I.Hukukî Sebep ve İyiniyet Şartlarının Aranmaması
Eski hukuk kurallarına ilişkin en önemli bilgi kaynağı, MÖ. 5. yüzyılda yürürlüğe…
1) Usucapio süresi, taşınırlar için bir yıl ve taşınmazlar için iki yıl olarak öngörülmektedir.…
2) Bitişik taşınmazlar arasında bırakılması gereken 5 pedes…
3) Agnatio hısımların vesayeti altındaki kadınlara ait res mancipiler, kadın tarafından vasinin auctoritasıyla…
4) Kocasının ailesine geçmek istemeyen evli kadın, usucapio benzeri bir yıllık usus…
5) Çalınmış şeylerin usucapio ile kazanılması yasaktır.6) Bir mezarlık girişi (forum) ile bir ölünün yakılıp gömüldüğü yer (bustum
On İki Levha Kanununda usucapio bakımından doğrudan ve dolaylı olarak zilyetlik, süre (1) ve çalınmış şey olmama (5) özelinde iktisaba elverişli mal (2, 5, 6) şartları aranırken, bildiğimiz kadarıyla iyiniyet ve hukukî sebep şartlarından söz edilmemektedir. Nitekim Romanist öğretide, hukukî sebep ve iyiniyet gibi uygulaması zor ve gelişmiş bir hukuk biliminin arayacağı şartların, bu kadar eski bir hukuk sisteminde var olamayacağı kabul edilmektedir; zira On İki Levha Kanununun düzenlendiği Eski Hukuk Dönemi, ilksel ve kaba bir hukuk anlayışının egemen olduğu bir hukuk dönemidir. Özellikle sübjektif nitelikli iyiniyet şartı, her somut olayda usucapiodan…
Hukukî sebep şartı ise, her ne kadar sübjektif olmasa da, eski usucapioda aranmamaktadır. Bunun sebebi, malın çalıntı olmaması şartının hukukî sebebin işlevini yerine getiriyor olmasıdır. Her iki şart da özü itibariyle, bir başkasına zarar verilmeksizin elde edilmiş olan zilyetliğin korunmasını amaçlamaktadır. Hukukî sebep, malın çalıntı olmaması şartının çok daha incelikli bir hâlidir.Bu nedenle On İki Levha Kanununda veya genel olarak eski hukuk zamanında usucapio…
Hukukî sebep ve iyiniyet şartlarının arandığı Klasik Hukuk Döneminde bile, kazandırıcı…
D. 41.3.3 (Modestinus libro quinto pandectarum)…
Usucapio, yasada belirlenmiş süre boyunca aralıksız zilyetlik yoluyla mülkiyetin kazanımıdır.…
Sayfa 1394Ulpianus,…
Usucapio ile, gerek res mancipi gerekse de res nec mancipilerin mülkiyetini elde ederiz. Usucapio, bir veya iki yıl boyunca aralıksız zilyetlik yoluyla mülkiyetin elde edilmesidir: taşınırlar üzerinde bir yıl, taşınmazlar üzerinde iki yıl.…
Ne Modestinus’un ne de Ulpianus’un tanımında, hukukî sebep ve iyiniyet şartlarından…
Ancak eski usucapioda iyiniyet ve hukukî sebep şartlarının aranmaması, kesin bir bilgiden ziyade, elimize ulaşan sınırlı kaynaklardan yapılan mantıksal bir çıkarımdır. Birkaç istisna dışında, bu teoriyi kanıtlayacak nitelikte doğrudan bir bilgi mevcut değildir. Buna karşın bütün kanıtların ikincil nitelikte olması son derece doğaldır. Usucapio…
Dolayısıyla Eski Hukuk Döneminde usucapionun hukukî niteliği ve şartlarının aydınlatılması için sayıca az ve dolaylı olan yazılı kaynakların yorumlanması şu ana kadar yaptığımız gibi önemlidir. Bununla birlikte kesin bir sonuca ulaşmak için eski usucapio…
EN
TR
