Lexpera, Temmuz 2019

Taşınmaz Malikinin Sorumluluğu • Eski Hale İade Talebi • Tehlikenin Giderilmesi Talebi • Tazminat Talebi • Kusursuz Sorumluluk

Erdem Büyüksağiş / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2006, Cilt 23, Sayı 4

-Tasarısı'nın konumuzla ilgili kısmını Türk hukukundaki düzenlemelerle karşılaştırmak ve okuyucuya aktarmaktır. Önce, taşınmaz malikinin sorumluluğuna ilişkin ... - Tasarı komşuluk hukuku, kat mülkiyeti, birlikte mülkiyet ve irtifak haklarına ilişkin önemli değişiklikler öngörmektedir. Bu çalışmanın konusu, taşınmaz malikinin sorumluluğuna ilişkin hükümler içeren komşuluk hukuku düzenlemeleriyle sınırlıdır. Türk ve İsviçre doktrinlerinde konuyla ilgili olarak öne sürülmüş

Feride Demirbaş / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2019, Cilt 35, Sayı 4

Alacaklının Temerrüdünün Borçtan Şahsen Sorumlu Olmayan İpotekli Taşınmaz Malikinin Sorumluluğuna Etkisi Üzerine Düşünceler* Dr. Feride DEMİRBAŞ** ÖZET Alacaklının temerrüdünün alacaklı ve borçlu için birçok hukuki sonucu bulunmaktadır. Bu hukuki sonuçların bazıları 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda açıkça düzenlenmişken, bazıları öğreti ve içtihatlar ile kabul edilmiştir. Alacaklının temerrüdünün, borçtan şahsen sorumlu olmayan ipotekli taşınmaz malikinin sorumluluğuna etkisine ilişkin herhangi bir açık hukuk kuralı bulunmamaktadır. Oysa alacaklının temerrüde düşmesinin, borç ilişkisinin

Feride Demirbaş / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2019, Cilt 35, Sayı 4

Aziz Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

(4)Elatmanın Önlenmesi Davası ile Taşınmaz Malikinin Sorumluluğunun Karşılaştırılması Elatmanın önlenmesi davası ile taşınmaz malikinin sorumluluğu ... kaynaklandıkları maddi vakıalardır. Elatmanın önlenmesi davası ile taşınmaz malikinin sorumluluğu davalarının her ikisi de mülkiyet hakkına yapılan müdahaleler ile ... . Elatmanın önlenmesi davası da buna uygun olarak zarar görenin mülkiyet hakkı esas alınarak düzenlenmiştir. Oysa taşınmaz malikinin sorumluluğunda taşınmaza ... malikinin sorumluluğudur. TMK m. 730 hükmü de buna uygun olarak zarar verenin mülkiyet hakkı esas alınarak düzenlenmiştir. Farklı sebeplerden kaynaklanan bu

Erdem Büyüksağiş / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2006, Cilt 23, Sayı 4

Feride Demirbaş / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2019, Cilt 35, Sayı 4

için öngörülen hukuki düzenlemeye benzer istisnai bir düzenlemeye borçtan şahsen sorumlu olmayan ipotekli taşınmaz malikinin sorumluluğu ile ilgili

Erdem Büyüksağiş / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2006, Cilt 23, Sayı 4

V. SONUÇ Türk hukuku perspektifinden, İMKT’nın 679/2, 3 ve 679a maddeleriyle öngörülen çözümlere ilişkin şu sonuçlara varılabilir: 1. İMKT’nın 679. maddesinin ,3. fıkrasında bir bina veya toprağa bağlı bir yapı nedeniyle manzara kaybının tazminat ödenmesini gerektirecek bir taşkınlık olmadığının ifade edilmiş olması, Türk hukukundaki düzenlemeye göre taşınmaz malikinin sorumluluğunu daraltan bir hükümdür. İMKT’nın getirdiği çözüme göre, sadece manzara kaybına yol açan faaliyetle birlikte taşınmazın güneş ışığı almasının da engellenmesi hâlinde davacının aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca tazminat talep

Feride Demirbaş / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2019, Cilt 35, Sayı 4

taşınmaz malikinin sorumluluğuna etkisi, kanunda açıkça düzenlenmemiş bir konudur. Hâlbuki yukarıda değinilen sebeplerle, bu konuya hukuk düzeni içerisinde ... şahsen sorumlu olmayan ipotekli taşınmaz malikinin sorumluluğuna etkisinin kanunda açıkça düzenlenmemesi, kanun koyucunun düzenleme öngörmemek suretiyle ... , borçtan şahsen sorumlu olmayan ipotekli taşınmaz malikinin sorumluluğu bakımından uygulanabilir nitelikteki hükümler olan TBK m. 131, TMK m. 883 ve 884 ... ihtiyaç bulunmaktadır. O halde, alacaklının temerrüdünün gerçekleştiği bir borç ilişkisinde borçtan şahsen sorumlu olmayan ipotekli taşınmaz malikinin

Feride Demirbaş / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2019, Cilt 35, Sayı 4

