Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

b. Ceza Zamanaşımının Kesilmesi Durumunda İşleyecek Olan Yeni Süre “Yeni süre başlaması” başlıklı TBK.m.156 hükmüne göre, “Zamanaşımının ... ”. Kural olarak zamanaşımının kesildiği hallerde yeniden işleyecek olan süre, zamanaşımının kesilmesinden önce işlemekte olan süredir(697). TBK.m.156 hükmünde benimsenen bu kural istisnai bir durum olan ceza zamanaşımı hakkında da uygulanabilecek midir? Daha açık bir anlatımla ceza zamanaşımının kesilmesiyle yeniden işleyecek olan süre, aynı ceza zamanaşımı süresi midir yoksa ceza zamanaşımı süresi azami bir sınır olarak görülerek, bu durumda haksız

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

SONUÇ Türk Borçlar Kanunu sisteminde haksız fiillere ilişkin kısa ve uzun zamanaşımı süreleri getirilmiştir. Bunlar, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği andan itibaren işlemeye başlayacak olan iki yıllık zamanaşımı olan kısa zamanaşımı ve herhalde fiilin işlendiği tarihten itibaren işleyecek olan on yıllık uzun (mutlak) süredir. Genel kural, uzun zamanaşımı süresi aşılmamak koşuluyla tazminat alacağının kısa zamanaşımı süresi içerisinde ileri sürülmesi gerektiğidir. Bu sürelerin dışında istisnai ya da olağanüstü süre olarak da anılan ceza zamanaşımı süresi bulunmaktadır. TBK.m.72, f

Zehra Şeker Öğüz / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2018, Sayfa: 150 - 153

5. Diğer Düzenlemelerdeki Zamanaşımı Süreleri ile TTK Zamanaşımı Düzenlemesi Arasındaki İlişki TTK 1420/2’ de zamanaşımı süresine ilişkin “diğer ... hüküm niteliğindedir, sorumluluk sigortalarında üst zamanaşımı süresinin 1482. maddede düzenlendiği açıkça hükme bağlanmıştır. Üst zamanaşımı süresinin 10 ... sebeple, farklı düzenlemelerdeki zamanaşımı sürelerinin sorumluluk sigortaları bakımından da dikkate alınması gereklidir. Bu hususta verilebilecek en önemli ... . Görüldüğü gibi, KTK m.109 hükmü uyarınca iki yıllık zamanaşımı süresi, TTK.m.1420 hükmünden farklı olarak “görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

2. Ceza Zamanaşımının Hangi Zamanaşımı Süresi Yerine Uygulanacağı Türk Borçlar Kanunu’nun 72. maddesi 1. fıkrası, 2. cümlesi, ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden bahsetmekte, daha uzun olan sürenin iki yıllık kısa zamanaşımı süresine mi yoksa on yıllık uzun zamanaşımı süresine mi yoksa her ikisinin yerine mi uygulanacağı konusunda bir belirginlik içermemektedir. İsviçre’de 2020 yılında yürürlüğe giren değişiklik öncesi hâkim görüş ceza zamanaşımının hem kısa zamanaşımı, hem de uzun zamanaşımının yerine uygulanacağı yönünde idi(285). Federal Mahkemenin

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

D. Ceza Kanunlarının Öngördüğü Zamanaşımı Süresinin Daha Uzun Olması 1. Genel Olarak Türk Borçlar Kanunu’nun 72. maddesi 1. fıkrası, 2. cümlesi hükmü “(…) tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır” demektedir. Haksız fiilin aynı zamanda cezayı gerektiren bir fiil olması ceza zamanaşımının uygulanması için yeterli değildir. Ceza kanunlarında düzenlenen yaptırıma ilişkin zamanaşımının TBK.m.72’de düzenlenen haksız fiil zamanaşımı sürelerinden daha uzun olması gerekir(278). Ceza zamanaşımının haksız fiilden

Ali Bozer / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Mart 1964, Cilt 2, Sayı 3

