II. Karar ve Tebliğ ile Öngörülen Döviz Yasağı Hakkında Bilinmesi Gereken Temel Hususlar
I. Kararda yapılan değişiklik ile yeni kurulacak sözleşmelerin bazılarında para ediminin döviz cinsinden yahut dövize endeksli olarak belirlenmesi yasaklanmaktadır. Yine aynı değişiklik metni ile mevcut bazı sözleşmeler bakımından…
II. Döviz ve döviz endeksli para ediminin yasaklandığı sözleşmeler Kararda,…
Fakat her halükarda belirtmek gerekir ki bütün sözleşmeler değil sınırlı sayıda belirtilen sözleşmeler yasak kapsamındadır.…
III. Yine sözleşmeler değerlendirilirken, eşya hukukunun taşınır-taşınmaz ayırımından ziyade borçlar hukukunda taşınır satımı taşınmaz satımı ayırımı dikkate…
Taşınır-taşınmaz ayırımı veya tespiti yapılırken eşya hukuku ilkeleri yanında tarafların irade ve maksatlarının da göz önünde bulundurulması…
IV. Kurulacak sözleşmelerde yasaklama sadece dövize değil aynı zamanda dövize endeksli edimlere de yöneliktir.…
Öte yandan belirtelim ki Karar’da kurulacak sözleşmelerde döviz dışı endekslerin…
V. Kararda mevcut sözleşmelere de müdahale bulunmaktadır. Karar Geçici m. 8 ile tarafların 30 gün içinde döviz cinsinden sözleşmelerini Türk…
Tebliğ m. 8/f. 24 gereğince "Bu madde uyarınca akdedilecek sözleşmelerde istisna kapsamına alınan, ancak 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilmiş bulunan sözleşmeler de anılan geçici madde hükmünden istisnadır".…
Temelde burada sadece sözleşmeler bakımından atıf yapılmışsa da sözleşmelerle bağlantısı yine Karar veya Tebliğ ile ortaya konulmuş kıymetli evrak gibi…
Ne var ki Tebliğin 21. fıkrasına eklenen şu cümle ile bu durumun tersi sonuç kabul…
Böylece 21. fıkrada yeni kurulacak sözleşmeler gibi yeni düzenlenecek kıymetli evrak da yasak kapsamına alınırken, eski kıymetli evrak bakımından andığımız cümle ile yeni-eski sözleşmelerdeki paralellik kıymetli evrak ile ilgili olarak bozulmuştur.…
Kararda kurulacak sözleşmelere ilişkin düzenlemeden farklı olarak zaten mevcutlar…
Kıymetli evrak dışında 13 Eylül tarihinden önce kurulmuş taşıt kiralama ve…
VI. Yasak Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarındaki sözleşmeleri hakkındadır. Yani her iki tarafın da Türkiye’de yerleşik olması…
32 sayılı kararda Türkiye’de yerleşik kişiler, "yurtdışında işçi, serbest meslek ve müstakil iş sahibi Türk vatandaşları dahil Türkiye’de…
Ne var ki aynı fıkraya daha sonra eklenen bir cümle ile Türkiye’deki yerleşik kişilerin…
Belirtelim ki Karar’daki tanım gereğince, Türk vatandaşlarından bazıları Türkiye’de yerleşik olmasa bile yasak kapsamında değerlendirilmiştir. Karar m. 2/b. ‘b’deki tanım gereğince "Yurtdışında işçi, serbest meslek ve müstakil iş sahibi Türk vatandaşları"…
VII. Türkiye’de yerleşik kişiler, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmasalar bile yasak…
Ne var ki bunlara yönelik ve bunlara has istisnalar da bulunmaktadır. Tebliğ m. 8/f. 3 gereğince "Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan Türkiye’de yerleşik kişilerin veya bu maddenin on dokuzuncu fıkrasında belirtilen kişilerin alıcı veya kiracı olarak taraf oldukları gayrimenkul satış ve gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde,…
VIII. Yasak, Türkiye’de yerleşik olmayan kişilere yönelik değildir.…
Ne var ki Türkiye’de yerleşik olmayan kişilerin Türkiye vatandaşı olması halinde…
Bunun dışında dışarıda yerleşik kişilerin bazı sözleşmeler bakımından kavram itibariyle geniş yorumlandığı anlaşılmaktadır. Bunu gösteren Tebliğ m. 8/f. 19 şu şekildedir: "Dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin veya ortak kontrol ve/veya kontrolüne sahip bulunduğu şirketler ile…
Böylece dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye’deki şube temsilcilik, ofis, irtibat…
Netice itibariyle Türkiye’de yerleşik olsa bile dışarıda yerleşik kişiler ile f. 19’daki bunlarla irtibatı bulunan kişilerin yapacakları ve işveren oldukları iş sözleşmelerinin; hizmet alan oldukları iş görme sözleşmelerinin; alıcı oldukları taşınmaz satış sözleşmelerinin ve kiracı oldukları taşınmaz kirası sözleşmelerinin bedeli döviz üzerinden kararlaştırılabilecektir.…
IX. Yasak Kamu kurum ve kuruluşları ile TSKV (Türk…
Bunun tek istisnası, taşınmaz satış ve taşınmaz kira sözleşmeleridir.…
Yine Kamu kurum ve kuruluşları ile iş yapan kişilerin veya bunların sözleşme imzaladığı kişilerin (zincir) tepedeki sözleşmenin ifası maksadıyla üçüncü kişilerle yapacakları…
Buradaki düzenleme gereğince, akdedilecek taşınmaz satışı ve iş sözleşmeleri mutlaka TL ile yapılmalı iken bunun dışındaki sözleşmeler döviz veya dövize endeksli olarak yapılabilecektir. …
EN
TR