Ahmet Göktuğ Kaya / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2020

3. Üçüncü Bir Kişinin Borcu İçin Taşınmazı Üzerinde İpotek Kuran Taşınmaz Malikinin Sorumluluğu a. Taşınmaz Malikinin Sorumluluğunun Taşınmazla Sınırlı Olması Hukukumuzda taşınmaz maliki ile borçlu aynı kişi olabileceği gibi, bunlar farklı kişiler de olabilir. İpoteğe konu taşınmazın, borçlunun ... kapsamında sorumludur. Eğer bu taşınmaz alacaklıyı tatmin etmemişse, taşınmaz malikinin kişisel sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir. Başka bir ifadeyle ... taşınmaz malikinin (özellikle borçlu olmayan taşınmaz malikinin) sorumluluğu ve bağlantılı hükümler için bkz. KARAHASAN s. 245; NOMER/ERGÜNE s. 204; ERTAŞ s

Erdem Büyüksağiş / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2006, Cilt 23, Sayı 4

Alican Çalışkan, Kaan Can Yıldırım / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 88 - 92

GİRİŞ 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 730 hükmünde düzenlenen taşınmaz malikinin sorumluluğu, kurtuluş kanıtı getirme imkanı bulunmayan ... hale getirilmesini, tehlikenin ve zararın giderilmesini isteyebilir. Taşınmaz malikinin sorumluluğunun doğması için mülkiyet hakkının öngörülen ... imkanlarının somutlaştırılmış halleri iken zararın giderimini isteme imkânı taşınmaz malikinin sorumluluğu şeklinde kendine özgü bir sorumluluk oluşturmaktadır(8 ... taşınmaz malikinin sorumluluğu TBK m. 49 hükmü açısından kusur şartına, TBK m. 69 açısındansa bir yapının varlığına bağlı olacak ve bu durumda da TMK m

Simge Saraçoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2019

D. Sorumluluğun Benzer Sorumluluk Düzenlerinden Ayırt Edilmesi 1. Taşınmaz Malikinin Sorumluluğundan Ayırt Edilmesi Taşınmaz malikinin taşınmazın ... doğan zararın tazminini düzenlerken; ikinci fıkrada hukuka uygun taşkınlıklarda denkleştirme hüküm altına alınmıştır. Taşınmaz malikinin sorumluluğu ile ... ). Ancak taşınmaz malikinin sorumluluğu, komşuluk hukukuna ilişkin olup(174) TMK’da düzenlenmiş iken yapı malikinin sorumluluğu, özen sorumluluğu başlığı ... birbirinden farklıdır. Taşınmaz malikinin sorumluluğunun türü ve dayandığı esas, ikili bir ayrım yapılarak incelenmelidir. Zira hukuka uygun taşkınlıklar ile

Alican Çalışkan, Kaan Can Yıldırım / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 115 - 117

KAYNAKÇA Abik, Yıldız: “Normun Koruma Amacı Teorisi”, AÜHFD, 59 (3) 2010, s. 345-448. Akipek, Jale G.: Gayrimenkul Malikinin Mesuliyetinin Hukuki Neticeleri, Fakülteler Matbaası, İstanbul, 1955. (Anılış: Neticeler) Akipek, Jale G.: “Gayrimenkul Malikinin Mesuliyetinin Kavram Ve Mahiyeti”, AÜHFD, C. 11 ... , S.1, s. 465-503. Oğuz, Cemal: “Fedakârlığın Denkleştirilmesi İlkesi Uyarınca Taşınmaz Malikinin Sorumluluğu”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi ... , Ankara, 2005. El, Rehcan: Taşınmaz Malikinin Sorumluluğu, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 1988. Sanlı, Kerem Cem: Haksız Fiil Hukukunun Ekonomik

Feride Demirbaş / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2019, Cilt 35, Sayı 4

bağımsız olarak da sona erebilir(108). Alacaklının temerrüdü nedeniyle borçtan şahsen sorumlu olmayan ipotekli taşınmaz malikinin sorumluluğunun sona ... değer taşımaktadır(111). Alacaklının temerrüdü nedeniyle borçtan şahsen sorumlu olmayan ipotekli taşınmaz malikinin sorumluluğunun sona erdiği kabul

Aziz Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

kullanımından doğan sonuçların giderilmesini düzenleyen taşınmaz malikinin sorumluluğuna değinmek gerekir. (137) Bkz.: Birinci Bölüm, I, A, 3.

