Kazuistik Roma Hukuku kaynaklarının bir örneğini teşkil eden On İki Levha Kanununda…
Klasik hukuk metinleri başta olmak üzere Iustinianus’un külliyatındaki metinler,…
Bununla birlikte Paulus’un anılan metni ile Aulus Gellius’taki bir pasaj dışında,…
Klasik Hukuk Dönemi ve sonrasında dahi contrectatio ve lucri faciendi gratia…
Furtumun görünümlerine gelince, sonraki dönemlerle bir kıyaslama yapmak gerekmektedir. Iustinianus zamanında furtumun…
Öğretide uzun süre kabul görmekle birlikte 20. yüzyıldan itibaren terk edilen bir…
(1) mal hırsızlığı (furtum rei),…
(2) kullanım hırsızlığı (furtum usus) veSayfa 1405…
(3) zilyetlik hırsızlığı (furtum possessionis).…
Eski Hukuk Döneminde böyle bir ayrım yapılıyor olamaz. Sistematik bir hukuk ilmi…
(1) Mal hırsızlığı (furtum rei): Eski Hukuk Döneminde furtumun konusu, muhtemelen hem taşınırlar hem de taşınmazlar olabilirdi.(52)…
Ayrıca malın zilyetliğinin zor (vis) kullanarak elde edilmesi anlamına gelen rapina…
Furtumun kapsamı bakımından değinilmesi gereken bir başka örnek daha bulunmaktadır. Sabinus, uyuşmazlık konusu bir yüzük konusunda yapılan sponsio…
(2) Kullanım hırsızlığı (furtum usus): Belirli bir süre sonra geri alınmak üzere bir hukukî ilişki çerçevesinde başkasına bırakılan malın malikin rızasına aykırı olarak kullanılması, çağdaş öğretide kullanım hırsızlığı olarak adlandırılmıştır. Kullanım hırsızlığı, saklama ve rehin gibi taraflardan birinin sözleşme konusu malı kullanması yasak olan sözleşmelerde yasağa aykırı kullanım veya kullanım ödüncü gibi ödünç alanın malı kullanması yasak olmamakla birlikte amacına aykırı kullanması hâllerinde söz konusu olurdu. Bu hâller Eski Hukuk Döneminde furtum…
(3) Zilyetlik hırsızlığı (furtum possessionis): Klasik Hukuk Döneminden beri…
Kimi zaman bir kimse kendisine ait bir şey üzerinde bile hırsızlık işlemiş olur, örneğin eğer borçlu alacaklıya rehin olarak vermiş olduğu şeyi aşırırsa veya bana ait bir şeyi zilyetliğinde bulunduran iyiniyetli zilyetten çalarsam. Bundan dolayı başkasının iyiniyetle zilyet olduğu kendi kölesinin ona geri döndüğünü gizleyen kimsenin, bir hırsızlık işlemiş olacağı [görüşü] uygun bulunmuştur.(64)…
Iustinianus, Institutiones, IV.1.10…
Kimi zaman ise bir kimse kendisine ait bir şey üzerinde bile hırsızlık işlemiş olur, örneğin eğer borçlu alacaklıya rehin olarak vermiş olduğu şeyi aşırırsa.(65)…
Eski Hukuk Döneminde, malikin bir hukukî ilişkisi çerçevesinde bir başkasına bıraktığı…
Aynı durum önceki malik için bile geçerliydi: Bir inançlı işlem sebebiyle daha sonra…
Malikin kendi malını fiilî egemenliğe sahip olan kimsenin rızasına aykırı olarak…
Eski Hukuk Döneminde furtumun kapsamına dair şu sonuçlara ulaştık:…
(1) Furtumun maddî ve manevî unsurları henüz kesin sınırlarla belirlenmem…
(2) Taşınmazlar da furtumun konusu olabilir.…
(3) Zilyetliğin zor kullanarak ele geçirilmesi de furtum teşkil eder.…
(4) Bir sözleşme gereği verilen malın kullanım yasağına veya amacına aykırı olarak…
(5) Malikin ve en azından belirli hâllerde önceki malikin devretmiş olduğu malını…
Demek ki Eski Hukuk Döneminde furtumun kapsamı, özel nitelikleri gereği (4) ve (5) bir kenara bırakılırsa, sonraki dönemlere göre oldukça geniştir.(71)…
