Lexpera, Temmuz 2019

Yasal Önalım Hakkı • Yasal Önalım Hakkının Niteliği, Kullanılması • Yasal Önalım Olayı ve Buna İlişkin Örnekler • Paylı Mülkiyet • Taşınmazda Pay Devri • Muvazaa

payı cebri artırma yoluyla satılmış olsaydı davacı yasal önalım hakkını kullanabilir miydi? Soru 4: Somut olayda dava dışı İ.Y. söz konusu taşınmazdaki payını başka bir hukuki ilişkiden doğan para borcunun yerine devretmiş olsaydı, yasal önalım hakkı kullanılabilir miydi? Soru 5: Somut olayda dava dışı İ.Y., üçüncü bir kişiye alım hakkı tanımış olsaydı yasal önalım hakkı kullanılabilir miydi? Yanıtınız olumlu ise yasal önalım hakkı hangi anda ... yasal önalım hakkı kullanılabilir mi? Açıklayınız. Soru 7: Somut olaydaki satış sözleşmesinin yapıldığı sırada İ.Y.’nin iradesinin hata nedeniyle

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

dd. Paydaşlık (Paylı Mülkiyet) İlişkisine Dayalı Yasal Önalım Hakkı ile Sınırdaşlık İlişkisine Dayalı Yasal (Tarımsal) Önalım Hakkı Arasındaki Farklar Her iki yasal önalım hakkı arasındaki farkları şu şekilde özetlemek mümkündür. Paydaşlık ilişkisine dayalı yasal önalım hakkı, TMK da düzenlenmiştir. Buna karşılık sınırdaşlık ilişkisine dayalı yasal (tarımsal) önalım hakkı, 6537 sayılı Kanun ile değişiklik yapılan 5403 sayılı TKAKK da düzenlenmiştir (m. 8/İ-II). Paydaşlık ilişkisine dayalı yasal önalım hakkının konusu, müşterek mülkiyetin olduğu bir taşınmazdaki payın üçüncü kişilere

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

. 1186; KÖYLÜOĞLU, s. 13-14; GÜNAY, Önalım, s. 29; SEZER, Ahmet, “Yasal Önalım (Şufa) Hakkının Mahiyeti ve Önalım Hakkının Kullanılamayacağı Durumlar ... bulundurularak düzenlenmiştir(81). Diğer bir ifadeyle gerek sözleşmeden gerekse kanundan doğan (yasal) önalım hakkının konusu, taşınmazlardır(82). Buna karşılık, yasal önalım hakkından farklı olarak önalım sözleşmesinin hem taşınır hem de taşınmaz bir mala ilişkin yapılabileceği öğretide kabul edilmektedir(83). Türk Medeni Kanunu’nda önalım hakkı, dört madde halinde düzenlenmiştir. İlk önce, yasal önalım hakkı düzenlenmiştir (TMK m. 732, m. 733 ve m. 734)(84

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

bb. Paylı Mülkiyete Dayalı Yasal Önalım Hakkı Paylı mülkiyete dayalı yasal önalım hakkının tanımı, konuyla ilgili TMK m. 732-734’de yer almamaktadır ... ” şeklinde ifade edilmiştir(197). Yargıtay ise paylı mülkiyete dayalı yasal önalım hakkınım tanımı ve özelliklerini şu şekilde belirtmiştir: “Önalım hakkı ... bulunmayan pay temliklerinde yasal önalım hakkı doğmayacaktır…”(199). (196) ERKAN, Vehbi Umut, “Anayasa Mahkemesi’nin 12.12.2007 Tarihli E. 2003/34 ve K. 2007/94 Sayılı Kararı Üzerine: Türk Medeni Kanun’da Yasal Önalım Hakkının Hukuki Niteliği ve Kullanılması”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

b. Yasal Önalım Hakkı aa. Genel Olarak Yasal önalım hakkı(191) TKAKK ve TMK’da değişiklik yapan 6537 sayılı Kanun yürürlüğe girinceye kadar, TMK m ... kişilere satılması halinde, bu arazilere sınırı olan (sınırdaş) olan diğer tarımsal arazi malikleri kanundan doğan (yasal) tarımsal önalım hakkına sahip olmaktadır. Hakkın doğumu, kullanılma şartları, süresi ve sona ermesi ile ilgili olarak paylı mülkiyete ilişkin yasal önalım hakkı hükümleri uygulanacaktır (TKAKK m. 8/f. III)(194). Kanun koyucu, paylı mülkiyete (paydaşlık ilişkisine) dayalı yasal önalım hakkı ile ilgili hükümlere (TMK m. 732-734) doğrudan

