Paylı Mülkiyete Tabi Taşınmazlarda Önalım Hakkı Doğduktan Sonra Kurulmuş Sınırlı Aynî Hakların Geçerliliğine İlişkin Uygulama Sorunları

SONUÇ

Yukarıda açıkladığım görüş çerçevesinde yasal önalım hakkının kanundan doğan mülkiyet sınırlaması olması aynî etkili sayılmasını da zorunlu kılmaktadır. Yasal önalım hakkının hukuki niteliğini göz ardı ederek aynî etkili sayılmaması, kanunun getirdiği sisteme aykırı olduğu gibi, mahkemeleri yasal önalım hakkı sahiplerini korumak amaçlı suni çözümler yaratmak yoluna da itmektedir. Nitekim bu amacı güden Yargıtay kararlarında, tarafların kötü niyeti ve muvazaalı işlem yapıp yapmadıkları sorgulanmakta ve ipotek bedelinin satış bedelinden yüksek olması gibi unsurlara dayanarak ipoteğin önalım hakkı sahibine etki etmemesi yönünde değerlendirmeler yapılmaktadır. Taşınmaz payında kurulan hakkın ipotek değil de intifa hakkı olduğu durumda, dayanılacak bedel unsuru olmayacağından, önalım hakkı sahibinin korumasız kalacağı anlaşılmaktadır. Hâlbuki hakkın hukuki niteliğinden hareketle aynî etkiye sahip olduğunun kabulü, hem hak kullanıldıktan sonra taşınmaz payını devralanlara hem de önalım hakkı sahibi taşınmazı devralıncaya kadar üzerinde kurulacak sınırlı aynî haklara (ipotek-intifa) karşı yasal önalım hakkı sahibine tam koruma sağlayacaktır.Sayfa 534