Sayfa 37111.HAKSIZ FİİLLERDE ZARAR GÖRENİN ACİL İHTİYACI HALİNDE DAVA SIRASINDA TEDBİREN GEÇİCİ ÖDEME YAPILMASINA İLİŞKİN TBK m.76 HÜKMÜ
Türk Borçlar Kanunu’nun “geçici ödemeler” kenar başlığını taşıyan 76 ncı maddesi hükmü şöyledir: “Zarar gören, iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar…
Türk Borçlar Kanunu Tasarısı’nın 75. (kanunlaşan 76.) maddesinin Hükümet Gerekçesi…
“Madde 75- 818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, ‘III. Geçici ödemeler’ kenar başlıklı yeni bir…
Konuyla ilgili Adalet Komisyonu, Tasarı’nın 75 nci maddesini, 76 ncı madde…
“Tasarının 75 nci maddesi teselsül nedeniyle 76 ncı madde olarak aynen kabul edilmiş, ancak Komisyon çoğunluğu tarafından kabul edilen bu hükme karşı şu görüşler ileri sürülmüştür: Hüküm, tazminat ve yargılama hukukunun gerekleri ile bağdaşmamaktadır; Geçici ödemenin miktarı bakımından ölçütleri yasada yer almamaktadır. Takdir hakkı sınırlarını zorlayacak keyfilik alanı üretilmiş olmaktadır; Tazminatın tahsilini imkansız kılacak borçlu tavırlarına karşı ihtiyati tedbir yolu açıktır; Hüküm, hakimi ihsas-ı reye zorlamaktadır; Davanın reddi ve davacının geçici ödemeleri geri vermemesi sübjektif ifa imkansızlığı halinde kanun bir çözüm (koruma normu) öngörmemektedir. Bu durumda ancak devletin sorumluluğu…
TBK m.76 hükmü, “İsviçre Sorumluluk Hukukunun Revizyonu ve Birleştirilmesi Öntasarı…
Adalet Komisyonu Raporu’nda da belirtildiği üzere, geçici ödemelerle ilgili TBK m.76…
TBK m.76’nın bir sosyal ihtiyacı temin için getirdiği bu istisnai durum, davanın tarafları arasındaki adalet/hakkaniyet dengesinin sağlanabilmesi için aşağıdaki şartların gerçekleşmesine bağlıdır…
i) Haksız fiilden kaynaklı bir alacak bulunması: Söz konusu madde 76 hükmü, Türk Borçlar Kanunu’nun “Haksız fiillerden doğan borç ilişkileri”ni düzenleyen İkinci Ayırım’ında düzenlenmiştir. Dolayısıyla, buradaki “geçici ödeme”, haksız fiil sorumluluğuna…
ii) Zarar görenin talepte bulunması: Madde 76’da açık bir şekilde yazılı olduğu üzere, hakimin geçici ödeme kararı verebilmesi için, zarara uğrayan kişinin talebi (istemi) gerekir. Talep olmadan hakimin kendiliğinden geçici ödeme kararı verebilmesi mümkün değildir (HMK m.26). Talep, zarara uğrayanın açacağı davadan önce, dava dilekçesiyle birlikte veya dava açıldıktan sonra da yapılabilir.iii) Zarar görenin ekonomik durumunun geçici ödemeyi gerekli kılması: Buradaki ekonomik durum, zarar gören kişinin uğradığı haksız fiil nedeniyle zaruret haline düşmesi…
Geçici ödeme (TBK m.76) ile “adli yardım”ı (HMK m.334 vd) birbirine karıştırmamak…
iv) Zarar görenin iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı deliller göstermesi:…
Öğretide geçici ödemenin hukuki niteliği hakkında genel olarak kabul edilen görüşe…
Usul hukuku bakımından geçici ödeme, kanımca, geçici hukuki koruma tedbiri çeşitlerinden biridir.…
Bu şekilde TBK m.76’da düzenlenmeyen konularda; örneğin, ön ödeme kararının dava…
Geçici ödeme kararı verilmesinin, davanın sonucuna nasıl yansıyacağı 76 ncı maddenin…
Bu ihtimallerden davacının davayı kaybetmesi hali; geçici ödemeden yararlanan kişinin mali durumunun, ödemeleri davalıya geri verme olanağı sağlamıyorsa bu durumda ne yapılacağı önemli bir sorundur. Bu tür bir sorunun çıkmaması için geçici ödeme kararının mahkeme tarafından teminata bağlanması…
Bu vesileyle belirtmek isterim ki, ihtiyati tedbirde de teminat talep edilip edilmeyeceği…
EN
TR