, sigortacının dâva hakkının 1 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu ve bu zamanaşımının sigorta ettirenin zarara ve faile ıttılaı tarihinden itibaren işlemeye başlayacağını ileri sürerek zamanaşımı definde bulunmuştur. Yargıtay Ticaret Dairesi, halefiyete müsteniden açılacak dâvanın asıl borç münasebetinin zamanaşımına tabi olduğu ve zamanaşımının sigorta ettirenin faile ve zarara ıttılaı tarihinden itibaren işlemeye başlayacağı gerekçesiyle olayda zamanaşımı görmüş ve ... birleştirme kararına göre İşçi Sigortaları Kurumu tarafından sorumlu olanlar aleyhine rücuan açılacak dâvaların tabi olduğu zamanaşımı, asıl dâva zamanaşımıdır

Zehra Şeker Öğüz / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2018, Sayfa: 147 - 150

4. Zamanaşımı süresinin işlemesine ve sona ermesine ilişkin esaslar a. Genel Olarak Zamanaşımı süresinin işlemesi, durması ve kesilmesine ilişkin olarak Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulama alanı bulacaktır. Bu sebeple zamanaşımı süresinin durmasına ve kesilmesine yol açan olguları sigorta sözleşmeleri için de geçerlidir. Zamanaşımının durmasına ve kesilmesine ilişkin TBK.m. 153 vd. şu şekildedir: Zamanaşımının durması MADDE 153- Aşağıdaki durumlarda zamanaşımı işlemeye başlamaz, başlamışsa durur: 1. Velayet süresince, çocukların ana ve babalarından olan alacakları için. 2. Vesayet süresince

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

D. Olağanüstü Zamanaşımı: Ceza Zamanaşımı Türk Borçlar Kanunu’nun 72. maddesi 1. Fıkrası, 2. cümlesi hükmüne göre, “(…), tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır”. Haksız fiil sorumluluğu kapsamında tazminat talebi kısa ve uzun zamanaşımı süreleri içerisinde ileri sürülmelidir. Ancak TBK.m.72, f. 1, c. 2 hükmü gereği, haksız fiil sorumluluğuna yol açan fiil ceza kanunlarında ceza yaptırımına bağlanmış ve bu fiilin cezalandırılması için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörülmüş ise, daha uzun olan bu zamanaşımı süresi

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

II. İnceleme Planı “Haksız Fiilde Ceza Zamanaşımı” başlıklı çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın ilk bölümünde genel olarak haksız fiilde zamanaşımı ele alınmıştır. Bu bölümde öncelikle genel olarak zamanaşımı kavramına değinilmiş, zamanaşımı kurumunun ne olduğu ve neden bu kuruma ihtiyaç duyulduğu açıklanmıştır. Ardından genel olarak haksız fiilde zamanaşımının kanundaki düzenleniş şekli aktarılmıştır. Bu bağlamda haksız fiilde zamanaşımının karşılaştırmalı hukuktaki örneklerine de yer verilmiştir. İkinci bölümde ceza zamanaşımının uygulanma koşulları ele alınmıştır. Bu bölümde

Barış Işık / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

2.2. Ceza Zamanaşımı Ceza zamanaşımı, ceza davasına ilişkin olarak verilen kesin hükmün ardından, cezanın infaz edilmesini engelleyen kanunda belirtilen süre olarak tarif edilebilir(47). Uygulamada ceza zamanaşımı yerine ceza hükmü zamanaşımı, cezayı yerine getirme zamanaşımı, yerine getirme zamanaşımı ve infaz zamanaşımı gibi kavramlar yahut zamanaşımı ifadesine hiç yer verilmeyip zamanın geçmesiyle cezanın düşmesi kavramı kullanılabilmektedir(48). Söz konusu zamanaşımı türüyle hükmün değil, devletin cezalandırma hakkının düştüğünü savunan Kunter; cezayı yerine getirme veya sadece yerine getirme

Doğan Kara / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2023, Sayfa: 92 - 95

