için yine bir özellikli(1124) yazı lı şekil şartı ... sözleşme metninde gösterilmesi, kefalet sözleşmesinin şekil bakımından geçerliliği açısından yeterli idi. Kefilin sorumlu olacağı azamî miktarın kefilin el

Arif Barış Özbilen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2016

III. Gerçek Kişilerce Kişisel Güvence Verilmesi Konusundaki Diğer Sözleşmelerin Şekli TBK m. 603 hükmü, kefaletin şekline, kefil olma ehliyetine ve eşin rızasına ilişkin hükümlerin, gerçek kişilerce, kişisel güvence verilmesine ilişkin olarak başka isim altında yapılan diğer sözleşmelere de uygulanacağını belirtmektedir. Bu hükmün, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile getirilen önemli bir yenilik olduğunu söylemeliyiz. Zira kefalet sözleşmesinin şekil ... , teminat senedinde garanti veren tarafından el yazısıyla yazılması şarttır(1194). Aksi takdirde teminat amaçlı garanti sözleşmesi şekle aykırılık nedeniyle