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

eski görüşlerden birisidir(312). Bu görüş taraftarlarına göre, yasal önalım hakkı belirli bir malın gelecekte kazanılmasını sağlayan intizarî (beklemece ... , sınırlı sayıda olma, tipe bağlılık ve süreklilik özellikleri yasal önalım hakkında da mevcuttur(314). Önalım hakkı sahibi, önalım konusu şeyi iyiniyet ... ). Oysa yasal önalım hakkı, herkese karşı ileri sürülebilen bir hak değildir. Ayni hakların herkese karşı ileri sürülebilmesi şeklindeki ifadede geçen “herkes” kavramı, hak sahibinin hakkına zarar veren ve hakkın kullanılmasını engelleyen kişiler anlamına gelir. Yasal önalım hakkı ise sadece önalım konusu

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

II. TARIM ARAZİLERİNDE YASAL ÖNALIM HAKKININ HUKUKİ NİTELİĞİ A. Genel Olarak Önalım hakkının hukuki niteliğinin belirlenmesi, hakkın genel ... açıklamaktan ziyade önalım sözleşmesinin hukuki niteliğini açıklamaya yönelik teorilerdir(305). Dolayısıyla yasal önalım hakkının hukuki niteliğini doğrudan ... . Yasal önalım hakkının doğrudan hukuki niteliğiyle ilgili olarak iki görüş ileri sürülmüştür. Bunlardan ilki, “ayni hak görüşü” diğeri ise “yenilik doğuran ... ” ileri sürülmüştür(307). Tarımsal önalım hakkı, yasal önalım hakkının bir türü olduğu için çalışmamızda sadece bu çerçevede ileri sürülen görüşlere yer

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

II. TARIM ARAZİLERİNDE YASAL ÖNALIM HAKKININ KULLANILMASI İÇİN GEREKLİ KOŞULLAR Tarımsal arazinin üçüncü kişilere devri amacıyla satış sözleşmesinin yapılmasından sonra, sözleşme ve esaslı (temel) koşullarının alıcı ya da satıcı tarafından noter aracılığıyla sınırdaş malik/maliklere bildirilmesiyle birlikte, tarımsal önalım hakkının kullanılma imkânı doğar. Bu husus göz önünde bulundurularak, tarımsal önalım hakkının kullanılma koşullarının açıklığa kavuşturulması gerekir.

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

II. TARIM ARAZİLERİNDE YASAL ÖNALIM HAKKININ SONA ERMESİ Tarımsal önalım hakkı çeşitli sebeplerle sona erebilir. Aşağıda belli başlı sona erme sebepleri incelenecektir. Diğer sona erme sebeplerinden; “feragat” ve “hakkın süresinde kullanılmaması”(729) ile ilgili açıklamalar ilgili bölümlerde yapıldığı için tekrardan kaçınmak amacıyla burada ayrıca değinilmeyecektir. (729) Önalım hakkından feragat ve hakkın süresinde kullanılmamasının sona erme sebebi olduğu hakkında bkz. FAISTENBERGER, s. 196.

Lexpera, Temmuz 2019

Paylı mülkiyet • Yasal Önalım Hakkı • Yasal Önalım Hakkının Munzam Etkisi

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

ayrıcalığı” olarak anlaşılmalıdır. Tarımsal arazilerin satışından doğan yasal (tarımsal) önalım hakkı(41) ise “Tarımsal arazilerin üçüncü kişilere satılması durumunda, bu araziye sınırı olan (sınırdaş) diğer tarımsal arazi malik ya da maliklerinin, kanundan doğan (yasal) önalım hakkını dava yoluyla kullanmak ... hazırlayıcı ortam” olarak anlaşılmalıdır. Bu çerçevede sınırdaşlık ilişkisine dayalı tarımsal (yasal) önalım hakkı kavramı ile “6537 Sayılı Kanun ile TKAKK m. 8 ... hakkı ile karıştırılmaması için metin içerisinde, “sınırdaşlık ilişkisine dayalı yasal önalım hakkı” veya “sınırdaşlık ilişkisine dayalı tarımsal önalım

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

b. İsviçre Hukuku’nda Yasal önalım hakkı, İsviçre Medeni Kanunu (Code Civil)’nda genel olarak şu şekilde düzenlenmiştir: 1. (Yasal önalım hakkının tabi olduğu) il keler (m. 681), 2. (Önalım hakkının) kullanılması (m. 681a), 3. Yasal önalım hakkı ile ilgili sözleşmeler (m. 681b), 4. Paylı mülkiyette ve üst hakkında yasal önalım hakkı (m. 682), 5. Tarımsal (ziraî) taşınmazlarda yasal önalım hakkı (682a), 6. Sözleşmeden doğan alım ve geri alım hakkı ... uygulanacaktır. Bu kanunun (LDFR) 42. maddesinde, tarımsal bir taşınmazın ya da tarımsal bir işletmenin devrinde bazı kişilere yasal önalım hakkının tanındığı

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

cc. Sınırdaşlık İlişkisine Dayalı Yasal (Tarımsal) Önalım Hakkı aaa. Tanımı Tarım arazisinin (önalım konusu) üçüncü bir kişiye satılması halinde, sınırdaş tarım arazisi malikine aynı şartlarda (üçüncü kişi ile yapılan sözleşme koşulları çerçevesinde) söz konusu tarım arazisini öncelikle satın alma yetkisi sağlayan ve dava yoluyla kullanılması zorunlu olan kanundan doğan (yasal) eşyaya bağlı yenilik doğuran haktır.