D.Fransız ve Alman Hukukunda Zamanaşımının Başlangıç Anı Belirtmek gerekir ki, yukarıda varılan çözüm, karşılaştırmalı hukuk açısından da isabetli görünmektedir.(80) Nitekim, Alman Hukuku’nda son değişikliklerle BGB §199 hükmünde zamanaşımı süresinin, alacaklının talebine vücut veren şartları ve borçluyu ... , ağır ihmali sonucu gerek talebini dayandırdığı olguları gerekse borçluyu öğrenmeyi ihmal etmişse, bu durumda yine de zamanaşımı süresinin işlemeye başlayacağı düzenlenmiştir. Fransız Hukuku’nda genel zamanaşımı süresini düzenleyen Fransız Medeni Kanunu (FrMK) m. 2224 hükmünde açıkça zamanaşımı süresinin

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

B. Ceza Zamanaşımının Ne Zaman İşlemeye Başlayacağı 1. Suçlar Bakımından a. Genel Olarak Ceza zamanaşımı süresinin başlangıcında hangi ölçüt esas ... üzere TCK.m.66 hükmüne göre zamanaşımı suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Bu düzenleme –suçun işleniş biçimlerine göre oluşan bazı özellikler bir yana- haksız fiildeki uzun zamanaşımı bakımından bir farklılık yaratmasa da, öğrenme esası üzerine kurulu kısa zamanaşımı bakımından önem arz etmektedir. Kısa zamanaşımının yerine de ceza zamanaşımının uygulanacağının kabulü halinde –ki hâkim görüş bu yöndedir-, kısa zamanaşımı suçun işlendiği

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

3. Ceza Zamanaşımının Durması ve Kesilmesi a. Türk Ceza Kanunu’nun Kovuşturma Zamanaşımının Durması ve Kesilmesine İlişkin Hükümlerinin Haksız Fillerde Uygulanıp Uygulanmayacağı Ceza zamanaşımının uygulandığı hallerde zamanaşımının durması ve kesilmesinde akla iki ihtimal gelir. Ya TBK.m.72, f. 1 ... Federal Mahkeme uygulaması ceza zamanaşımının özel hukuk hükümlerine göre kesilebileceği yönünde idi(670)- (671). Federal Mahkeme, bir kararında zarar görenin ceza zamanaşımını özel hukuk araçları ile kesebileceğini ve zamanaşımının kesilmesinin Art. 135 OR vd. hükümlerine tabi olduğunu belirtmişti. Buna

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

D. Ceza Zamanaşımı Sürelerinin Anlaşma Yoluyla Değiştirilip Değiştirilemeyeceği Türk Borçlar Kanunu’nun 148. maddesi hükmüne göre, “Bu ayırımda belirlenen zamanaşımı süreleri sözleşmeyle değiştirilemez”. Değiştirilemeyecek olan zamanaşımı süreleri, Türk Borçlar Kanunu’nun Üçüncü Bölümü İkinci Ayırımında düzenlenen zamanaşımı süreleridir. Kanun sürelerin değiştirilemeyeceğini açıkça düzenlemiş olduğundan, bu ayırımdaki süreler uzatılamayacağı gibi, kısaltılması da mümkün değildir(753). Kanunun değiştirilemeyeceğini öngördüğü zamanaşımı süreleri Türk Borçlar Kanunu’nun Üçüncü Bölümü İkinci Ayırımında

Sıtkı Akyazan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1975, Cilt 8, Sayı 1

SITKI AKYAZAN* İNCELEME PLANI VE KONUYA GİRÎŞ Banka teminat mektuplarında zamanaşımı câri imidir, câri ise uygulanacak zamanaşımı hangi zamanaşımı olacaktır, yani teminat mektuplarına özgü ayrı bir zamanaşımı var mıdır, yoksa teminat mektubu ile garanti edilen edimin tabi olduğu zamanaşımı mı söz- konusu ... bağıta ait zamanaşımının gerçekleşmesi için bazen çok uzun yıllar beklemek zorunluğunu duyan bankalar, teminat mektubunun iadesi için baş vurdukları ... mektuplarında zamanaşımı) konusunda bir inceleme ve araştırma yaparak bu problemi çözmek veya hiç olmazsa aydınlatmak istedik. Hemen ekleyelim ki bu konuda

