Sadakat ve ihanet
Destanlarda belirgin karakterlerin tümü erkektir. Erkek, soyludur, liderdir, yiğittir.…
Homeros’un dünyasına tek eşlilik egemendir. Bunun destanlardaki tek istisnası Troya…
Tam elli tane oda vardı orda,…
Cilalı taştan, yan yana odalar,…
Priamos’un oğulları yatardı asıl karılarıyla,…
avlunun öbür yanında, karşıda…
kızların odaları vardı, on iki tane,…
cilalı taştan, yan yana, düz damlı,…
saygıdeğer karılarıyla Priamos’un güveyleri yatardı.…
(İlyada VI. 243-249)…
Günümüzde Troya prensi yakışıklı Paris (Aleksandros) Helene’yi kaçırıp Akha ordusu…
Her iki ordunun, başlarında komutanları olmak üzere karşı karşıya geldiği ilk karşılaşmada…
Birbirlerine doğru yürüyüp yaklaşınca…
çıktı tanrı yüzlü Aleksandros Troyalıların en önüne…
omuzlarında bir pars derisi, kıvrık yayı, kılıcı.…
Ucu tunçtan iki kargısını sallayarak…
zorlu savaşta çağırdı karşısına, cenge…
Argosluların en yiğitlerini.…
(İlyada III. 15-20)…
Menelaos, karısını kaçıran adamı düşman ordusunun başında görünce, suçunun cezasını…
Tanrı yüzlü Aleksandros’un ağzına geldi yüreği,…
ölümden kaçmak için, birdenbire…
geriledi, sığındı dostlarının arasına,…
ön sıralardan görünce onun çıkageldiğini.…
(İlyada III.30-33)…
Helene, uğruna evini ve yurdunu terk ettiği adamın korkaklığından şöyle yakınır:…
Madem tanrılar bu günleri gösterecekti bize,…
bari yiğit bir erkeğe düşeydim, ne olurdu?…
Kin tutan bir adam olsaydı o,…
Kötülükler karşı koysaydı.…
(İlyada VI. 349-351)Sayfa 229…
Erkeklerin aksine, İlyada ve Odysseia’da kadınlar genelde güvenilmez kişilerdir.…
Odysseia’da tanrıça Athene, İthake’ye komşu ada Taphos kralı Mentes’in kılığına bürünüp…
Ama söyle şimdi, anlat bana açıkça,…
Odysseus’un oğlu musun, bu kadar büyüdün mü?…
Yüzünle, gözlerinle çok benzersin ona……
Telemakhos, tanrıçayı şöyle cevaplar:…
Hiçbir şey saklamam senden, konuğum,…
anama bakarsan, Odysseus’tan olmuşum,…
doğrusu ben bilmem, kimse de bilmez babası kim?…
(Odysseia I. 206-215)…
Telemakhos’un bu sözleri, Homeros’un dünyasında anne de olsa kadına karşı duyulan…
Helene’nin biraz uzağında, yaşlı kral Priamos surlardan Troya’nın saygın yaşlılarıyla…
Troyalılarla Akhaların, böyle bir kadın için…
yıllardır acı çekmeleri hiç de ayıp değil.…
Yüzüne bakan ölümsüz tanrıçalara benzetir onu.…
Ama gene de binse gemiye keşke gitse,…
gitse de, bizi, çocuklarımızı belâya sokmasa!…
(İlyada III, 153-160)…
Görüldüğü gibi Troya yıkımın eşiğindeyken, Troyanın uluları Helene’yi kınamıyor,…
Ama Helene kendine karşı bu kadar hoşgörülü değildir. Aleksandros’un eski kocası…
Ah kaynım benim,…
dayanılmaz kötülükler yapmış bir köpeğim ben.…
Anamın beni doğurduğu gün, keşke,…
bir korkunç kasırga gelseydi,…
alsaydı beni, bir dağın tepesine atsaydı,…
ya da bıraksaydı uğuldayan denizin içine.…
Dalgalar sürükler götürürdü beni,…
insanlar da bu acı günleri görmezdi.”…
(İlyada VI.343-351)…
Aynı benzetme Odysseia’da da tekrarlanır. Menelaos’un sarayında Telemakhos’u görür…
Olsa olsa Telemakhos’tur bu çocuk,…
ulu yürekli Odysseus’un oğlu,…
giderken memede bırakmıştı onu,…
benim uğruma gitmişti Akhalar Troya’ya,…
ben köpek yüzlü uğruna…
hepsi o uğursuz savaşa atılmıştı.…
(Odysseia IV. 142-146)…
Helene, bu sözleriyle Menelaos ile evli olmasına rağmen alenen başka bir erkekle…
Ne var ki, Troya’nın trajik sonu Helene’nin yaşamını pek etkilememiştir. Erkekler…
EN
TR
