Sayfa 63II. İSVİÇRE FEDERAL MAHKEMESİNİN KONUYA İLİŞKİN KARARLARI
1. Federal Mahkemenin I. Hukuk Dairesinin 8 Haziran 1982 Tarihli Kararı ( BGE 108 II 204).
“ÖZET: …
(Davacı L. Davalı W.).…
Evlilik dışı birlikte yaşamanın (Konkubinat)’ın hukuki etkileri:…
Karı koca evlilik mal rejimine ilişkin hükümlerin, evlilik dışı birlikte yaşamaya…
“A. 1971 yılı Sonbaharından beri W. ve L. önce Windisch’de daha sonra da Gebenstorf’ da…
B. Bidayet Mahkemesi, davacının talebini kısmen kabul etmiş ve 10.000 CHF…
C. Davalı ise, İstinaf Mahkemesinin bu kararının tamamen veya 10.000 CHF tutarını aşan kısmın kaldırılarak bozulması talebiyle temyiz etmiştir. Davacı ise, davalının itirazının reddedilmesini talep etmiştir.…
GEREKÇE:…
1. İstinaf Mahkemesi, adi ortaklığa ilişkin hükümlerin evlilik dışı birlikte…
Buna karşın davalı, taraflar arasındaki mevcut kişisel ilişkiye vekâlet hukuku hükümlerinin…
2. Tarafların 1971 yılı sonbaharından itibaren bir evde birlikte oturarak evlilik dışı aile hayatı yaşadıklarını bidayet mahkemesi itirazsız olarak tespit etmiş olup, bu görüş üst mahkeme tarafından da kabul edilmiştir. Ancak bu görüş, davacının yurt dışında bulunmasına ilişkin Mayıs 1975 tarihinden arkadaşlığın sona erdiği 1976 yılı sonuna kadar geçen zaman için gerçekte kuşkulu olabilir. Federal Mahkeme bu hususu da dikkate alarak sorunun hukuki değerlendirmesini serbestçe inceleyecektir (Art. 63. Abs. 3 OG…
Evli olmadan birlikte yaşamak (konkubinat), genel olarak devamlı veya uzun bir zaman birlikte yaşamak olarak tanımlanmaktadır. Bu durum, partnerlerden birinin uzun süre yokluğu halinde bile, örneğin hastanede veya mesleki olarak yurt dışında bulunması gibi hallerde, hiçbir zaman birlikteliğin sona ermiş olduğu anlamına gelmez. Davacının…
3. Bu durumda, evlilik dışı birlikteliğin hukuki etkilerinin ne olacağı sorusu ortaya çıkmaktadır. Davalı, Federal Mahkemedeki savunmasında, bu hususta bir kanun boşluğunun bulunduğunu ve bunun da ZGB Art. 1 fık. 2 hükmü uyarınca yargıç tarafından doldurulması gerektiğini ve bu konuda karı koca mal rejimi hükümlerinin uygulanmasının mantıki olduğunu ileri sürmüştür. Bu konuda Bidayet mahkemesi ve doktrindeki hâkim görüş, haklı olarak anılan hükümlerin evlilik dışı birlikteliğe kıyasen uygulanmasını reddetmektedir. Taraflar, evlilik dışı birlikteliği (konkubinatı) seçmekle,…
a) Doktrinde ve uygulamada seyrek de olsa, evlilik dışı birlikteliğin evlilik kurumunu tehlikeye düşürdüğüne ilişkin savlar ileri sürülmekte ve evliliği reddeden, evliliğe benzer birlikte yaşamanın kesinlikle hiçbir hukuki korumayı hak etmediği vurgulanmaktadır (GROSSEN, Le ménage de fait devant la loi suisse, in Travaux de l’Association Henri Capitant, 1957, Suppl., S. 15; PATRY, Précis de droit suisse des sociétés, 1976, Band I, S. 207; LIPP, Die nichteheliche Lebensgemeinschaft und das bürgerliche Recht, in Archiv für die zivilistische Praxis, 180/1980, S. 573; BGE 97 I 407; SJZ 75/1979, S. 132, Nr. 32). Bu gereksiz ve götürü göndermelerin hukuken reddedilmesi gerekir (HENRI BRON, Les conséquences juridiques de l’union libre notamment à l’égard des tiers,
Hukuk düzeni, evlilik dışı birlikteliği götürü olarak kabul etmez veya reddederse,…
b) Burada sadece evlilik dışı birlikteliğin sona ermesinden sonra malvarlığı hukukuyla ilgili bir uyuşmazlık söz konusu olduğundan ve evlilik dışı birlikteliğin OR Art. 20/1 hükmü uyarınca hiçbir hukuki korumayı hak etmediğinden, doktrindeki diğer görüşlerin ayrıntılarına daha fazla girilmesine gerek görülmemiştir. Nitekim burada evlilik dışı birlikteliğin (konkubinat)ın…
4. Federal Mahkeme, tarafların evlilik dışı ilişkisinin adi ortaklığa dayalı olup olmadığı sorununu serbest şekilde değerlendirecektir.
a) İki kişinin birlikte yaşamasında, somut olayda adi ortaklık şartlarının oluşup oluşmadığı veya ne dereceye kadar adi ortaklığa ilişkin hükümlerin birlikte yaşama haline uygulanabileceği, her münferit olaydaki mevcut şartlar dikkate alınarak ayrıntılı olarak incelenerek ortaya çıkarılması gerekir. Bu bağlamda öyle birlikte yaşama ilişkisi düşünülebilir ki, burada partner, her hususta adi ortaklık ilişkisinin kabulüne yer vermeyecek şekilde bağımsızlığını sıkı biçimde korumaktadır. Ortak güç veya araçlarla müşterek bir amacın takip edilmesi ancak, kendi hukuki konumuyla müşterek amaca tabi olabilecek şekilde ortaklığa katılma payı ifa etmeye ilişkin bir iradenin var olması halinde söz konusu olur. Bu durum, birlikte yaşayan partnerlerin her ikisinin ortak bir bütçe (kasa) ile ekonomik amaçlı bir ortaklığa finansal edimleri veya çalışmaları ile ev bütçesine katkıda bulunmaları halinde söz konusu olur. Geçici…
b) Davaya konu olan olayda, taraflar Gebensdorf’da müşterek bir ev kiralamışlar ve gelirlerinin ve masraflarının birlikte paylaşıldığı bir ortak ev bütçesi yönetmişler ve davacı, evin giderleri ile bunun döşenmesi masraflarına katkıda bulunmuştur. Davalı da, davacının maaş ve ücretine ilişkin paralardan 15.000 ve 5.000 Frank’ı aldığını “herhangi başlık” altında itiraf etmiştir. Bu koşullar, taraflar arasında bir adi ortaklığın mevcut olduğuna işaret etmekte ve her iki tarafın sürekli devam eden edimlerine ilişkin diğer ayrıntılı anlaşmaları ve muhtemelen de hukuki korumaya ilişkin OR Art. 531/2 hükmüne…
EN
TR
