Yazara göre, açık bir boşluğun bulunmadığından söz edebilmek için, ana amacın engellenmesinin…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü
Yayın tarihi: Aralık 1974
Cilt: 7 Sayı: 4
Mustafa Dural
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
4 — Köhler’ in Görüşü:
Köhler'e göre(51) sözleşmeden doğan ana…
Fakat, ana amacın engellenmesini, örneğin imkânsızlık içine sokabilsek bile, bu,…
Edimden ne anlaşılması gerektiği konusunda Köhler, Wieacher'in açıklamalarına katılıyor. Buna göre, edim denince, edim sonucunun elde edilmesi, yanî borçlunun sözleşmeye uygun edim fiiliyle alacaklının çıkarını gerçekleştirmesi anlaşılır(54)…
Bu görüş amacın engellenmesi hallerinde zorunlu olarak imkânsızlığa götürür. Çünkü,…
Bu suretle açık bir boşluğun bulunmadığı ve amacın engellenmesini imkânsızlık kabul…
Yazar, amacın engellenmesi yönünden, bir örtülü boşluk olduğunu da kabul etmez. Bu…
Özetleyecek olursak, sözleşmeden doğan ana amacın engellenmesi, esasında imkânsızlıktan…
Görüldüğü gibi, gerek imkânsızlığı kabul eden gerek reddeden görüşler, BGB § 275…
Bununla amacın engellenmesi halinde karşı edim probleminin Köhler’e göre nasıl çözülmesi gerektiği konusuna gelmiş bulun-
Köhler, burada ilk önce, § 323'deki karşı edime ilişkin çözümün ne dereceye kadar amacın engellenmesi hallerine uygulanabileceğini inceler. Ona göre, amacın engellenmesi hallerinde, 323. paragrafı uygulayıp, borçluyu değil karşı edimden mahrum etmek, onun elinde, yapmış olduğu masrafları bile istemek imkânını almak doğru bir çözüm değildir. Yazar, özellikle bu fikri savunan Beutien’e(59)…
Ne varki, BGB § 323 ün çözümü, konumuz için ne kadar haksız ve adalete aykırı olursa…
Bu saptama BG.B § 323 deki düzenlemenin, amacın engellenmesi hallerine uymadığını…
Yazar açıklamalarına kira sözleşmesiyle başlar. Kira sözleşmesinde amacın engellenmesi,…
Kira sözleşmesinde amacın engellenmesi yazara göre bir kısmi imkânsızlıktır(65)…
Buna karşılık kiracı, kendi şahsında doğan bir sebeple kiralanan yeri kullanamıyorsa,…
Bu hüküm sadece kullanmanın değil de zilyetliğin devir olunamadığı hallerde de uygulanır.…
Özetleyecek olursak; kira sözleşmelerinde ana amacın engellenmesi, kiralayanını,…
Eser sözleşmelerine gelince; amacın engellenmesinin en çok rastlandığı sözleşme eser…
İmkânsızlıktan söz edildiğine göre ilk akla gelen yine 323. paragraf olacaktır karşı…
Burada ilk akla gelen hüküm BGB § 645/I dir. Bu hükme göre, eser, ısmarlayanın verdiği…
Bu hükmün, amacın engellenmesi hallerine doğrudan doğruya uygulanabilip uygulanamayacağını…
645. paragrafın konulmasının sebebi, iki üç hüküm olan 324 ve 323. paragraflar karşısında…
645. paragrafın konulmasındaki amacı bu suretle açıkladıktan sonra malzeme ve malzemedeki…
Eser sözleşmesi yönünden malzeme, önce, müteahhidin ondan eseri yaratacağı şeydir.…
Bu tanıma göre, amacın engellenmesi durumlarında ikinci açıklama anlamından malzeme…
Ayıp denince ise, bundan malzemenin eserin yaratılmasına normal ya da sözleşmeden…
Ne olursa olsun, ayıplı malzemeden söz edebilmek için, ortada bir malzemenin yanî…
Bütün bu açıklamalardan Köhler’in vardığı sonuç şudur: BGB § 654/I in uygulanabilmesi için, teslim anında ayıplı olan bir malzemenin bulunması gerekir. Edimin yerine getirilmesine temel olan şeyin yok olması durumu ise buna uymaz. Bu sebeple de 645. paragrafın doğrudan uygulama olanağı amacın engellenmesinde, karşı edim probleminin çözümü için söz konusu olamaz(72)…
Doğrudan uygulama söz konusu olmamakla beraber, acaba layasen uygulama olanağı var…
Ne var ki, kıyasen uygulamayı yapabilmek için, sadece kıyas yasağının bulunmaması…
Önce, eser sözleşmesinde borçlunun borçlandığı şey, Bir eserin yaratılmasıdır. Eserin…
İkinci pozitif dayanak, BGB § 645 in, ısmarlayanın sorumluluğunu konu ve zaman yönünden…
Köhler, yukarıda açıklanan iki gerekçeden hareket ederek, şu sonuca varmaktadır(76).…
Bu suretle eser sözleşmesinde, edimin yerine getirilmesine konu olan şeyi yok olması…
Eser sözleşmesi yönünden de görüldüğü gibi, Köhler amacın engellenmesi durumlarında…
İş sözleşmelerindeki duruma gelince, Köhler’e göre(78)…
Görüldüğü gibi, bu hallerde de iki tarafın çıkarları çatışmaktadır. İşçi, kendi yönünden…
Bunun yanında, en az işçi kadar olaydan sorumlu olmayan işvereni de bütün sözleşme…
Etraflı açıklamalara girişmeden Köhler’in fikrini şu şekilde özetleyebiliriz(79)…
Bir defa kira ve eser sözleşmelerinde olduğu gibi, iş sözleşmesinde de 323. paragrafın…
Burada, uygulanacak iki hüküm söz konusu olmaktadır: BGB § 552 ve 615. Her iki hüküm…