III. KAYITLI SERMAYE SİSTEMİNDE TESCİL VE İŞLEVİ
SerPK.'nu değiştiren 3794 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler sırasında kanuna giren SerPK.'nun 7/IV.maddesine göre; kayıtlı sermayeli ortaklıklarda pay senetlerinin…
Bu düzenleme tarzı, öğretide tartışmalar yaratmış ve çeşitli eleştirilere tabi tutulmuştur.…
A- Tescile Açıklayıcı İşlev Yükleyen Görüş : 3794 sayılı Kanun'un kabulünden önce de savunulmuş olan bu görüş, TTK.'nun 395. ve 412. maddelerinin uygulanmayacağını ve kayıtlı sermaye sisteminde pay senetlerinin alıcılara satış sırasında teslim edilmesi
Bu görüşü savunan Aytaç'a göre; kayıtlı sermaye sistemindeki artırımlarda TTK. hükümleri uygulanmayacağından, iştirak taahhüdü sistemi de uygulanmayacak ve pay senetleri başvuranlara anında verilecektir. TTK. sisteminde tescil şart ve tescilden önce çıkarılan senetler hükümsüzdür. Bu düzenleme kayıtlı sermaye sistemi ile bağdaşmayacağı için açıklayıcı bir tescil amaçlanmıştır. Artırımın üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi için bu türden bir tescil kaçınılmazdır. Yani satış sırasında senetlerin teslimi ile artırım sonunda tescile gidilmesi arasında bir çelişki yoktur…
Tekinalp de SerPK. sisteminde tescilin açıklayıcı bir etkiye sahip göründüğü, fakat tescile yalnızca açıklayıcı bir işlev yüklemenin sisteme pek uymadığını ifade etmektedir. Yazara göre; paysahipliği haklarının senedin teslimiyle kazanılacağını öngören SerPK. hükmü, tüm paysahipliği haklarını kapsayacak şekilde anlaşılırsa, bazı haklar açısından sıkıntılar doğacaktır. Örneğin: Yeni pay senedi sahiplerinin tescilden önce genel kurula katılabilecekleri kabul edilirse, toplantı ve karar nisaplarının hesabında esas alınacak çıkarılmış sermaye belirsiz hale gelecek, artırım dönemine rastlayan finansal belgelerde hangi sermayenin bulunacağı karışıklık yaratacak, azınlık haklarının kullanılması yönünden "azınlık"ın nasıl saptanacağı sorunu ortaya çıkacaktır…
Bu sakıncaların giderilebilmesi için yazarın önerisi, tescile ikili bir işlev yüklenmesi…
B- Tescile Kurucu İşlev Yükleyen Görüş : Bizim de katıldığımız…
Domaniç, halka açık anonim ortaklıklarda senetlerin çıkarılması ve alıcılara tesliminin zorunlu olması yanında, tesliminin tehlikeli şekilde erken de olduğunu haklı olarak belirtmektedir. Gerçekten; kuruluşta, tescilden önce senetlerin teslimini öngören SerPK. hükmü çeşitli sakıncalar doğurabilir. Örneğin: Kurucuların kuruluştan vazgeçmeleri, sermaye taahhütlerinin gerçek olmaması, bakanlıktan izin alınmamış olması veya anasözleşmenin TTK.'nun 279.maddesine aykırı olması gibi nedenlerle kuruluş gerçekleşemeyebileceğinden tescilden önce senet teslimi tehlikelidir. Ayrıca, hamiline yazılı senetleri alacak üçüncü kişiler yönünden de çeşitli uyuşmazlıklar doğurabilir. Kayıtlı sermaye sisteminde artırımın tescilinden önce teslim edilen senetler açısından da benzer sakınca ve tehlikeler mevcuttur. Bu nedenle SerPK. sistemi değiştirilmeli ve tescilden sonra senetlerin verilmesi hükme bağlanmalıdır…
Helvacı da, uygulanma kabiliyetinden yoksun ve sisteme aykırı SerPK. hükmünü eleştirmekte ve kanundan çıkarılmasını önermektedir. Yazarın haklı olarak belirttiği üzere, tescile açıklayıcı bir etki tanımak, artırım henüz ortaklık açısından kesinleşmeden (pay henüz oluşmadan)
Artırımın tescilinden önce senet çıkarılması ve teslimi, Kıymetli Evrak Hukukunun…
SerPK.'nda paysahipliği haklarının teslimden itibaren kullanılacağının öngörülmesi…
Genel kurula katılma, oy kullanma, bilgi alma, genel kurul kararlarına karşı iptal…
Sermaye piyasası mevzuatı, en çok kâr payı hakkı üzerinde değişiklikler yapmış ve…
TTK.'nun 393. maddesinin 11.bendine göre esas sermaye artırımında, yeni pay senetlerinin
Böyle bir tarih belirlenmemiş ise yeni paylar, ancak artırımın tescilinden itibaren…
TTK'.nun 393.maddesinde tanınan olarak kullanılarak yeni payların, tescilden önceki…
Kanun çok açık bir düzenleme getirmemiş olmakla birlikte, sözü itibariyle, tescilden…
Nitekim Tekinalp'e göre, TTK.m.393'ün verdiği olanak kullanılarak yeni payların kârdan yararlanma tarihleri saptanırken, TTK.'nun 390. ve 395.maddelerine aykırı davranılamaz. Çünkü artırım tescil ile tamamlanmakta ve yeni paylar tescil ile oluşmaktadır. Tescilden önce pay oluşmadığına göre, oluşmayan paylara kâr ödenmesi de söz konusu olamaz. TTK.'nun 393.maddesinin verdiği yetkiyle yeni payların kârdan yararlanma tarihleri tespit edilirken de bu kurala aykırı hareket edilemez.…
Moroğlu ise, yeni payların ne zamandan itibaren kâra hak kazandıracakları anasözleşmede, izahnamede veya iştirak taahhüdünde belirtilmemiş ise, bu hususta tescil tarihinin esas alınacağı görüşündedir.…
EN
TR
