Lexpera, Aralık 2017

Yetkisiz Temsil

Hukukunda Doğrudan Temsil, İstanbul 2009, s. 434. (4) İnceoğlu, s. 437. (5) İnceoğlu, s. 437-438, 462. (6) İnceoğlu, s. 486-487. (7) Tercier/Pichonnaz

Özge Kuru / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

V.DEVRALINAN TEMSİL YETKİSİNİN KULLANILMASI USULÜ TTK m. 370/1’de esas sözleşmede aksi öngörülmemişse veya yönetim kurulu tek kişiden oluşmuyorsa temsil yetkisinin “çift imza” kullanılmak suretiyle yönetim kurulu üyelerine ait olduğu ifade edilmektedir. Ancak yönetim kurulunun TTK m. 370/2’ye uygun olarak temsil yetkisini devretmesi halinde bu yetkiyi devralan yönetim kurulu üyelerinin ya da üçüncü kişilerin temsil yetkisini nasıl kullanacağı ayrıca açıklanmamaktadır. Öyle ki eTTK m. 321/3’de “temsile salahiyetli olanlardan ikisinin” ifadesiyle bu durumun murahhasları da kapsayacak şekilde düzenlenmesinin aksine

Yavuz Selim Günay / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

1.2.1. Doğrudan Temsil-Dolaylı Temsil Ayrımı Temsil kurumunun en olağan görünümünü doğrudan temsil teşkil etmektedir. Doğrudan temsil, bir kişinin sahip olduğu temsil yetkisine dayanarak başka bir kişinin ad ve hesabına işlem yapmasıdır(12). Doğrudan temsil, ayrıca ‘vasıtasız temsil’ veya ‘doğrudan doğruya temsil’ olarak da isimlendirilmektedir. Doğrudan temsilin hukuki önemi, temsilcinin yapmış olduğu hukuki işlemin etki ve sonuçlarının herhangi bir ek işleme gerek kalmaksızın ‘doğrudan’ temsil olunan üzerinde doğmasıdır. Dolaylı temsil ise doğrudan temsile göre istisnai bir hali ifade etmektedir

Yavuz Selim Günay / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2018

1.2.1. Doğrudan Temsil-Dolaylı Temsil Ayrımı Temsil kurumunun en olağan görünümünü doğrudan temsil teşkil etmektedir. Doğrudan temsil, bir kişinin sahip olduğu temsil yetkisine dayanarak başka bir kişinin ad ve hesabına işlem yapmasıdır(12). Doğrudan temsil, ayrıca ‘vasıtasız temsil’ veya ‘doğrudan doğruya temsil’ olarak da isimlendirilmektedir. Doğrudan temsilin hukuki önemi, temsilcinin yapmış olduğu hukuki işlemin etki ve sonuçlarının herhangi bir ek işleme gerek kalmaksızın ‘doğrudan’ temsil olunan üzerinde doğmasıdır. Dolaylı temsil ise doğrudan temsile göre istisnai bir hali ifade etmektedir

Yavuz Selim Günay / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2018

1.2.3. Kanuni Temsil-Sözleşmesel (İradi) Temsil Temsil türleri bakımından değineceğimiz son ayrım ise kanuni temsil ve sözleşmesel temsil ayrımıdır. Bu iki temsil çeşidi arasındaki temel fark, temsil yetkisinin dayanağı olan hukuk kaynağından doğmaktadır. İradi temsil, doğrudan temsil yetkisini tevdi edenin kendi iradesinden kaynaklanmaktadır. İradi temsilin kaynağı, bir sözleşme olabileceği gibi tek taraflı bir irade beyanı veya herhangi bir hukuki işlem de olabilecektir(16). TBK m. 40-48 arasında düzenlenmiş olan temsil, iradi temsildir. Bu anlamda, kanuni temsilin iradi temsil karşısında