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

II. HAKSIZ FİİLDE ZAMANAŞIMI A. Genel Olarak Borcun kaynaklarından biri olan haksız fiilden doğan tazminat alacağı da belirli bir süre içinde takip ... Türk Borçlar Kanunu farklı zamanaşımı süreleri öngörmüştür. TBK.m.72, f. 1 hükmüne göre, “Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü ... kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır”. Türk Borçlar Kanunu’nun 72. maddesi hükmünden de görüleceği üzere, haksız fiilde asıl olarak iki yıllık kısa zamanaşımı ve on yıllık uzun zamanaşımı söz konusudur. Bu iki zamanaşımı süresinin yanı

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

2. Türk Borçlar Kanunu Hükümlerine Göre Zamanaşımının Durması ve Kesilmesi a. Zamanaşımının Durması Bazı durumlarda alacaklının alacağını talep etmesi ya mümkün değildir ya da alacağını talep etmesi alacaklının zor durumda kalmasına neden olabilir. Böylesi durumlarda alacak için zamanaşımı başlangıç tarihi gelse -yani alacak muaccel olsa- dahi, zamanaşımı işlemeye başlamaz; daha önce işlemeye başlamış ise de işlemesi durur. Zamanaşımının durmasına yol açan nedenler ortadan kalktığında, sebebin ortadan kalktığı günün bitiminde zamanaşımı kaldığı yerden işlemeye devam eder; hiç başlamamışsa süre

Zehra Şeker Öğüz / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2018, Sayfa: 137 - 140

Sorumluluk Sigortalarında Zamanaşımı* Prof. Dr. Zehra ŞEKER ÖĞÜZ** Sorumluluk sigortalarında zamanaşımına ilişkin esaslar TTK 1420 ve 1482 ... uygulanacak zamanaşımına ilişkin özel bir düzenleme getirmiştir. Sorumluluk sigortalarında zamanaşımı süresinin belirlenmesi yalnızca sigortacı ile sigorta ... düzenleyen 1478. maddeye ilişkin özel düzenleme ele alınmalıdır. Ayrıca zamanaşımı süresinin başlaması, işleyişi özellikle kesilme ve durmaya ilişkin özellikler üzerinde durulmayı gerektirmektedir. I. Türk Ticaret Kanununda Zamanaşımı Düzenlemesi 1. Genel Olarak Sigorta sözleşmesinden doğan talep

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

b. Zamanaşımının Kesilmesi Nedenleri Zamanaşımı kesildiğinde, daha önce işlemiş olan süre sıfırlanır ve tekrar baştan yeni bir zamanaşımı süresi işlemeye başlar. Hali hazırda işlemiş olan süre artık bir anlam ifade etmez(662). Zamanaşımının kesilmesi sebepleri TBK.m.154’te iki fıkrada düzenlenmiştir ... ilişkin olarak “Borçlu borcu ikrar etmişse, özellikle faiz ödemiş veya kısmen ifada bulunmuşsa ya da rehin vermiş veya kefil göstermişse” zamanaşımı kesilir ... , dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa” zamanaşımı kesilir. Borçlu

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM CEZA ZAMANAŞIMININ HESAPLANMASI VE CEZA ZAMANAŞIMINA İLİŞKİN BAZI ÖZEL DURUMLAR I. Zamanaşımının Hesaplanması A. Uygulanacak Süreler 1. Genel Olarak Türk Borçlar Kanunu’nun 72. maddesi 1. fıkrası, 2. cümlesinde belirtilen ceza zamanaşımı TCK.m.66 hükmünde düzenlenen dava zamanaşımı iken, cezayı gerektiren fiilin kabahat olması durumunda KabK.m.20’de düzenlenen soruşturma zamanaşımıdır. Yani haksız fiil oluşturan fiil Türk Ceza Kanunu ya da başkaca bir kanunda hapis veya adli para cezasını gerektiren bir suç olarak düzenlenmiş ise, ceza zamanaşımı TCK.m.66 hükmüne göre

