I.Medeni Kanun Md. 289, Somut Norm Denetimine Konu Edilebilir mi?
Türk Medeni Kanunu (MK) md. 289 hükmü şu şekildedir:…
“Koca, davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl içinde açmak zorundadır.…
Çocuk, ergin olduğu tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde dava açmak zorundadır.…
Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.”…
Bu düzenlemenin somut norm denetimine konu edilip edilemeyeceği sorununun yanıtı…
“Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır.…
Mahkeme, Anayasaya aykırılık iddiasını ciddi görmezse bu iddia, temyiz merciince esas hükümle birlikte karara bağlanır.…
Anayasa Mahkemesi, işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını verir ve açıklar. Bu süre içinde karar verilmezse mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır. Ancak, Anayasa Mahkemesinin kararı, esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar gelirse, mahkeme buna uymak zorundadır.…
Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.”…
Bu hüküm uyarınca somut norm denetimi usulünün çalışması için üç ögenin mevcut olması…
(i) Davaya bakmakta olan mahkemenin yetkili mahkeme olması,…
(ii) Söz konusu kuralın davada “uygulanacak” kural olması,…
(iii) Davaya bakan mahkemenin resen dikkate almadığı ve/veya gözden kaçır…
hâllerde eğer taraflardan biri Anayasa’ya aykırılık iddiası ileri sürmüşse bu iddianın…
Davayı gören Mahkeme bu savı ciddi bulmazsa, kanun yollarında bu noktadan da ve öncelikli
Öte yandan, bu iddianın göz ardı edilmesi olasılığında konunun “bireysel başvuru”…
Bu genel bilgiyi verdikten sonra şimdi soruyu söz konusu ölçütler yönünden sınay…
EN
TR
