Tasarı’nın anonim ortaklıkları konu alan 1 inci kitabı 8 kısma ayrılmıştır(1).…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü
Yayın tarihi: Mart 1965
Cilt: 3 Sayı: 1
Ünal Tekinalp
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
YENİ ALMAN PAYLAR - KANUNU TASARISININ GETİRDİKLERİ** Dr. Ünal TEKİNALP*… 1 inci kısımda yer alan genel hükümlerin'in düzenleniş şekli yürürlükteki… I — A. Bu kısımda hemen görülen ilk değişiklik, anonim ortaklığın tanımında kendisini gösterir. Fakat kavramsal bir nicelik Oysa yürürlükteki Kanun anonim ortaklığı : Pay sahiplerinin, ortaklık borçları için… Tasarı’nın bu yoldaki tek istisnası § 2’de kendisini gösterir : Ortaklık ana sözleşmesinin… B. Alm. PK. § 12. 1 her payın bir oy hakkı verdiğini düzenlemekte, f. 2, birden çok oy hakkı veren payları önlemekte, sadece İktisat Bakanı’nın, Adliye ve diğer ilgili bakanların da muvafakati ile, ortaklığın menfaati ve genel ekonomik ihtiyaçlar gerektirdiği takdirde bu tiplere izin verebileceğini eklemektedir. Birden çok oy hakkı veren payların, anonim ortaklıklarda yürüyen, sermayeye katılma miktarı kadar ve bu aranda hak sahibi olabilme ilkesine aykırı olduğu, Tasarı’nın, yürürlükteki Kanun’da yer alan sistemi kabul ettiği, hatta daha da ileri gidip, İktisat Bakanı’na bazı durumlarda tanınan imkânı da ortadan kaldırdığı görülmektedir (§ 12.2). Gerekçeden anlaşıldığına göre(4)… Tasarı bu konuda bir adım daha atmış ve küçük pay sahiplerini korumak için, bağlı… Üstelik, Tasarı bu sınırlandırmanın sadece münferit paylar ya da münferit pay senedi… Aile anonim ortaklıklarında da çok oylu paylar çıkarılması uygun görülmemiştir. Daha… C. Genel hükümleri düzenleyen 1 inci kısmın diğer hükümlerinin yürürlükteki… Alm. PK. 4.2 — Ticaret unvanı — (RegE § 4.2’de dil yönünden değişiklik), § 5 — Merkez —… II — A. Kuruluşa ait hükümlerin en büyük yeniliği, Tasarı’nın tedrici kuruluşu kaldırması… B. Tasarı’nın 1 inci kitabının 2 nci bölümünü meydana getiren ortaklığın kuruluşuna ilişkin hükümlerin genel yapısı yürürlükteki Kanun’un genel yapısından büyük farklar göstermez. Fark olarak ileri sürülebilecek hususlar, anonim ortaklıklar hukukunun Almanya’daki uygulanmasında ortaya çıkan ihtiyaçlara cevap verme niceliğini taşımaktadır. Örnek olarak : İlk gözetleme kurulu (Aufsicchtsrat) üyelerinin tâyinleri ile ilgili olarak, işçi temsilcilerinin bu kurulda yer alıp alamıyacağı gösterilebilir. Alm. PK. § 23.1 gereğince ilk gözetleme kurulu kurucular tarafından tâyin edilir. Daha sonra çıkan ve işçi temsilcilerinin ortaklığın yönetiminde söz sahibi olması gayesi günden özel kanunlar da bu konuyu açık bırakmışlardır(12).… III — Tasarı’da ortaklık ve pay sahipleri ilişkileri §§ 51-72 de düzenlenmiştir.… A. İşte Tasarı § 55 bu iki menfaati de gözeten bir çözüm getirmeğe çalışmaktadır. Birinci fıkraya göre ortaklık ana sözleşmesi, yıllık kârın belli bir kısmının serbest (açık) yedek akçalara ayrılacağını öngörebilir. Bu hüküm serbest yedek akçaların miktarını tâyin etme yetkisinin genel kurula ait olmasının tabii bir sonucudur. Bilânço kârının serbest yedek akçalara mı ayrılması, yoksa ortaklara mı dağıtılması yolunda karar verecek olan genel kuruldur. Fakat ge- B. RegE § 56 anonim ortaklıkları çekici yapma gayesini izlemektedir. Yürürlükteki… C. Bu bölümde yapılan diğer değişiklikler temelde değildir. Birçok hüküm Alm.… IV — Ortaklığın organizasyonu konusunda yürürlükteki sistem kabul edilmiştir. Gerekçe… Yönetim kurulu ortaklığı yönetir ve bu yönetimden doğan sorumluluğu yüklenir. Bir… A. Bu kısmın genel yapısına bakılınca : Ortaklığın organizasyonu Tasarı’da… B. Bu kısmın en önemli değişiklikleri kendisini özellikle bilgi alma hakkında gösterir. Şu husus hemen tesbit edilmelidir : Alm. PK. § 112 bilgi alma hakkı bakımından taraf menfaatlerini dengede tutan bir sistemi gerçekleştirebilmiştir. Pay sahiplerinin bilgi alma hakları oldukça geniştir. Hatta o kadar ki bugün bile pay sahipleri bir konzern işletmesine ait bilgilerin bile kendilerine verilmesini istiyebilirler. Sahip oldukları pay sayısı bu hakkın kullanılışı bakımından rol oynamaz. Fakat bu düzenleme tarzının beğenilmiyen tarafı yönetim kurulunun sistemin işleyip işlememesinde anahtar rolü oynamasıdır. Alm. PK. § 112. 3 gereğince, pay sahibinin istediği bilgi, ortaklığın, katılmış işletmelerden birinin ya da kamunun menfaatlerini (halk ve Reich) zedeliyecek nicelikte ise, reddedilebilir. İşte istenilen bilginin bu nicelikte olup olmadığına karar verecek olan yönetim kurulunun kendisidir. Gerçi yönetim kurulunun bu değerlendirmeyi yaparken bağlı olduğu hudut gösterilmiştir. Fakat bu hudut tesbiti güç bir kritere dayanmaktadır. Tasarı § 125 de değiştirmekte ve bu konuda doğacak çekişmeyi yargıç çözerken neyi araştıracağını da ortaya koymaktadır. Alm. PK. § 112. 3 gereğince yönetim kurulu bu değerlendirmesini yaparken görevini hakkıyla yapan bir kimsenin ölçüleri ile hareket edecekti. Bu ifade uygulamada tereddütler doğurmakta ve çekişme halinde yargıç yönetim kurulunun görevini