Yavuz Selim Günay / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2018

1.2.2. Aktif Temsil-Pasif Temsil Ayrımı Temsil türleri bakımından söz konusu olan bir diğer ayrım aktif temsil ve pasif temsil ayrımıdır. Bu iki temsil türü arasındaki fark, temsil hususunun temsilci tarafından veya temsilciye karşı kullanılmasında ortaya çıkmaktadır. Yani aktif temsil ile pasif temsil arasındaki temel fark, temsilcinin hareket noktasından kaynaklanmaktadır. Temsil olunan adına irade beyanında bulunma ve işlem yapma yetkisi aktif temsil yetkisini teşkil eder(14). Bununla birlikte temsil yetkisinin, temsil olunan adına irade beyanında bulunma/hukuki işlem yapma yetkisini kapsamaması

Yavuz Selim Günay / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

1.2.2. Aktif Temsil-Pasif Temsil Ayrımı Temsil türleri bakımından söz konusu olan bir diğer ayrım aktif temsil ve pasif temsil ayrımıdır. Bu iki temsil türü arasındaki fark, temsil hususunun temsilci tarafından veya temsilciye karşı kullanılmasında ortaya çıkmaktadır. Yani aktif temsil ile pasif temsil arasındaki temel fark, temsilcinin hareket noktasından kaynaklanmaktadır. Temsil olunan adına irade beyanında bulunma ve işlem yapma yetkisi aktif temsil yetkisini teşkil eder(14). Bununla birlikte temsil yetkisinin, temsil olunan adına irade beyanında bulunma/hukuki işlem yapma yetkisini kapsamaması

Yavuz Selim Günay / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

1.2.3. Kanuni Temsil-Sözleşmesel (İradi) Temsil Temsil türleri bakımından değineceğimiz son ayrım ise kanuni temsil ve sözleşmesel temsil ayrımıdır. Bu iki temsil çeşidi arasındaki temel fark, temsil yetkisinin dayanağı olan hukuk kaynağındadır. İradi temsil, doğrudan temsil yetkisini tevdi edenin kendi iradesinden kaynaklanmaktadır. İradi temsilin kaynağı, bir sözleşme olabileceği gibi tek taraflı bir irade beyanı veya herhangi bir hukuki işlem de olabilir(16). TBK m. 40-48 arasında düzenlenmiş olan temsil, iradi temsildir. Bu anlamda, kanuni temsilin iradi temsil karşısında istisna teşkil ettiğinden

Özge Kuru / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

C.En Az Bir Yönetim Kurulu Üyesinin Temsil Yetkisinin Bulunması TTK m. 370/2’de yönetim kurulunun temsil yetkisini bir veya daha fazla murahhas üyeye ya da üçüncü kişilere müdür olarak devredilebileceği, en az bir yönetim kurulu üyesinin temsil yetkisini haiz olması gerektiği belirtilmektedir. Böylelikle temsil yetkisinin yönetim kurulu içinden bir veya daha fazla kişiye tamamen devri mümkün olmakla birlikte, bu yetkinin tamamen ve tek başına üçüncü ... içermiyorsa, üçüncü kişiler ilgili üyenin temsile yetkili olmadığını varsaymak zorundadır(1362). Yönetim kurulunun tek kişiden oluştuğu durumlar ise istisnadır

Abdurrahman Kayıklık / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2024

BİRİNCİ BÖLÜM - ANONİM ŞİRKETİN TEMSİLİNE TEPEDEN BAKIŞ: TEMEL TESPİTLER VE DİNAMİKLER I.Anonim Şirketin Temsili Hakkında Temel Tespitler A.Anonim Şirketin Organsal, İradî ve Kanunî Temsili Mümkündür 1.Ayrım ve Önemi Genel olarak tüzel kişilerin ve bu arada anonim şirketin “temsili”nden bahsedildiğinde, bu ifade hukuken üç farklı biçimde anlaşılabilir. İlk olarak, tüzel kişinin kanunda gösterilen -temsil- organının üçüncü kişilerle yapılacak hukukî işlemlerle tüzel kişiyi bağlama yetkisinin kullanımı kast edilmiş olabilir. Bu ihtimalde tüzel kişinin organlar eliyle temsilinden söz edilir. Bu kurum çalışma

