EN
TR
Roma’da hizmet sözleşmesinin konusunu, sadece bedensel emeği gerektiren ve operae illiberales olarak…
Hastalık durumunda işçinin ücret talep hakkının bulunup bulunmadığı hususu, günümüz…
Digesta 38.1.15.pr. (Ulpianus): “Libertus, qui post indictionem operarum valetudine impeditur, quo minus praestet operas, non tenetur: nec enim potest videri per eum stare, quo minus operas praestet.” Digesta 38.1.15.pr. (Ulpianus): “Azatlı köle, hizmetleri belirtildikten (görev…
Bu metnin kıyasen hizmet sözleşmesine uygulanabileceğinden hareket eden bazı yazarlar,…
Egemen görüşü oluşturan ve hastalık durumunda işçinin ücrete hak kazanmayacağını…
Egemen görüş, Digesta’da hizmet sözleşmesine ilişkin metinlerden hareketle, Roma hukukunun hizmet sözleşmesinde risk teorisini kabul ettiğini ileri sürmektedir. Digesta 19.2.38.pr.(Paulus)’da…
Digesta 19.2.38.pr. (Paulus): “Qui operas suas locavit, totius temporis mercedem accipere debet, si per eum non stetit, quo minus operas praestet.”…
Digesta 19.2.38.pr. (Paulus): “Kendi hizmetlerini kiraya veren kimse, hizmetin…
Bu metinden anlaşılması gereken, işçinin hizmet edimini yerine getirememesi onun…
Egemen görüşe dayanak oluşturan diğer bir metin ise iş (operae) tanımının yapıldığı Digesta 7.7.1…
Digesta 7.7.1 (Paulus): “Opera in actu consistit nec ante in rerum natura est, quam si dies venit, quo praestanda est...” Digesta 7.7.1 (Paulus): “Opera bir faaliyetten ibarettir ve eşyanın doğası gereği, ifa edilmesi gereken zamandan önce opera’nın varlığından…
Metinde operae (iş) yapılması gereken zamanda, ancak yapıldığı anda var olan bir faaliyet olarak nitelendirmektedir. İş yapılmadığında da eşyanın doğası gereği olmayan bir şey olacağı için ortaya çıkmayan bir faaliyete ücret ödenmesi de söz konusu olamayacaktır(158)…
Genel olarak hizmeti talep etme hakkına sahip olan işverenin, kararlaştırılan faaliyetin…
Örneğin Dacia’daki (günümüzde Romanya sınırları içinde kalan Roma eyaleti) maden ocaklarında çalışan bir işçiyle yapılan hizmet sözleşmesinde(159)…
M.S. 164’e ait olan bu sözleşmeye göre, işçi, 15 Haziran-13 Kasım tarihleri arasında…
“Macrinus ve Celsus’un konsüllüğünde, 15 Haziran tarihinde, ben Flavius Secundinus, okuma yazma bilmeyen Memmius Asclepius’un isteği üzerine bana dikte ettiklerini yazdım. Memmius bir locatio akdettiğini ve bu akitle 13 Kasım’a dek Aurelius Adiutor’ın, altın madeninde çalışacağını, 70 denarius ve bedava yemek karşılığında hizmetini kiraya verdiğini söyledi. Ücretini pro rata alacak. İşi, ismi geçen iş sahibi için iyi ve kabul edilir bir kalitede ifa etmekle yükümlü olacak. İşi patronunun iradesi hilafına yapmaktan vazgeçer veya sekteye uğratırsa her gün için ücretinden 5 sesters düşülecek. Eğer ishal olduğu için işi yapamayacak hâle gelirse, bu durum yine oransal olarak dikkate alınacak. Eğer patron ücreti, vadesi gelmesine rağmen 3 gün boyunca ödemez ise aynı şekilde o da cezalandırılacak.”(165)…
Bu sözleşmede kusuruyla ya da kusuru bulunmaksızın hasta olması arasında bir ayırım…
Roma’da hizmet sözleşmesi, malikin kölesinin hizmetini kiraya vermesine benzetilerek…
Sonuç olarak Roma hukukunda hastalık, işçinin iş alanında ortaya çıkan bir risk olarak…
