III. Casus
1. Kavramsal Belirleme
Roma hukuku kaynaklarında casus, hem sözleşmeler alanında hem de suçlar alanında karşımıza çıkan, genel ve geniş bir kavramdır. Kullanıldığı yere göre de kapsamının daralıp genişlemesi söz konusudur. Sözleşmesel sorumluluk alanında casus,…
Öncelikle, “casum sentit dominus” ilkesinin ve bu ilkenin kullanıldığı yerlerin…
“Casum sentit dominus” ilkesi, genel yaşam riskini herkesin bizzat kendisinin üstlenmesidir. Bu ilke, birinci anlamıyla, genel yaşam riskinin ve bu risk nedeniyle ortaya çıkan kaybın malik tarafından üstlenileceğinin ifadesidir. “Kaza malike isabet eder”…
“Casum sentit dominus” ilkesi, “başkasına zarar verme (alterum non laedere)”…
Tesadüfi hallerde genel kural, “tesadüfi halin kimseye isabet etmeyeceğidir (casus a nullo praestantur)”. Bununla,…
D. 50.17.23 (Ulpianus): “…Animalium vero casus mortesque, quae sine culpa accidunt, fugae servorum qui custodiri non solent, rapinae, tumultus, incendia, aquarum magnitudines, impetus praedonum a nullo praestantur…
D. 50.17.23 (Ulpianus): “…Bununla birlikte, kusur olmaksızın doğal yoldan hayvanların ölümü, gözetim altında bulundurma yükümlülüğünün üstlenilmediği kölenin kaçması, yağma, iç karışıklık, savaş, büyük yangın ve sel durumlarında sözleşmeden sorumluluk yoktur.”Kusur bulunmaksızın edimin konusunun zarar görmesi ve bu zarar görme nedeniyle sözleşmeden…
Bununla birlikte, tesadüfî zararın her zaman malike ait olacağı sonucunu da çıkarmamak…
Casus kavramının diğer bir anlamına ise Roma ceza hukukuna ilişkin metinlerde rastlıyoruz. Kamu suçları alanında kasıt ve ihmal ayırımının yapılmasında casus kavramından…
Keza, Roma’nın özel suçları arasında yer alan mala verilen zarar (damnum iniuria datum)…