B. TTK'DAKİ TANIM
FOB satışlar, TTK'da deniz ticaretine ilişkin dördüncü kitabın üçüncü kısmında Denizaşırı…
"Yükleme limanı zikrolunarak 'FOB' satılan malların satıcı tarafından mukavele şartları dairesinde ve bunlar yoksa yükleme yerindeki teamüllerle muayyen olan suret ve zamanda ve ambalaj içinde alıcı tarafından tayin olunacak gemide teslim edilmesi lâzımdır.…
'FOB' satılan malların geminin küpeştesini fiilen geçtiği andan itibaren nef'i ve hasarı alıcıya aittir. Şu kadar ki; tayin olunan gemi vaktinde hazır olmazsa malların satıcı tarafından alıcının emrine âmade kılındığı andan ve alıcı gemiyi vakit ve zamanında tayin etmemiş veya malı teslim almak için bir müddet tayin yahut teslim yeri hakkında seçme hakkını muhafaza etmiş olup da vakit ve zamanında buna dair talimat göndermemiş olduğu takdirde kararlaştırılan müddetin bitiminden itibaren hasarı alıcıya aittir.…
Masraflar hakkında 1146. madde hükmü tatbik olunur. Şu kadar ki; konişmento masraflarıyla navlun bedeli ve hasarın alıcıya intikal ettiği andan sonra mallara binen bütün masraflar alıcıya aittir.…
Diğer hususlarda 25. madde hükmü 'FOB' satış hakkında da tatbik olunur."…
Tanımdan elde edilen aslî unsurlar ise şunlardır:…
1. Satılan malın deniz yolu ile taşınması. FOB satışlar sadece satılan malın deniz yolu ile taşınması halinde uygulanması mümkün olan bir ticarî satım türüdür. Nitekim TTK'daki düzenlemede FOB satımlar denizaşırı satımlar arasında düzenlenmiştir. Incoterms 1990'da FOB teriminin sadece deniz veya nehir yolu taşımaları da içeren satımlara uygulanabileceği, konteyner veya ro-ro taşımaları gibi yüklemede "gemi bordası"nın herhangi bir pratik öneminin olmadığı taşımalarda ise FCA teriminin kullanılması gerektiği belirtilmektedir.…
2. Malın gemiye yüklenmesi. Aşağıda satıcının borçlarını incelerken de görüleceği üzere, yüklemenin satıcı tarafından yapılması ve malların belirtilen yükleme limanında gemide teslimi bu satımı diğerlerinden ayıran önemli unsurlardan biridir. Zira yine deniz yolu ile taşıma içeren başka satım türlerinde örneğin FAS (Free Along Side Ship=Franco Le Long du Navire) satıcı malları yüklemek değil, sadece rıhtımda geminin yanında teslim etmek ile yükümlüdür.…
3. Taşımanın alıcı tarafından üstlenilmesi. Yukarıda da belirttiğimiz…