Nagehan Kırkbeşoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

itibariyle yenilik doğuran bir haktır. Yasal önalım hakkının hukukî niteliğini açıklamaya çalışan görüşler arasında aynî hak görüşü de bulunmaktadır. Ancak yasal önalım hakkı, paya bağlı bir haktır(33). Yasal önalım hakkının paya, dolayısıyla eşyaya bağlı olması, bu pay kimin mülkiyetindeyse hakkın da o kişi ... mülkiyet ilişkisi içerisinde eşyaya bağlı bir hak olması yasal önalım hakkının hukukî niteliği ile ilgili olmayıp kanun tarafından tanınan özel bir durumdur ... B.Önalım Hakkının Türleri 1.Yasal Önalım Hakkının Özellikleri ve Hukuki Niteliği Mülkiyet hakkı ayni hakların en önemlisi ve en kapsamlısı olup bir

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

(TMK m. 735 ve TBK m. 237-242) önalım hakkı şeklinde iki tür olarak düzenlenmiştir(46). Çalışmamızda ise yasal önalım hakkının bir türü olarak TKAKK m. 8 ... ) çalışmamızın kapsamı dâhilinde değildir. Bu çerçevede, çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, tarımsal arazilerde yasal önalım hakkı ve ... . Daha sonra, tarımsal önalım hakkının hukuki niteliği tespit edilmiştir. İkinci bölümde, tarımsal arazilerde yasal önalım hakkının doğumu ve kullanılması ... ilişkisinden doğan yasal önalım hakkının tarımsal arazinin yatay kapsamıyla ilgili olduğu tespit edilmiş, tarımsal arazilerde yatay sınırları belirleme

Nagehan Kırkbeşoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

sayı ve tipe bağlılık, süreklilik özelliklerinin önalım hakkında da bulunduğunu belirtmektedir(42). Yargıtay da yasal önalım hakkının bir ayni hak ... veren veya hakkın kullanılmasını engelleyen kişilerdir. Yasal önalım hakkı herkese karşı ileri sürülebilen bir hak değildir(44). Yasal önalım hakkı ... sebebiyle borçlu olduğu borç ilişkileridir. Mülkiyet el değiştirdiğinde borçlu da değişecektir. Yasal önalım hakkında kanun gereği eşyaya bağlı borç ilişkisi ... tarihli ve E. 2003/34 ve K. 2007/94 sayılı kararında “… Yasal önalım hakkı ise, yasadan kaynaklanır, sözleşme söz konusu olmadığı için, pay satın alan bütün

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

hissedara karşı kullanılamaz, FEYZİOĞLU, Şuf’a, s.173; Kanaatimizce aynı durum konumuz bakımından da geçerlidir. Yasal önalım hakkının bir türü olarak

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

BİRİNCİ BÖLÜM TARIM ARAZİLERİNDE YASAL ÖNALIM HAKKI VE HUKUKİ NİTELİĞİ I. TARIM ARAZİLERİNDE YASAL ÖNALIM HAKKI A. Genel Olarak Önalım Hakkı 1. Kavram Önalım(1) kavramı sözlükte, “önce satın alma, öncelikle satın alma hakkı, öncelikli alım, başkalarından önce satın alma hakkı, bir mal satıldığında herkesten önce alabilme ayrıcalığı” şeklinde ifade edilmektedir(2). 743 sayılı eski Medenî Kanun’da(3) önalım kavramı yerine “şuf’a” kavramı kullanılmıştı(4 ... , İstanbul 1959, s. 1-2 ve dn. 1; YAVUZ, Cevdet, “Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinde Yasal Önalım Hakkının Kullanılması Sorununa Dair Görüşler”, İstanbul

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

Nagehan Kırkbeşoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

2.Kanundan Doğan Önalım Hakları a.Türk Medeni Kanunu’nda Düzenlenen Paylı Taşınmaz Mülkiyetinden Doğan Yasal Önalım Hakkı (TMK.m. 732- 734) TMK.m ... kullanabilirler. Yasal önalım hakkı kişiye değil, paya bağlı bir haktır. Kim paydaş olursa o bu hakka sahip olur. Önalım hakkı kullanılınca paydaş payını yasal önalım hakkını kullanan diğer paydaşa devretme yükümlülüğü altına girmektedir. Uygulamada yasal önalım hakkının kullanılması ile sıklıkla karşılaşılmasına ... sayılı Türk Medeni Kanunu ile eski kanundan doğan bu sakımcalar giderilmeye çalışılmış ve yasal önalım hakkı daha kapsamlı şekilde düzenlenerek sözleşmeden

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022