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

gördüğü takdirde, hukuk hâkimi önündeki davada ayrıca eylemin suç oluşturup oluşturmadığını araştırmayacak, ceza zamanaşımı süresi içinde açılmış olmak ... tazminat davasında bu mahkûmiyetin zamanaşımı üzerinde etkisi bulunmadığına karar vermiştir(504). Hukuk yargılaması sırasında ceza yargılamasında ... mahkûmiyeti ile artık tazminat yükümlüsünün yargılamasının bittiği, bundan sonra hukuk zamanaşımı sürelerinin uygulanması gerekip gerekmediğine gelince ... fıkralar dikkate alınmaksızın en erken kovuşturma zamanaşımının gerçekleşmesiyle zamanaşımına uğrar. Bu zamanaşımının ilk derece mahkemesinin ceza kararı

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

D. Ceza Kanunlarında Yapılan Değişikliklerin Zamanaşımı Sürelerine Etkisi 1. Sürelerin Değişmesi Cezayı gerektiren fiiller karşılığında kanunla belirlenen ceza türü ve sürelerine göre ceza zamanaşımı süreleri değişmektedir. Örneğin, beş yıla kadar hapis cezasını gerektiren suçlarda ceza zamanaşımı sekiz yıl iken, cezanın daha sonra beş yılı aşar şekilde yeniden düzenlenmesi halinde bu suçu oluşturan bir fiil artık on beş yıllık zamanaşımı süresine tabi olacaktır. Gene tam aksi yönde, cezası beş yıldan fazla iken sürenin düşürülmesi sebebiyle zamanaşımı süresinin kısalması söz konusu olabilir

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

hukuk davasında ceza zamanaşımının uygulanamayacağı ifade edilir(526). Henüz bir ceza takibi başlamamış ise, genel affın yürürlüğe girdiği tarih itibariyle artık ceza zamanaşımı işlemez ve koşulları mevcut ise kısa zamanaşımı süresi işlemeye başlar(527). Bu halde –zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmiş olması koşuluyla- af kanununun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren kısa zamanaşımı süresi içinde davanın açılması gerektiği ifade edilir(528 ... kesinleştiği tarihten itibaren kısa zamanaşımı süresi içinde tazminat davasının açılması gerektiği belirtilmektedir(531). Yargıtay’ın görüşü de bu yöndedir

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

II. CEZA ZAMANAŞIMINA İLİŞKİN BAZI ÖZEL DURUMLAR A. Zamanaşımının İleri Sürülmesi Zamanaşımı savunmasının def’i olması sebebiyle bunun davalı ... ceza kanunlarına göre cezayı gerektirdiğini dava dilekçesinde ayrıca belirtmesi mi gerekir? Bu soruya verilecek cevaba göre zamanaşımı savunması hakkında ... uygulayacak ve davalının zamanaşımı definin yerinde olup olmadığına karar verecektir. Davacı ceza kanunlarına yollamada bulunmasa dahi, ceza kanunlarına göre cezayı gerektiren fiile ilişkin ceza zamanaşımı henüz gerçekleşmemiş ise, davalının zamanaşımı savunması kabul görmeyecek, davanın süresinde açıldığına

Özcan Günergök / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

C. Haksız Fiile İlişkin Olarak Zamanaşımının Özel Olarak Düzenlenmemiş Olması Haksız fiile ilişkin olarak zamanaşımı özel olarak düzenlenmiş ise ... durumlarda, kanunda özel olarak düzenlenen zamanaşımı esas alınacaktır(272). Örneğin ÇevK.m.28, f. 3 hükmüne göre, “Çevreye verilen zararların tazminine ... cezayı gerektiren fiiller hakkında özel hüküm nedeniyle ceza zamanaşımı uygulanamayacaktır(273). Zamanaşımı özel olarak düzenlenmiş ise bu durumda artık ceza zamanaşımının uygulanamayacağı Yargıtay tarafından da kabul edilmektedir(274). Hakkında özel zamanaşımı düzenlemesi bulunmayan ve haksız fiil