Özge Kuru / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

, anonim şirketlerin temsili konusu önem arz etmektedir. Zira anonim şirketlerin temsili TBK m. 40 vd. hükümlerinde düzenlenen gerçek kişilerin temsilinden ayrılmaktadır. Anonim şirketlerin temsilinde yetkili organ yönetim kuruludur (TTK m. 365). Yönetim kurulu temsil yetkisini, esas sözleşmede aksi bir düzenleme ... memurları ve hatta iflas masasının kanuni temsilcisi olan iflas idaresi tarafından temsil edilebilir. Keza anonim şirketlere TBK m. 547 vd. hükümlerince ... temsil yetkisini içlerinden bir veya daha fazla üyeye veya üçüncü kişilere devretmesi de mümkündür. Bu durumda en az bir üyenin şirketi temsile yetkili

Özge Kuru / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

yönetim kurulu üyeleri arasında paylaştırılıp paylaştırılmayacağının veya paylaştırılacaksa nasıl yapılacağının tespit edileceği, esas sözleşmeyle temsil ... bırakabilmek için genel kurula veya yönetim kuruluna yetki verilebileceği düzenlenmişti. Bu doğrultuda eTTK döneminde Arslanlı, sadece temsil yetkisinin devredilemeyeceğini, temsil yetkisi ile birlikte yönetim yetkisinin de devredilmesi gerektiğini, yönetim kurulunun idare yetkisini muhafaza etmesi halinde, murahhasların icra uzvundan ibaret kalacağını, halbuki murahhaslığın şirketin yönetim hakkını mündemiç olduğunu belirtmiştir(1409). TTK’da ise temsil yetkisinin

Özge Kuru / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

iii.Temsil Yetkisinin Birlikte Temsil Kaydıyla Sınırlandırılması Ticari temsilcinin temsil yetkisine getirilebilecek bir diğer sınırlandırma ise, birlikte temsil sınırlandırmasıdır. Bu sınırlandırmanın amacı, temsilcilerin birbirini denetleyerek temsil yetkisinin kötüye kullanılmasının engellenmesidir(1170). Şirkete birden çok ticari temsilci atanması durumunda, kural olarak her ticari temsilci tek başına temsil yetkisini haizdir. Ancak yönetim kurulu TTK m. 390’a uygun olarak alacağı bir karar ile bu kişilerin temsil yetkisine “birlikte temsil” şartı getirebilir. Yönetim kurulu bu sınırlandırmayı

Özge Kuru / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

VII.DEVRALANLARIN TEMSİL YETKİSİNİN SINIRLANDIRILMASI Yönetim yetkisinin devri ile temsil yetkisinin devri konusundaki bir farklılık da TTK m. 367/1’de yönetimin kısmen devredilmesine müsaade edilmiş olmasına karşın, temsil yetkisinin devrinde böyle bir hükmün öngörülmemiş olmasından kaynaklanmaktadır. Öyle ki, TTK m. 371/3’de öngörülen temsil yetkisi sınırlandırmalarının iyiniyetli üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmeyeceği düzenlemesi, temsil yetkisinin kısmen devrini de kapsayacak niteliktedir. Bununla birlikte temsil yetkisinin kanuna aykırı olarak kısmen devrinde dahi, şirket, murahhas üye ve

Sergül Balsever / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

III.İnceleme Planı Anonim ortaklığın temsili başlıklı doktora tez çalışmamız beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümü; (i) anonim ortaklık tüzel kişiliğinde temsil, (ii) konunun karşılaştırmalı hukukta incelenmesi ile (iii) anonim ortaklığın temsilinde yöntemler şeklinde üç alt başlık teşkil etmektedir. Anonim ortaklık tüzel kişiliğinde temsil bahsinde, anonim ortaklık tüzel kişiliği ve ehliyeti ile tüzel kişilik teorilerine yer verilmiştir. Konunun karşılaştırmalı hukukta incelenmesinde; sırasıyla, Alman, İsviçre, İngiliz ve Avrupa Birliği hukukları ele alınmıştır. Anonim ortaklığın temsilinde