Erdem Büyüksağiş / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2006, Cilt 23, Sayı 4

. maddesinin 1. fıkrasında ve İMK’nun 679. maddesinde düzenlenen taşınmaz malikinin sorumluluğu, kusura dayanmayan bir sorumluluk hâlidir. (2) Uygulamada ... matière de responsabilité du propriétaire foncier, in Annales de Faculté de Droit d’Istanbul 1981, s. 59 vd; Akipek, J. G.: Gayrimenkul Malikinin Mesuliyetinin Hukukî Neticeleri, İstanbul 1955, s. 9 vd. (6) Türk hukukunda benimsenen bu çözüm, yeni TMK ile getirilmiştir. (7) 8. HD, 02.06.2003, E. 2003/3427

Aziz Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

sorumlu olabilir(138). Özellikle de TMK m. 737 ve devamında düzenlenen komşuluk hukuku hükümlerine aykırı kullanım, taşınmaz malikinin sorumluluğuna yol ... kamunun değil de belirli kişilerin menfaatlerini korumaya yönelik olması halinde de taşınmaz malikinin sorumluluğuna gidilebileceği savunulmuştur. Oğuzman/Seliçi/Oktay-Özdemir, s. 681; Giritlioğlu , Müdahalenin Men’i, s. 129. Yazılı olmayan hukuk kurallarına aykırılık halinde de taşınmaz malikinin ... ) gereklilikleri ayrıca düzenlenerek mülkiyet hakkı kullanımında, komşuluk hukuku çerçevesinde uyulması gereken sınır belirlenmiştir(142). Taşınmaz malikinin

Alican Çalışkan, Kaan Can Yıldırım / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 104 - 108

için taşınmazın kullanımından doğması ve mülkiyet hakkına ilişkin yasal sınırlamalara aykırı olması gerekir(75). Taşınmaz malikinin sorumluluğu açısından ... , sorumluluğun diğer bütün unsurları gerçekleşmiş olsa bile, taşınmaz malikinin tazminat sorumluluğu her zaman doğmayacaktır. TMK m. 730/2 hükmüne göre “Hâkim ... katlanma yükümlülüğü gündeme gelecektir(79). Burada kanun koyucunun yapmak istediği taşınmaz malikinin sorumluluğu özelinde bir hukuka uygunluk sebebi tesis etmektir(80). Doktrinde de ifade edildiği üzere(81) taşınmaz malikinin sorumluluğu özelinde hâkime takdir yetkisi tanınması yerindedir ancak kanımızca bu

Aziz Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

(3)Taşınmaz Malikinin Sorumluluğu Halinde Açılabilecek Davalar Taşınmaz mülkiyetinin yasal kısıtlamalara aykırı kullanılması, bu durumdan etkilenen kişiye üç farklı dava imkânı verir. Zarar gören, mülkiyetin taşkın kullanımı sebebinin eski haline getirilmesini isteyebilir. Eski hale getirme ile ... ediyor olması gerekir. Taşkın kullanım sona erdiğinde sadece tazminat davası açılabilir. Taşınmaz malikinin sorumluluğu hükmü yalnızca meydana gelen ... anlaşılabilmelidir(149). Taşınmaz malikinin sorumlu olması için kusurlu olması gerekmez. Taşınmaz malikinin sorumluluğu kusursuz sorumluluktur(150). Haliyle yukarıda

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

7.Taşınmaz Mâlikinin Sorumluluğundan Doğan Dava Taşınmaz mâlikinin sorumluluğundan doğan dava, taşınmaz eşya mâlikinin eşyayı kullanmasına ilişkin yasal sınırları aşması hâline karşı üçüncü kişilerin hem şahıs varlığını hem de malvarlığını korur. TMK m. 730 hükmü, üçüncü kişinin ihlâl edilen ... özelliği, bir taşınmaz eşyanın yasal kısıtlamaların dışında kullanılmasıyla diğer bir eşyanın korunması gerekliliğini doğurabilecek olmasıdır. Taşınmaz mâlikinin sorumluluğundan doğan davalarda çoğunlukla komşuluk hukukuna dayanan yasal kısıtlamalar (TMK m. 737-751) önem arz eder ve bu kapsamdaki davalar için

Bilge Onaran Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

” ve TMK. m.730’da “ Taşınmaz malikinin sorumluluğu” başlıkları altında düzenlenmiş olan sorumluluk halleri mecra malikinin objektif sorumluluğunu da ... zararların giderilmesi için söz konusu hükümden faydalanılamaz. Burada taşınmaz malikinin sorumluluğunu düzenleyen TMK. m.730 uygulanabilir. Söz konusu madde

Alican Çalışkan, Kaan Can Yıldırım / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 113 - 115

sınırlanabileceği ve de taşınmaz malikinin sorumluluğunun bu sınırlamaların aşılması hâlinde zarara uğrayan bireylerin bu zararla baş başa bırakılmamaları suretiyle ... ve salt malvarlığı zararlarının da sorumluluk kapsamına alınması gerektiği anlaşılacak ve dolayısıyla taşınmaz malikinin sorumluluğunun kapsamına salt

Alican Çalışkan, Kaan Can Yıldırım / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 87 - 88

Hükümlerinin Sınırları C. Salt Malvarlığı Zararlarından Sorumluluğun Doğması İçin Gerekli Özel Koruma Normunun Değerlendirilmesi SONUÇ Özet Taşınmaz malikinin sorumluluğu, bir taşınmazın kullanımı sebebiyle meydana bir zarar veya zarar tehlikesi gelmesi halinde bu durumdan etkilenenlerin sahip olduğu ... da doğabilecek olmasına rağmen taşınmaz malikinin sorumluluğunu konu alan hükümlerde salt malvarlığı zararlarının giderimi konusunda bir netlik