Dr. Sinan H. YÜKSEL**
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült

On İki Levha Yayıncılık
Yayın tarihi: Ekim 2023
Sayfa: 1505 - 1528
Sinan H. Yüksel
Editör:Sıtkı Anlam Altay, Tolga Ayoğlu, Fülürya Yusufoğlu Bilgin
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
Özel Denetim Davasına Dair Güncel Uygulama Hakkında Bazı Eleştiriler ve Çözüm Önerileri
GİRİŞ… 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (“TTK”) 438 ila 444. maddelerinde özel denetim isteme hakkı detaylı olarak düzenlenmiştir. Bu hükümlerin kaynağını İsviçre Borçlar Kanunu’nun (“İBK”)… Özel denetimin temel amacı, pay sahibinin aydınlatılması ve şirket yönetimi ile pay… Bununla birlikte, bilgi alma ve inceleme hakkının kullanımında veya dava sonunda… Öte yandan, genel kurulda özel denetim isteminin reddi üzerine istemin mahkemeye… İki uç arasında gidip gelen bu süreçte, pay sahibinin aydınlatılması amacı, hükümlerin… Bu itibarla, özel denetçi atanması istemli dava uygulamasında, usul ve esas yönünden… 1. TTK m. 438/f. 1 uyarınca, özel denetim; genel kurul toplantısında, gündeme bağlılık ilkesinin bir istisnası(3)… İlk olasılık, genel kurulun özel denetim istemini kabul etmesidir. Bu hâlde, TTK m. 438/f. 2 hükmü uyarınca, her pay sahibi genel kurul toplantı tarihinden itibaren otuz gün içerisinde, şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atanmasını talep edebilir. Bu durumda, özel denetçi seçimi mahkemece yapılacak, görevin kapsamını ise genel kurulda alınan karar tayin edecektir(4).… Bu olasılıkla uygulamada oldukça nadiren karşılaşılır. 6762 sayılı mülga Türk Ticaret… 2. Bununla birlikte, azlığın ya da azlık eşiğini oluşturmayan pay sahibinin… Bu durumda, genel kurulun özel denetimin kapsamını daraltan kararı istem yönünden… 3. İkinci olasılık, genel kurulda özel denetim talebinin reddedilmesidir. Bu ihtimalde, TTK m. 439 uyarınca mahkemeden özel denetçi atanması talep edilecek; hükümde aranan koşulların yerine getirilip getirilmediği incelenecektir(7).… 4. TTK m. 439/f. 1 hükmü uyarınca, genel kurul toplantısında özel denetim talebinde bulunulmuş, ancak talebin reddedilmiş olması gerekir.… Gerçekten, özel denetimin talep edildiği ve talebin genel kurulca reddedildiği olgusunun… Her hâlde, pay sahipleri, özel denetim taleplerinin oylamaya sunulmadığı ve toplantı… 5. Mahkemenin yukarıda anılan usulî şartları incelemesi tek başına yeterli değildir. Mahkemenin ayrıca özel denetimin esasa dair koşullarını da incelemesi ve bunların somut olayda karşılandığına kanaat getirmesi gerekir.… Öğretideki tartışmalara paralel olarak, mahkemelerin de özel denetim koşullarının… Öğretide bir görüş, TTK m. 438 ile m. 439 arasında bağlantı olmadığını, özel denetim… Bizim de katıldığımız görüşe göre, özel denetim talebini değerlendiren mahkeme, TTK… 6. Buna göre, mahkeme öncelikle genel kuruldaki özel denetim isteminin TTK m. 438/f. 1’deki koşulları taşıyıp taşımadığını incelemelidir… 6a. TTK m. 438/f. 1 uyarınca özel denetim talebinin “pay sahipliği haklarının kullanılması için gerekli olması” gerçekleşmesi gere Hükmün gerekçesinde, oy hakkının kullanılması için gerekli olma hâli örnek olarak… Uygulamada, özel denetimin gerekli olduğunu ileri süren pay sahibinin, hangi pay… Kaldı ki özel denetim, mantıken, talebin ileri sürüldüğü genel kurulda kullanılması… O hâlde, özel denetim yoluyla açıklığa kavuşması gerektiğine işaret edilecek olaylar,… Genel kurulda açıklama yapmak yönünde bir zorunluluktan bu nedenle çoğunlukla bahsedilemeyecek… Bu noktada irdelenmesi gereken ve uygulamada örnekleri görülen diğer bir önemli husus,… 6b. TTK m. 438/f. 1 uyarınca gerçekleşip gerçekleşmediği mahkemece değerlendirilmesi gereken bir diğer koşul, istem sahibince bilgi alma veya inceleme hakkının kullanılmış olmasıdır. Hükmün gerekçesinden yola çıkarak, öğretide de bilgi alma veya inceleme hakkının… Uygulamada, genel kurul toplantısında pay sahibi tarafından şirket yönetim kuruluna… Öğretide bir görüşe göre, bilgi alma veya inceleme talebinin genel kurul dışında,… Bilgi alma veya inceleme hakkının genel kurulda kullanılması zorunluluğuna paralel… Öte yandan, öğretideki tüm bu değerlendirmeler karşısında bir hususun altı çizilmelidir.… O hâlde, yönetim kurulunun talep edilen bilgiyi genel kurul toplantısında veya sonrasında… Son olarak, öğretide de özel denetim talebinin ileri sürülmesi için bilgi alma davasının… 6c. TTK m. 438/f. 1 uyarınca özel denetimin konusu, belirli olayların açıklığa kavuşturulmasıdır. Uygulamada… Buna göre, belirli olma şartından anlaşılan, özel denetim konusunun olay bağlamında… Uygulamada; yönetimden uzak, şirketin iş ve işlemlerinin detaylarına hâkim olmayan…