V. PROTESTO
1. Görüldüğünde ödenecek poliçelerde ödememe dolayısıyla çekilecek protestonun süresi, TK 626/III c. 2’de özel hükme bağlanmıştır. Bu hükme göre, «Görüldüğünde ödenmesi şart olan bir poliçeden dolayı çekilecek ödememe protestosu, kabul etmeme protestosu için gösterilen müddetler içinde çekilir». O halde hamil, TK 616’ da öngörülen ödenmek üzere ibraz süresi içinde ödememe protestosu düzenlemek zorundadır. Ne var ki, TK. 626/III c. 2, TK 626/II. fıkrasına, bu fıkra da TK 606/I. fıkrasına gönderme yapmıştır. Bu göndermeler sebebiyle ödememe protestosu, ödenmek üzere ibraz süresi içinde ya da ibraz son gün yapılmışsa ve muhatap TK 606/I uyarınca poliçenin bir kez daha ibrazını istemişse vadeyi izleyen günde çekilebilir. Hamil, poliçenin ödenmek üzere ilk ibrazından sonra ödememe protestosu çekmek zorunda bulunmadığından müracaat haklarını kaybetmeksizin ibraz süresinin son gününe kadar bekleyebilir. İbraz sürenin son günü yapılmış ve muhatap bir kere daha poliçenin ibrazını istemişse protesto, en geç vadeyi izleyen birinci günde düzenlenebilir.…
Yukarda açıklanan şekilde yapılan yorum yanlış olup Kanunumuzun amaç ve özüne aykırı…
2. Bundan böyle TK 626/III c. 2. cümlesinin lâfzına rağmen görüldüğünde ödenecek poliçelerde ödememe protestosu süresi, ibraz süresinden ayrı olarak düşünülemez. İbraz son gün yapılmışsa protestonun da aynı günde çekilmesi gerekir. Keşideci ödenmek üzere başka bir ibraz süresi koymamışsa ya da protestodan muafiyet (TK 634) söz konusu değilse, görüldüğünde ödenecek poliçe bir yıl içinde ödenmek üzere ibraz edilmelidir. Örneğin poliçeyi düzenlendiği tarihten iki ay sonra ibraz eden hamilin protesto çekmesi için daha on ayı vardır. Bu yüzden kabulün sağlanması amacıyla TK 604/I. fıkrasında öngörülen süre, burada söz konusu olamaz.
3. Poliçe faizleri (TK 637/2) ve zamanaşımı süresi (TK 661), ödenmek üzere…
4. Ödenmek üzere ibraz, TK 616’da öngörülen süreler içinde mücbir sebepler yüzünden mümkün olmayabilir. Bu takdirde görüldüğünde ödenecek poliçelerde vadenin hulûlünü sağlamakta güçlükler ortaya çıkar. Kanun koyucu bu güçlüğü önlemek ve poliçe hamili ve borçlularının menfaatleri arasında bir denge kurmak amacıyla özel hüküm koymuştur. Bu suretle hakkaniyet kurallarına uygun olarak hamilin iradesi dışında doğan olaylar sebebiyle haklarını kaybetmesinin önüne geçilmiştir. TK 643/IV. fıkrasınca hamile, mücbir sebeplerin bulunması halinde otuz günlük ek süre tanınmıştır. TK 643/V. fıkraya göre otuz günlük süre, görüldüğünde ödenecek poliçeler hakkında hamilin kendisinden önce gelen borçluya mücbir sebebi ihbar ettiği tarihten itibaren işlemeğe baslar. Başka sözle, ihbar tarihi, ibraz günü yerine geçer. O halde ihbar ne zaman yapılmış sayılır? Bu konuda doktrinde bir görüş birliği yoktur. Staub/Stranz
Mücbir sebepler otuz gün içinde ortadan kalkarsa hamil, ödememe protestosu çekmeyerek…