Özge Kuru / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

B.Yönetim Kurulunun Temsil Yetkisinin Sınırlandırılması 1.Kural Olarak Temsil Yetkisinin Sınırlandırılamaması a.Temsil Yetkisi ve Temsil Gücü Ayrımı Temsil, dışa dönük nitelikte olup, daha çok üçüncü kişilerin menfaatlerini ilgilendirmektedir(792). Bununla birlikte İsviçre öğreti(793) ve uygulamasında(794) temsil gücü (Vertretungsmacht) ve temsil yetkisi (Vertretungsbefugnis) şeklinde ikili bir ayrım yapılmaktadır(795). Temsil gücü, temsil etme ... anonim şirket adına yapılabileceği ile ilgilidir(797). Temsil yetkisi ise, temsil hakkını tanımlar ve organ üyesinin tek başına iç ilişkideki düzenlemelere

Abdurrahman Kayıklık / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2024

B.Anonim Şirketin Temsili, Ticarî Temsilin Bir Görünümüdür Anonim şirketin temsiline dair yapılması gereken ikinci tespit, bunun ticarî temsil niteliğinde olduğudur. Ticarî temsil dendiğinde akla ilk gelen ticarî temsilci tarafından temsildir.(65) Bu durumda şüphesiz yabancı dillerde Prokura ve akraba kelimelerle karşılanan kavramın Türk hukukuna ticarî temsil olarak geçmesinin payı vardır. Bunu dar anlamda ticarî temsil olarak adlandırarak bir kenara ayırmak mümkündür. Geniş anlamıyla ve burada kast edilen ticarî temsil, ticaret hukuku sahasında temsil olarak tanımlanabilir.(66) Böylece medenî hukuk alanında

Özge Kuru / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM - TEMSİL YETKİSİNİN DEVRİ I.GENEL OLARAK Kural olarak, şirketin dış ilişkilerde temsili yönetim kurulunun sorumluluğundadır(1318). Yönetim kurulu şirketi bizzat temsil etme veya temsil yetkisini bireysel olarak yönetim kurulu üyelerine ya da üçüncü kişilere verme konusundaki yetkisini saklı tutar(1319). Bu kapsamda TTK m. 370/2’de yönetim kurulunun temsil yetkisini yönetim kurulu üyelerine veya üçüncü kişilere devredebileceği öngörülmüştür(1320). Hükmün devamında ise, yönetim kurulu üyelerinden birinin temsil yetkisini haiz olması şartı aranmıştır. Temsil yetkisinin devri, kendisine

Hasan Pulaşlı / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2020, Cilt 36, Sayı 2

III. TEMSİL GÜCÜ VE TEMSİL YETKİSİ Temsil hakkında İsviçre öğreti(8) ve uygulamasında(9) çoğunlukla, anonim şirketlerde organ temsilcilerin temsil yetkisinin kapsamına ilişkin olarak “temsil gücü” (Vertretungsmacht) ile “temsil yetkisi” (Vertretungsbefungnis) şeklinde bir ayrım yapılmaktadır. Kavramsal olarak temsil gücü, ticaret siciline tescil ve ilan edilmiş olan temsile yetkili kişilerin dış ilişkide şirketin ama cını gerçekleştirilebilmek için hukuken işlem yapabilme gücünü (rechtliche Können) ifade etmektedir. Temsil gücüne sahip olanlar şirketin temsil organı olup, yetkileri doğrudan kanundan

Özge Kuru / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

4.Temsil Yetkisinin/Gücünün Kötüye Kullanılması a.Genel Olarak Temsilciler, temsil yetkisini kullanırken, temsil olunanın iradesine aykırı işlem ve ... ). Bununla birlikte yönetim kurulunun kendisine tanınan temsil yetkisi/gücü ve sınırlandırmalarına şeklen uymasına rağmen özen ve bağlılık yükümlülüğüne aykırı olacak şekilde temsil yetkisini kötüye kullanması ayrıca incelenmesi gereken bir meseledir(920). Örneğin, yönetim kurulu üyesinin temsil gücü şirket adına taşınmaz satın alma işlemlerini gerçekleştirebilecek nitelikte olup, temsil yetkisi bakımından da özellikle iç ilişkide herhangi bir sınırlandırmaya tabi

