Sayfa 495Prof. Dr. Abuzer KENDİGELEN…
Araş. Gör. Necdet UZEL…
Özet: Birleşme, bölünme ve tür değiştirmeye ilişkin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin mehazı İsviçre hukuku olup, kanun koyucunun bu tercihi, kanımızca bütünü itibariyle değerlendirildiğinde isabetlidir. Buna karşılık, tür değiştirme hakkındaki hükümlerin doğrudan (ve üstelik hatalı ve/veya eksik bir tercümeyle) iktibas edilmesi yerinde olmamıştır. Zira tür değiştirme işlemine ilişkin daha özgün (mehaz kanundan ayrılan) ve uygulama birikimine/geleneğine uygun bir kurallar bütünü yaratılması fırsatı kaçırılmıştır. Bu ilk tespitten hareketle, makalede tür değiştirme işlemine temas eden Türk Ticaret Kanunu hükümleri irdelenmiş olup, çeşitli sorunlara ilişkin çözüm önerileri getirilmiş ve muhtemel uygulama sorunlarına işaret edilmiştir.…
Anahtar Kelimeler: Tür değiştirme, şirket, birleşme, bölünme, yeniden yapılandırma.Conversion (Change of Legal Entity) of Companies Pursuant to the Turkish Commercial Code -A General Assessment-…
Abstract: Swiss law has been the legal source of the provisions of the Turkish…
Keywords: Conversion (change of legal entity), company, merger, division, corporate restructuring.…
I. Giriş ve Bazı Ön Tespitler
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun (TK), ticaret şirketlerine yönelik olarak “Birleşme,…
(1) Öncelikle belirtelim ki birleşme, bölünme ve tür değiştirmeye tahsis olunan TK 134-194 hükümlerine ilişkin kısım, kanunun diğer bölümlerinden bağımsız bir bölüm gibi durmaktadır. Nitekim bu bölümün başındaki iki ayrı maddede (TK 134-135), öngörülen düzenlemenin kapsamı ile bu bölümde kullanılan kavramlar açıklandığı gibi, bölümün sonunda da ayrıca üç ayrı madde ile (TK 191-193) ortak hükümlere yer verilmiştir. Salt bu nedenle anılan hükümler topluluğu “kanun içinde bağımsız bir kanun” görünümü arz etmektedir…
(2) Ayrıca birleşme, bölünme ve tür değiştirmeye ilişkin hükümlerin tercümesinde olması gereken özen gösterilmemiştir. İsviçre düzenlemesinde yeknesak bir şekilde kullanılan terimler Türkçe’ye farklı tercüme edildiği gibi…
Benzer bir sorun, bu hükümlerin kendi içerisindeki sistematiği açısından da gündeme…
(3) Bu hükümlere kaynaklık eden Fusiongesetz’in (FusG) hazırlık ve kabul süreci dikkate alındığında, esasen TK için harcanan zaman diliminin yeterli olup olmadığına kendiliğinden bir cevap verilmesi de mümkün olacaktır. Şöyle ki: Fusiongesetz’in hazırlık çalışmalarına 1992’de başlanılmış, Ön-Tasarı olarak nitelendirilebilecek ilk çalışma 1997 yılında ilgili idari makamlara sunulmuş, ardından özellikle konunun vergi hukuku boyutunu da değerlendiren ek çalışmalarla birlikte Son-Tasarı 2000 yılında kamuoyu ile paylaşılmış, 2003 yılında kabul edilmiş ve 2004 yılında da yürürlüğe girmiştir.…
(4) TK’nın ilgili hükümlerine kaynaklık eden Fusiongesetz’de sadece ticaret şirketlerine ilişkin düzenlemelere yer verilmemiş, bunun yanı sıra “dernekler, vakıflar, kamu tüzel kişileri tarafından kurulan (ve özelleştirme kapsamına alınan) kuruluşlar”, hatta “malvarlığının devri ile sınırlı olarak ferdi ticari işletmeler” de…
İşte mehaz hukuktaki bu hükümlerden sadece ticaret şirketlerinin birleşme, bölünme…
(5) Toplam 111 maddeden oluşan Fusiongesetz’de ayrıca 12 kanuna yönelik pek çok madde değişikliğini gerektiren (bazı maddelerin yürürlükten kaldırılmasını, bazılarının değiştirilmesini, bazılarının ise ilk kez öngörülmesini içeren) intibak hükümleri öngörülmüş, böylece yeni düzenleme ile birlikte gündeme gelecek birçok soruna daha baştan çözüm üretilmiştir…
Türk hukukunda ise bu konuya ilişkin olarak Yürürlük Kanununda yalnızca bir maddeye…
(6) Oldukça ayrıntılı bir düzenleme içeren Fusiongesetz’in ticaret şirketlerinin birleşme, bölünme ve tür değiştirmelerine ilişkin maddeleri TK’ya aktarılmıştır. İçerdiği ayrıntıdan dolayı İsviçre hukukunda “Fusiongesetz” için yöneltilen “Kochbuch (yemek kitabı)” tanımlaması…
(7) Son olarak Fusiongesetz’den aktarılan hükümlere küçük de olsa bazı müdahalelerin gerçekleştirildiğini, bu anlamda özellikle ortakların inceleme hakkına ilişkin maddelere açıklayıcı veya genişletici nitelikte eklerin yapıldığını, buna karşılık bazı hükümlere yapılan eklerin ise tamamen gereksiz olduğunu belirtmek isteriz…
EN
TR
