Sayfa 302III. Sınai Mülkiyet Kanunu’nda Tasarımların Düzenlenme Şekli: Hem Tescilli Hem de Tescilsiz Tasarımlar Koruma Altına Alınmıştır
Sınai Mülkiyet Kanunu’nun tasarım hukukuna ilişkin yenilikleri arasında yer alan…
Gerçekten de mülga 554 End. Tasarım KHK’da yer alan ve tescilsiz tasarımların genel hükümlere tâbi olacağına (m.1/2)…
Kanunun Gerekçesi’nde de tescilsiz tasarımların korunmasının SMK’ya dahil edilmiş…
Genel Gerekçe’de,…
“…tescilsiz üç yıllık koruma getirilerek piyasa(da) oluşan karmaşanın önüne geçilmesi… önemli yeniliklerdendir…”
“…Maddenin dördüncü fıkrasında tasarımlar için getirilen koruma temel olarak iki farklı şekilde düzenlenmiştir. Tescilli tasarım koruması için tescil şartı; tescilsiz tasarım için ise komuya sunma şartı koruma için temel esaslar olarak belirlenmiştir. Tasarıdaki önemli düzenlemelerden birisi, genel hükümler çerçevesinde korunan tescilsiz tasarımların kapsama alınarak tescilsiz tasarımlara sınırlı süreli bir koruma sağlanmasıdır. Özellikle moda, tekstil ve ambalaj gibi tasarım sayısının fazla olduğu sektörler için daha kısa süreli, daha ekonomik ve daha az formalite ile elde edilen tescilsiz tasarım koruması önem arz etmektedir…”…
şeklinde açıklamaya yer verilmiştir.…
SMK’nın tescilsiz tasarımlara ilişkin hükümlerine –kısaca- bakacak olursak: …
1. “Tasarım ve ürün” başlıklı 55/4. maddede tescilsiz tasarımların hangi şartlar…
“(4) Tasarım; bu Kanun hükümleri uyarınca tescil edilmiş olması hâlinde tescilli tasarım, ilk kez Türkiye’de kamuya sunulmuş olması hâlinde ise tescilsiz tasarım olarak korunur…
2. “Yenilik ve ayırt edicilik” başlıklı 56/4-5. maddede tescilsiz tasarımlar…
“(1) Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur……
(4) Bir tasarımın aynısı; …
a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, …
b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir.…
(5) Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;
a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, …
b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,…
kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.”…
3. “Tasarım hakkının kapsamı ve sınırları” başlıklı 59. maddede tescilsiz…
“(1) Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz.…
(2) Tescilsiz tasarım, sahibine birinci fıkrada belirtilen fiilleri engelleme hakkını sadece korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması hâlinde verir.…
4. “Tasarımın koruma süresi ve yenileme” başlıklı 69/1-2’de tescilsiz tasarımların…
“MADDE 69- (1) Tescilli tasarımların koruma süresi başvuru tarihinden itibaren beş yıldır. Bu süre beşer yıllık dönemler hâlinde yenilenmek suretiyle toplam yirmi beş yıla kadar uzatılabilir. …
(2) Tescilsiz tasarımların koruma süresi, koruma talep edilen tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren üç yıldır…
5. “Tasarımın gaspı” başlıklı 71’de tescilsiz tasarımların gaspı halinde hak…
“MADDE 71- (1) Tasarım başvurusu gerçek hak sahibi olmayan bir kişi tarafından yapılmış veya tasarım bu kişi adına tescil edilmişse veya tescilsiz tasarım gerçek hak sahibi olmayan bir kişi tarafından kamuya sunulmuşsa,…
(2) Tasarım üzerinde kısmi bir hakkın iddia edilmesi hâlinde, birinci fıkra uyarınca ve paylı mülkiyet esaslarına göre hak sahipliği tanınması talep edilebilir. …
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen talepler, tescilli tasarımın yayımlandığı tarihten veya tescilsiz tasarımın kamuya sunulduğu tarihten itibaren üç yıl içinde ileri sürülmemesi hâlinde düşer. Ancak…
6. “Hükümsüzlük talebi” başlıklı 78. maddede tescilsiz tasarımlar söz konusu olduğunda hükümsüzlük davasının kime karşı açılacağı gösterilmiştir:…
“(5) Tescilsiz tasarımlarda hükümsüzlük davası, hak sahibi olduğunu iddia eden kişiye karşı açılır…
7. “Tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller” başlıklı 81. maddede ise tescilsiz…
EN
TR