Abdurrahman Kayıklık / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2024

B.Pasif Temsil 1.Genel Olarak Pasif temsil temsilcinin, kendisine açıklanmakla birlikte esasen temsil olunana yöneltilen irade beyanlarını temsil olunan adına kabul etmesini ifade eder.(190) Bu yönüyle aktif temsilden farklı fakat onu tamamlayan bir kurum söz konusudur. Şirket temsilcisi (T), muhatap (M)’ye şirketle bir sözleşme kurması için icapta bulunmuşsa aktif temsil mevzubahisken (M)’nin (T)’ye beyan ettiği öneriyi kabul iradesinin şirket nezdinde sonuç doğurması temsilin pasif cephesiyle ilgilidir. Türk hukukunda temsile dair genel hükümlerde pasif temsile dair bir düzenleme bulunmamaktadır

Sergül Balsever / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

2.Organsal Temsilin Özellikleri Organsal temsilin özelliklerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz: •Organsal temsil, aracısız/doğrudan nitelik taşır. Anonim ortaklığı temsile yetkili organ üyelerinin yaptığı işlem, herhangi bir ilaveye gerek kalmaksızın doğrudan doğruya anonim ortaklık tüzel kişiliğinin hukuk alanında etki ve sonuç doğurur. •Temsil yetkisini haiz olan hukuk süjesi organın kendisidir, kişisel olarak organ üyeleri değildir(252). •Temsil, üçlü bir ilişkidir(253). Temsil olunan/edilen (asil), temsilci (mümessil) ve üçüncü kişi bu üçlü ilişkinin taraflarıdır. Organsal temsil bakımından bu

Abdurrahman Kayıklık / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2024

İKİNCİ BÖLÜM - ANONİM ŞİRKETİN ORGANSAL TEMSİLİ I.Bölüm Kapsamı Üzerine Bu bölümde anonim şirketin yönetim organı tarafından organ sıfatıyla temsili incelenecektir. Hatırlanacağı üzere organsal temsil, çalışmanın ilk bölümünde(1) “şirketin, kendisi tarafından yetkilendirilen organlar eliyle organsal bir işlevin gereği ve sonucu olarak hukukî işlemlerde bulunması” olarak tanımlanmıştı. Bu bölüm ise organsal temsil işlevinin birincil icracısı olan yönetim kurulu üyeleri ve murahhaslar -yani temsil yetkisi devredilmiş üyeler ve üçüncü kişiler (müdürler)- tarafından temsile özgülenmiştir. Bu kişiler yer

Özge Kuru / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

BİRİNCİ BÖLÜM - TEMSİL VE TEMSİL YETKİSİNİN KULLANILMASINA İLİŞKİN GENEL ESASLAR I.TEMSİL KAVRAMI VE TÜZEL KİŞİLERİN TEMSİLİ Bir kimse kural olarak ... ortadan kaldırabilir(2). Bu durumda, işlemin o kişi adına yapılmasını sağlayan kimselere ihtiyaç duyulur. Böyle hallerde hukuk düzeni temsil yoluyla hukuki işlem yapılmasına izin vermektedir(3). Temsilde, hukuki işlem temsilci tarafından temsil edilenin adına ve hesabına yapılır ve işlemin tüm hüküm ve sonuçları bu kişiye ait olur(4). Aslında temsil, irade özerkliği prensibi temelinde, temsil olunanın bazı işleri için üçüncü kişilere yetki vermesine dayanır

Abdurrahman Kayıklık / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2024

VI.Yetkisiz Temsil ve Sonuçları A.Genel Hükümlerin Uygulanması Anonim şirketin yetkisiz temsili çeşitli şekillerde ortaya çıkabilir. Şirketi temsil yetkisi bulunmayan [örneğin yönetim kurulu üyeliğine aday gösterilmekle birlikte seçilemeyen (A)], temsil yetkisi bulunmakla birlikte bu yetki sona erdikten sonra işlem yapan [örneğin yönetim kuruluğu üyeliğinden azledilen ve hakkındaki bu husus tescil ve ilan edilen (Ü)], müştereken temsil yetkisini haiz olup münferiden işlem yapan [örneğin yönetim kurulu kararı uyarınca şirketi yönetim kurulu üyesi (Ü) ile birlikte temsil edebilen murahhas müdür (M)] veya temsil