4. Veba Salgını
Roma’da Cumhuriyet Dönemi sonlarından itibaren önemli kent merkezlerinde ara ara…
Vebanın mücbir neden sayıldığına ilişkin doğrudan bir kaynak bulunmamakla birlikte,…
Antoninus vebası köleler ve gladyatörler arasında yayılmış; çok fazla sayıda gladyatörün ölümüne yol açmış ve gladyatör fiyatlarının artmasına yol açmıştır. Bu fahiş fiyat artışını önlemek amacıyla bu dönemde M.S. 176’da bir senato kararı (senatus consultum de sumptibus ludorum gladiatorum minuendis)…
Iustinianus vebasına ilişkin olarak M.S. 535’de Iustinianus tarafından…
Novallae 32.pr. (Imparator Iustinianus, M. S. 535): “Rem gravem et quae ultra omnem impietatem et avaritiam fit lege communi sanare visum est, quae non solum in praesenti necessitate, sed etiam in omne futurum tempus exerceri possit. Novimus enim quosdam in provincia cui praees opportunitate frugum sterilitatis captata fenus cum quibusdam exercere et minima fructuum mensura mutuo data pro ea omnem eorum terram auferre ausos esse, adeo ut colonorum alii aufugerint, alii fame perierint, et gravis pestis evaserit barbarorum incursione nequaquam minor.”…
Novallae 32.pr. (Imparator Iustinianus, M. S. 535): “Genel bir kanunla düzenlenmesi gerektiğini düşündüğümüz, kutsala küfürden ve açgözlülükten (para hırsından) daha büyük bir kötülük vardır. Bu, sadece günümüz için değil, gelecek tüm zamanlar için de uygulanacak bir kanundur. Çünkü; eyalette yönettiğiniz bazı kişilerin, tahıl kıtlığı olduğunda, çiftçilerin arazilerinin mülkiyetini ele geçirmek için küçük miktarda tohumu çiftçilere ödünç vermekte tereddüt etmediklerini saptadık. Bunun sonucunda şanssız çiftçilerin
Novallae 32.1 (Imparator Iustinianus, M. S. 535): “Sancimus igitur omnes qui quantamcumque mensuram aridorum qualescumque sunt fructuum mutuum dederint, ea recepta sine ulla accessione terrulas agricolis reddere, nec quemquam audere terram detinere sub praetextu dicti mutui, sive id scriptis sive sine scriptis factum est: sed si quidem fructus mutuo dati sint, octavam modii partem pro singulis modiis per integrum annum percipere, sin autem pecunia credita sit, usurae nomine pro singulis solidis singulas siliquas annuas. In posterum vero creditores octava modii parte pro singulis modiis in annum unum (aut quamdiu mutuum manet, secundum hanc proportionem) vel siliqua contentos omnino reddere. sive terram sive aliud quid, veluti boves vel oves vel mancipia pignori acceperint. Et hanc legem omnibus communem esse humanam simul et piam quaeque tam necessitati egentium medeatur quam creditoribus mediocre solacium afferat…
Novallae 32.1 (Imparator Iustinianus, M. S. 535): “Bu yüzden emrediyoruz ki, çiftçilere herhangi bir miktarda tohum ödünç verilip karşılığında ödünç için rehin alındığında, alacaklılar, bahsi geçen rehni, sözleşmede yazılı olsun ya da olmasın, borçlunun arazisini ödüncü bahane göstererek alıkoyma hakkı olmaksızın geri vermeliler. Alacaklılar yalnızca, kendi talepleri doğrultusunda, tohumun ödünç verildiği durumlarda elde edilen her miktar için yıllık miktarın sekizde birlik parçasını; paranın ödünç verildiği durumlarda her bir aereus (bronz…
Metinde lex commissoria yasağından söz edilmemekle birlikte, “alacaklılar rehin için aldıkları her şeyi geri vermeye zorlanacaklardır”…
Roma’nın antik dönemlerinden başlayarak Klasik-Sonrası Hukuk Dönemi’ne değin, rehin…
Klasik Hukuk Dönemi ile birlikte borçlu lehinde tercih (favor debitoris) düşüncesi gelişmeye başlamıştır. Klasik-Sonrası Hukuk Dönemi’nde ise borçlunun korunması gerektiği düşüncesinin anlamı, kapsamı ve uygulanma alanı, hem Hristiyanlık Dini’nin merhameti emretmesi, hem de devletin amaca uygunluğu dikkate almasıyla belirlenmiştir. Amaca
Lex commissoria, borçlunun korunması düşüncesiyle hukuk hayatına giren düzenlemeler arasında yer almaktadır. Klasik-Sonrası Hukuk Dönemi’nde (İmparatorluk Dönemi’nde) kredi bulmakta yaşanan güçlük yüksek faizle borç para alınmasına yol açmış ve lex commissoria’nın alacaklı…
TR
EN
