Çeviren :…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü
Yayın tarihi: Temmuz 1967
Cilt: 4 Sayı: 2
Akar Öçal
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
FEDERAL MAHKEME KARARLARI KOOPERATİF ŞİRKETLERDE SONA ERME KARARININ GERİ ALINMASI
Doç. Dr. AKAR ÖÇAL*… Société coopérative «Sporthaus Naturfreunde» et consorts, Zurich, Direction de la… CC 55/I; CO 738, 739, 913, 933, 939/II… — Ticaret sicili makamları ve Federal Mahkeme, tescile muhalefetten doğan bir maddi hukuk meselesine, ancak,… — Bir kooperatif şirket genel kurulu tarafından alınan sona erme karan, hukuki statü ve organların selâhiyetleri bakımından, bir anonim şirkette meydana gelen sonuçların aynını istihsal eder (No. 2).… — Bir kooperatif şirketin sona ermesine ilişkin karardan geri dönülemez (No. 3 ve 5).… — Tasfiye halindeki kooperatif veya anonim şirket, bir yeni hak süjesi olmayıp, burada, sona ermenin gerçekleşmesinden önce vat olan teşekkülün aynı olan bir şirket söz konusudur (No. 4).… «Sporthaus Naturfreunde» ticaret unvanı altında Zürih kantonu ticaret siciline bir… Genel kurul, idare heyetinin teklifi üzerine, 22 Ağustos 1964’de, gayrimenkulün satılmasına… Şirket, 15 Eylül 1964 günlü mektubu ile, Zürih kantonu ticaret siciline, sona erme… Bu formüler şirket tarafmdan iade edilmedi. Aksine, 30 Ocak 1965’de toplanan fevkalâde… Ticaret sicili bürosu, neticesiz yazışmadan sonra, 12 Nisan 1965’de, ORC 60/I. maddesine… Şirket ve idare heyeti elemanları söz konusu karara karşı, bu karann kaldırılması… Davalılar davanın reddini talep ettiler.… Federal Mahkeme de davayı reddeti.… Gerekçe:… 1. Şirketin sona ermesine ilişkin bir kooperatif şirket genel kurul karamın geri alınıp alınamayacağı meselesi bir maddî hukuk meselesidir. Ticaret sicili makamları ve Federal Mahkemenin bu konuda ancak sınırlı bir tetkik selâhiyeti vardır. Onlar, ticaret siciline tescile ilişkin bir talebi, maddî hukuka dair sebeplere dayanarak, ancak, tescili istenilen işlemin bu hukuka açık bir şekilde aykırı olması halinde reddedebilirler (RO 86 I 107, JdT 1961 I 19 ve orada anılan kararlar). Diğer taraftan, bir tescilin, bir değişikliğin veya bir terkinin ihtar yoluyla elde edilmesi şeklinin söz konusu olması halinde ise, Ticaret sicili makamları ve Federal Mahkeme, talepte bulunmak mecburiyetinde olan şahıslar tarafından ortaya atılan medenî hukuka ilişkin itirazları, ancak, bu itirazların yersizliğinin açık bir şekilde anlaşılması halinde nazarı itibara almayabileceklerdir (RO 78 I 450, (JdT 1953 I 304). 2. CO 913/I. maddesine göre, kooperatif şirketin tasfiyesi, müteakip hükümlerdeki… 739. madde, «tasfiye halindeki şirket» (f. I) ve «tasfiye esnasında» (f. II) ifadeleri… Kooperatif şirket genel kurulunca muteber bir şekilde alınan sona erme kararı, hukukî… Durum, CO 24. ve müteakip baplarının (552. ve müteakip maddelerinin) değiştirilmesinden… 3. DFJP (Département fédéral de justice et police) ve Federal Konsey, CO’nun 24 - 33. baplarını değiştiren 18 Aralık 1936 tarihli Federal Kanunun meriyetinden önce (1 Temmuz 1937). bir anonim şirketin genel kurulunca alınmış sona erme kararının, şirketi sona erdireceği kanaatine sahiptiler. Şirket, ancak, tasfiye ihtiyaçları için mevcut addediliyordu. Bu bakımdan, genel kurul sa- Ticaret Sicili Federal Ofisi (Office fédéral du registre du commerce) , 17 Ağustos… Thalmann, yukarıda belirtilmiş olan kanunî değişikliklere ilişkin müzarekeler esnasında, bir tasfiye kararının geri alınıp alınamayacağı meselesini de ortaya atmıştı. DFJP Başkanı, bu meselenin hallinin mahkeme kararlarına bırakılmasını tavsiye etti. Komisyon, sona erme kararının geri alınmasına ilişkin bir hükmün metne dahil edilmesi teklifini çoğunlukla reddetti (III. birleşim müzakere zabıtları, 15 -18 Nisan 1929, s. 14, 16 -17). Thalmann, bu… 1 Mart 1929’dan beri Ticaret Sicili Federal Ofisinin ve ticaret siciline nezaretle… Bu konuda, İsviçre hukukunda bir görüş birliği yoktur. Anonim ve kooperatif şirketlerde bir sona erme kararının geri alınmasının caiz olmadığını kabul edenler olduğu gibi (Anonim şirketler için : Bachman, age,… Almanya'da ve aynı zamanda Avusturya'da mer’i olan anonim şirketler hakkındaki 1937 tarihli Kanunun (Aktiengesetz) § 215/I’i, Ticaret Kanununun (HGB) § 307’sine ilişkin doktrin ve mahkeme kararlarına uygun olarak, vadesinin dolmasıyla veya bir kararla sona eren ve sermayesinin ortaklar arasında taksimine henüz başlanmamış olan bir şirketin devamına karar alınabileceğini kabul etmektedir. Bu konuda kanunî bir hüküm bulunmayan Fransa’da… 4. Janggen/Becker ve W. v. Steiger’in haklı olarak belirttikleri gibi, tasfiye halindeki bir şirketin, sona eren şirketin kaderinde bir değişiklik yapacak durumda olmayan yeni bir hak süjesi haline geçmiş olmasına dayanarak, sona erme kararının geri alınamazlığı ispat edilemez. CO 739/I. maddesinden açıkça anlaşılmaktadır ki, tasfiye halindeki şirket, sona erme sebebinin ortaya çıkmasına kadar mevcut olan şirketin aynıdır (RO 90 II 257, JdT 1965 I 154). Sona eren bir şirketin mevcudiyetini devam etritmesine ilişkin bu prensip, bugün birçok devlet tarafından da kabul edilmiş bulunmaktadır (Bk. v. Steiger, W., No.…