C. Şirket Yönetimi İçin Geçici Olarak Kayyım Tayini
1. CMK’da “Koruma Tedbirleri”nin düzenlendiği Dördüncü Kısmın “Arama ve Elkoyma”…
(1) Suçun bir şirketin faaliyeti çerçevesinde işlenmekte olduğu hususunda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılabilmesi için gerekli olması halinde; soruşturma ve kovuşturma sürecinde, hâkim veya mahkeme, şirket işlerinin yürütülmesiyle ilgili olarak kayyım atayabilir. Atama kararında, yönetim organının karar ve işlemlerinin geçerliliğinin kayyımın onayına bağlı kılındığı veya yönetim organının yetkilerinin ya da yönetim organının yetkileri ile birlikte ortaklık payları veya menkul kıymetler idare yetkilerinin tümüyle kayyıma verildiği açıkça belirtilir. Kayyım tayinine ilişkin karar, ticaret sicili gazetesinde ve diğer uygun vasıtalarla ilan olunur.…
(2) Hâkim veya mahkemenin kayyım hakkında takdir etmiş bulunduğu ücret, şirket bütçesinden karşılanır. Ancak, soruşturma veya kovuşturma konusu suçtan dolayı kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararının verilmesi halinde; ücret olarak şirket bütçesinden ödenen paranın tamamı, kanunî faiziyle birlikte Devlet Hazinesinden karşılanır.…
(3) İlgililer, atanan kayyımın işlemlerine karşı, görevli mahkemeye 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 29.6.1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre başvurabilirler.(4) Bu madde hükümleri ancak aşağıda sayılan suçlarla ilgili olarak uygulanabilir.…
……
(5) (Ek: 1/7/2016-6723/32 md.) Bu madde uyarınca atanan kayyımların görevleriyle ilgili iş ve işlemlerinden dolayı tazminat davaları, 142 ila 144 üncü maddeler uyarınca Devlet aleyhine açılır. Devlet, ödediği tazminattan dolayı görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle görevini kötüye kullanan kayyımlara bir yıl içinde rücu eder.…
Özetle bu maddede sayılan suçların “bir şirketin faaliyeti çerçevesinde işlenmekte…
Bu maddenin şirketler dışındaki tüzel kişilere de uygulanıp uygulanamayacağı tartışılmıştır.…
2. CMK. 133 düzenlemesi özel ve geçici bir elkoyma tedbiri niteliğindedir.…
Tedbirin amacı, hükümde de belirtildiği üzere, soruşturma veya kovuşturma konusu…
Şirket yönetimi için kayyım tayininde, soruşturma veya kovuşturma konusu suç şirketin…
Farkın sebebi açıktır: Sadece bir ya da birkaç pay sahibinin işlediği iddia olunan…
3. Bu koruma tedbiriyle, soruşturma ya da kovuşturma konusu suçla ilgili maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Yine bu tedbir ile muhakeme sonucunda tüzel kişinin mallarının müsaderesine veya başka bir güvenlik tedbirine karar verilmesi durumunda, verilen bu kararların yerine getirilmesine de imkân sağlanmaktadır…
Bu tedbirin şartları müsadere şartları ile aynı değildir. Dolayısıyla bu tedbirin…
Bir şirketin faaliyeti çerçevesinde suç işlenmiş olabilir. Ancak bir şirkete müdahalede…
Nitekim doktrinde bu hususa şu şekilde dikkat çekilmektedir:…
“Bir kamu kurumunun verdiği izne dayalı faaliyet gösteren tüzel kişiler bakımından…
Doktrinde ayrıca bu koruma tedbirinin şirket üzerindeki muhtemel olumsuz etkileri…
4. CMK. 133’ün uygulanabilmesi için metinden çıkarılabilecek olan şartlar…
4.1. Kanunun tanımından da açıkça görüleceği üzere suçun “işlenmekte olduğu” hususunda şüphe duyulması yani suçun el’an “işleniyor” olması lazımdır. Sanıklara isnat edilen suç kapsamında şirketin bu amaca alet edilmesi fiilinin işlenmiş ve bitmiş olması halinde bu tedbire başvurulamaz.…
Nitekim maddenin Adalet Alt Komisyonunda kabul edilen metninde “Suçun bir şirketin…
4.2. Sanıklara isnat edilen suçun “bu şirketin faaliyeti çerçevesinde” işleniyor…
Suçun bir şirketin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi ne anlama gelir?…
Öztürk ve arkadaşları bu cümle ile şirket tüzel kişiliğinin paravan olarak kullanılmasının…
Uygulamada bazen bir şirketin bir örgütlü suç ya da sürekli suç için paravan olarak…
Kanunda sayılarak belirtilen suçlardan birinin salt şirket ortaklarından biri tarafından…
Doktrinde Ersoy da müstakil eserinde bu konuda şu açıklamayı yapmaktadır: “CMK m.133’te…
Doktrinde Soyaslan, maddede kullanılan “suçun bir şirketin faaliyeti çerçevesinde…
Yine Şen de suçun bir şirketin ortaklarından…
4.3. Maddede yer alan diğer bir kısım katalog suçlar ile silahlı örgüt suçları arasında bu açıdan önemli bir fark vardır: Silahlı örgüt suçunun bir şirketin faaliyeti çerçevesinde işlenebilmesi için, şirketin bu örgütün eylemlerinin bir paravanı olarak kullanılıyor olması gereklidir. Yoksa bir şirketin işlettiği fabrika, imalathane ve benzeri bir işletmede ya da depo,
EN
TR
