Sayfa 255Prof. Dr. HANS MÖLLER…
Çev.: Dr. FIRAT ÖZTAN…
I. PROBLEMİN DOĞUŞU
1. Tazminat ve Meblâğ Sigortası - Şahıs Sigortası ve Şahısla İlgisi Olmayan Sigorta:…
A. İsviçre Sigorta Mukaveleleri Kanunu - Alman Sigorta Kanunu gibi- tazminat sigortası (VVG…
a. Tazminat sigortası kavramı, müşahhas bir mamelekî zararı dolayısıyla ve bu zararı karşılamak üzere sigortalıya yapılan bir ödemeyi ifade eder. Bu kavramın karşıtının ise, meblâğ (tutar) sigortası şeklinde…
b. Halbuki Kanun, şahıs sigortası kavramını kullanmakla meselenin şeklini değiştirmiştir. Şahıs sigortası denilince, bundan sadece, şahsın korkulan olaydan etkilenmesi, korkulan olayın, onun şahsiyet sahasına girmesi anlaşılır. Meselâ ölüm, belli bir süre yaşama, kaza veya hastalık Sigortaları bu çeşit sigortalardandır. Bu bakımdan mantık icabı olarak şahıs sigortalarının karşısına, içinde korkulan olayın ortaya çıkmasının şahsiyeti hiçbir şekilde etkilemediği, bu ortaya çıkışın, şahsın atmosferi dışında kaldığı, sigortaların yer aldığı bir sigorta dalı konulabilir. Mal sigortalarından başka, meselâ kredi sigortası, mesuliyet sigortası ve reasürans da bu gruba dahildir. Bütün bu çeşit sigortaları ise tek bir kavramla anlatmak mümkündür : Şahısla ilgisi olmayan sigortalar (Nichtpersonenversicherung).B. Bir tazminat sigortası (Schadensversicherung) şahıs sigortası olabileceği…
a. Şahıs sigortasının, tazminat sigortası şeklinde uygulanabileceğini şu örneklerde görmek mümkündür : Ölüm halinde defin masraflarının veya definle ilgili aynî edimlerin, kaza sigortasında ilâç masraflarının…
Acaba tazminat ve şahıs sigortalarının bir araya geldiği bu gibi hallerde hangi hükümler…
b. Eğer bir şahıs sigortasının tazminat sigortası şeklinde uygulanabileceği kabul edilirse, şahısla ilgisi olmayan bir sigortanın (Nichtpersonenversicherung)…
Şahıs sigortası dışında kalan sigortalar, ancak tazminat sigortası şeklinde ve müşahhas…
Ayrıca, genel eğilim sigorta vasıtasıyla zenginleşme yasağının şahıs sigortalarında bile uygulanması yönünde görünmektedir. Bu eğilim uluslar arası olma niteliğini de göstermektedir. Bu konuda
2. Aktif ve Pasif Sigortası — Değer ve Menfi Değer:…
A. Tazminat sigortası daha yakından incelenirse -şahıs sigortası olsun veya olmasın- sigorta hukukunda kullanılan zarar kavramının, borçlar…
B. Tek tek mamelekî durumlar, bilânçonun aktif veya pasifinde yer alırlar. Tek tek zararlar, ya aktif tarafa zarar verirler, ya da pasif tarafta doğarlar. Tazminat sigortasının aktif ve pasif sigortası şeklindeki…
Mamelek sigortası (Vermögensversicherung) kavramı - Koenig…
C. Sigorta ettirilen her aktifin belli bir değeri vardır. Bu değer değişebilir; nitekim Kanun, akdin yapıldığı andaki değer (sigorta değeri =…
Gerek sigorta ve gerek ikame değerinin fonksiyonları önemlidir; yukarıda da…
D. Yukarıdaki durum pasif sigortasında söz konusu olmaz. Burada korkulan olayın gerçekleşmesi sonucu, belli bir aktifin belli bir miktarda zarar görmesi durumu yoktur; aksine bir pasife menfi bir değerin (Unwert)…
Böyle bir menfi değer ekseriya başlangıçta görülmez. Mesuliyet sigortalarının birçok şekillerinde ferdî bir mamelekin menfi yönden hiçbir hududunun olmadığı açıkça ortaya çıkar. Hiçbir aktifi olmayan bir kimsenin, pasifinde milyonlarca borç bulunabilir ve bu sebeplede yüksek meblâğda mesuliyet sigortası yaptırması müm-
Bu husus çifte sigorta ile ilgili hükümler yönünden özellikle sakıncalıdır. Bu sebepten dolayıdır ki, Alman hukukunda çifte sigorta kavramının kapsamı 1939 yılında genişletilmiştir: «Aynı menfaat, aynı tehlikeye karsı çeşitli sigortacılara sigorta ettirilir ve sigorta meblâğları toplam olarak sigorta değerini asarsa veya başka nedenlerle her bir sigortacının diğer sigortalar söz…
E. Çifte sigortanın tarifinde (VVG 53/III), özellikle temel hüküm durumunda olan VVG 48’de menfaat kavramı (Interessebegriff)…
a. Tazminat sigortasını belli bir menfaatin sigortası olarak tanımlamağa imkân…
b. Fakat şu husus açıktır ki, menfaat kavramı başka yerlerde dar anlamıyla kullanılmıştır.…
edilen menfaatin değerinden söz edilirken böyledir. O halde sigorta edilen menfaatin…
Kanaatimizce, bu özel kavram faydalıdır. Eğer sigortalanan şeyin, bir kimsenin bir…
Bütün bu hallerde, malların veya alacak haklarının vs. kendileri değil bir kimsenin…
F. Aktif sigortasının çeşitlerini olduğu gibi, pasif sigortasının değişik şekillerini de göstermek gerekmektedir. Bu ise, bir sigortalının kendi pasifiyle olan, İktisadî menfi değer (wirtschaftliche Unwertbeziehung) yaratabilecek olan çeşitli ilişkilerinin bilinmesine bağlıdır. Aktifteki alacak haklarının karşıtı, borçlardır; bir kimse kendisini gerek akdî, gerek kanunî borçlara karşı sigorta ettirebilir (mesuliyet sigortası ve reasürans).…
EN
TR
