Sayfa 198C- Michael Becker
C- Michael Becker …
Temelde Federal Mahkeme’nin 6 Mart 1986 tarihli kararını destekler mahiyette görüşler…
Becker, Art. 57/III ZGB [TMK m. 54/III] hükmü bağlamında şirketin amacının hukuka aykırı hale gelmesine aldıkları kararlar ve davranışlarıyla sebep olan hissedarların müsadere yaptırımına tabi tutulmaları gerektiği, ancak buna karşı iptal davası açarak ve sair suretlerde direnç gösteren veya hukuka aykırı iradenin oluşumunda katkısı olmayan hissedarların ise bu yaptırımdan istisna edilmeleri gerektiği kanaatindedir. Yazara göre, aynı husus iyiniyetle sınırlı aynî hak edinmiş kişiler için de geçerli olmalıdır. Bu meyanda Art. 57/III ZGB [TMK m. 54/III] hükmü anılan gruplamada yer alan kişilere yönelik kesin bir fark gözetilerek uygulanmak lazımdır…
“Derneğin amacı hukuka veya ahlaka aykırı hale gelirse, yetkili makam veya bir ilgilinin istemi üzerine mahkemece tasfiyeye karar verilir”…
kuran Becker'e göre, her ne kadar Art. 78 OR hükmü ilk bakışta sadece derneklere şamil bir madde gibi algılansa da, öğretide madde 52-89 arasındaki hükümlerin tüm kişilere uygulanması gerektiği konusunda bir ittifak vardır ve bu sebeple de Art. 57/III ZGB [TMK m. 54/III] hükmü anonim şirketler hakkında da kabili tatbiktir. Art. 78 ZGB bağlamında verilen mahkeme hükmü gerçek olmayan yenilik doğurucu karakterdedir. Tasfiye için hâkimin kararı gerekli ve fakat yeterli değildir. Bu bağlamda her bir kişi topluğunun fiili ve ana sözleşmesinde yer alan amacın gerçekleştirilmesi, sadece devlet düzeni içerisinde mümkündür. Anılan çerçeve terk edildiği takdirde hissedarlar, şirket organları gibi topluluğun hukuki zemine geri dönmesini temin etmelidirler. Bunun olmaması durumundaysa yazara göre, hissedarların böyle bir halde genel kurulda almakla yükümlü oldukları sona erme kararının yerine, hâkimin sona ermeye ilişkin hükmü geçecektir. Burada özel hukuka tabi toplulukların gözetimine yönelik bir ana fikir vardır. Eğer kaybolan hukuki zeminin geri kazanılması için gereken müdahale o topluluğun üyelerince yapılamazsa, bu durumda devletin müdahale hakkı doğacaktır…
Tüzel kişiliğin amacının hukuka veya ahlaka aykırı olması sebebiyle en baştan itibaren…
nunc) tasfiyesinin gerekeceğine işaret eden yazar, neticede bu şekliyle Art. 643 OR’de yer alan dava açabilecek olan kişiler arasına kamunun da ithal edilmiş olduğunu ifade etmiştir. Zira amacı sonradan hukuka veya ahlaka aykırı hale gelmiş olan şirketin malvarlığı müsadere yaptırımına uğrarken, en baştan beri hukuka veya ahlaka aykırı amaç güden bir şirketin daha iyi bir konumda olması, izahı mümkün bulunmayan derin bir çelişki meydana getirecektir…
Yazara göre Art. 57/III ZGB [TMK m. 54/III] uygulamasında şirketin malvarlığının…