IV.Piramit Satış Yöntemi İle Zarara Uğrayan Katılımcılar Bu Zararlarının Tazminini Talep Edip Edemeyeceklerine Yönelik Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun Yaklaşımı
Özellikle tüketiciler çeşitli taahhütlerle piramit satış yolu ile mağdur edilmektedirler.…
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (Yarg. HGK., 1999/13-978, K. 1999/955, T. 17.11.1999)…
“…Taraflar arasındaki “alacak” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Karşıyaka Asliye 4. Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 22.10.1998 gün ve 98/304-788 sayılı kararın incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 22.4.1999 gün ve 1999/9900-3219 sayılı ilamı ile; “... Davacı, gösterişli yöntemlerin uygulandığı toplantılarda ikna edilip kandırılarak, Titan- matematiksel kazanç sistemine 11.1.1998 tarihli sözleşmeleri imzalayarak girip, sistem yöneticisi olan davalıya 2450 DM. ödediğini, sözleşmenin hukuka, ahlaka ve kamu düzenine aykırı olup, güdülen gayenin kişilerin kandırılarak haksız ve aşırı kazanç sağlamak olup, bu nedenle sözleşmenin batıl olduğunu bildirip, davalıya ödediği 2450 DM.`nin karşılığı 323.400.000 liranın faiziyle tahsilini istemiştir.…
Davalı davanın reddini savunmuştur. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 39.600.000 liranın tahsiline karar verilmiş, hüküm her iki tarafça temyiz edilmiştir. Davacı, ne kadar çok kişiyi kandırıp sisteme dahil edersen o kadar çok para kazanırsın esasına dayalı olan, Titan-matematiksel kazanç sistemine yanıltılıp, kandırılarak imzaladığı 18.1.1998 tarihli sözleşme ile girdiğini, sözleşmede öngörülen gayenin gerçekleşmesinin mümkün olmadığı gibi sözleşmenin ahlaka, adaba ve kamu düzenine aykırı olup, geçersiz olduğundan, sistem yöneticisi olan davalıya ödediği paranın tahsilini istemiştir. Titan- Matematiksel kazanç sistemi, güttüğü gaye itibariyle ahlaka ve adaba aykırı, kanunun suç sayıp yasakladığı faaliyetlerden olup, kumar mahiyetindedir. Ancak davacı da başkalarını yanıltıp, sisteme dahil ederek kazanç sağlamak gayesi ile sözleşme imzalayıp sisteme girmiştir. Bu durumda davacı da iyiniyetli olmayıp, haksız ve ahlaka aykırı şekilde kazanç sağlamak peşindedir. Sistemin deşifre olup, tıkanması nedeniyle istediği kazancı sağlayamayacağını anladığında bu davayı açmıştır.…
Kanun kötü niyeti himaye etmediği gibi, BK. 65. maddesi hükmüne göre haksız veya ahlaka aykırı bir maksat istihsali için verilen şeyin istirdadı da mümkün değildir. Davanın bu nedenle reddi gerekirken yazılı şekilde kısmen kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir...” gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.…
Sayfa 856Temyiz…
KARAR : 1 - Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, temyiz dilekçesindeki ileri sürülen hükme etkili itirazların Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 22.4.1999 gün ve 1999/9900-3219 sayılı ilamında ayrı ayrı ele alınıp cevaplandırılmış bulunmasına ve özellikle davacının sözleşme niteliğinde bulunan 11.8.1998 tarihli “Kabul Başvurusu” formuna serbest iradesi ile imzalayıp sisteme katılmasına, böylece az yukarıda Daire bozma kararında belirtilen sistemin yöneticisi ve iştirakçisi konumuna girmiş bulunmasına göre,…
2 - Davacı vekilinin temyiz isteğine gelince; Yukarıda 1 nolu bendde açıklanan bozma nedenlerine göre davacı vekilinin temyiz isteğinin reddi gerekir.…
SONUÇ: 1 - Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda 1 no lu bendde gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,…
2 - Davacı vekilinin temyiz isteğinin bozma nedenine göre REDDİNE…”…
Söz konusu kararda sisteme dahil olup yönetici veya iştirakçi olan kişinin iyiniyet…
Bu kapsamda son dönemde basına yansıdığı kadarıyla, bir bankanın şube müdürünün bazı…