Ticaret Kanunumuzun sisteminde ise donatanın mesuliyeti mal (ayın) ile, «deniz serveti»…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü
Yayın tarihi: Aralık 1977
Cilt: 9 Sayı: 2
Tahir Çağa
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
Prof. Dr. TAHİR ÇAĞA*…
I — SINIRLI MESULİYET ALANINDA
Her borçlu gibi donatan da borçlarından kaide olarak sınırsız bir surette mesuldür;…
Donatanın mesuliyetini sınırlamada muhtelif memleketlerin kanunları çeşitli metodlar…
Milli kanunların mesuliyet tahdidi gibi önemli bir konuda bu suretle birbirinden…
Sözleşmeyi pek az sayıda devletin(9) tasdik etmesi ve özellikle İngiltere ve Amerika Birleşik Devletlerinin bundan kaçınmaları sebebiyle enternasyonal alanda arzu edilen birlik sağlanamamıştır. Bundan ötürü CMI İkinci Dünya Savaşından sonra konvansiyona yeni bir şekil vermek üzere tekrar çalışmalara başlamış ve neticede 1957 yılında Brükselde toplanan deniz hukuku konferansı «Deniz gemileri maliklerinin mesuliyetinin tahdidine dair 10.10.1957 tarihli sözleşme»yi(10)…
Sözleşmeye göre donatan prensip olarak sınırsız mesuldür. Ancak belirli borçlan hakkında…
Sözleşme mesuliyetin sınırlanmasında bu defa İngiliz sistemini kabul etmiştir. Buna…
a) Yalnız mal zararları söz konusu ise geminin beher tonilâtosu başına 1000 fran…
b) Yalnız can zararları bahis mevzuu ise geminin beher tonilâtosu başına 3100 fr…
c) Olay hem can hem de mal zararlarından ötürü alacak doğumuna yol açmışsa geminin…
Sözleşmenin birim olarak kabul ettiği frank (ki Poincaré frankı diye anılmaktadır)…
Mesuliyeti sınırlayan meblâğ hesaplanırken geminin safi hacmi esas alınır; ancak…
Alacağın doğumunda gemi maliki şahsen kusurlu ise 1974 konvansiyonunda olduğu gibi…
Yürürlüğe girdiği tarihten ancak sekiz sene gibi kısa bir süre geçmiş olmasına rağmen…
tir. Otuzdört devlet(16) tarafından imza edilmiş…
1957 konvansiyonunun revizyona tabi tutulmasını zaruri kılan sebeblere gelince:…
Bir kere Dünya çapındaki enflâsyon olayları ve milletlerarası para sisteminde altın…
İkinci olarak gemi hacimlerinin son derece büyümesi karşısında mesuliyeti sınırlamada…
Nihayet 1957 konvansiyonunun sonradan muhtelif alanlarda yapılmış olan milletlerarası…
İşte bu sebeplerle IMCO, 1957 konvansiyonunda yapılması zorunlu bir hal almış olan…
1976 Londra Sözleşmesinin getirdiği yenilikler ana hatları itibariyle şunlardır: 1) Sözleşmenin adı ve mesuliyetlerini sınırlayabilecek şahıslar :…
Her şeyden önce sözleşmenin adı 1957 konvansiyonunda «Deniz gemileri maliklerinin mesuliyetinin…
2) Mesuliyet sınırlamasına tabi alacaklar :…
Konvansiyon 2. maddesinde mesuliyet sınırlamasına tabi olan alacakları saymaktadır.…
Eşya zararları meyanında liman tesisleri, (yükleme ve boşaltmada kullanılan) liman…
Maddede yük, yolcu ve bagaj taşımalarındaki gecikme zararlarından doğan alacakların…
Maddenin 1. paragrafının (f) bendinde, mesuliyet sınırlamasına tabi bir alacağın…
3) Mesuliyet sınırlamasından hariç bırakılan alacaklar:…
Sözleşmenin 3. maddesi mesuliyet sınırlamasından hariç bırakılmış olan alacakları…
Hidrokarbonlar (akaryakıtlar) ile deniz kirlenmesinden ileri gelen zararlar ve nükleer…
a) Hidrokarbonlar ile kirlenmeden neşet eden zararlardan mesuliyete dair 29.11.1969…
mahdut mesuliyetin sınırını ton başına 2000 Poincaré frankı olarak tesbit ve ayrıca…
b) Nükleer zararlardan doğan mesuliyet de enternasyonal deniz hukuku alanında:…
aa) Nükleer gemi işleticilerinin mesuliyeti hakkında 25.5.1962 tarihli Brüksel sözleşmesi;
bb) Nükleer maddelerin deniz yolu ile taşınmasında mesuliyete dair 17.12.1971 tarihli…
olmak üzere iki konvansiyonla düzenlenmiştir.…
1962 sözleşmesine (m. I, 1 ve 4) göre nükleer gemi, nükleer enerji tesisatı ile teçhiz edilmiş gemi demektir; ancak geminin atom enerjisi ile hareket etmesi şart değildir. İşletici (operator)…
Sözleşmenin III. maddesinin 1. paragrafına göre işleticinin mesuliyeti olayda kusuru…
Millî kanunlar da nükleer zararlardan mesuliyeti özel hükümlerle tanzim ve tahdit…
İşte gerek enternasyonal alanda gerekse millî kanunlarda kabul edilen bu özel hükümler…
4) Sınırlama hakkını kaldıran hareketler:…
Konvansiyon «sınırlama hakkını kaldıran hareketler» başlığım taşıyan 4. maddesinde…
1957 konvansiyonuna göre, alacağın doğumuna esas teşkil eden olaya şahsi kusuru ile…
Gemi malikinin şahsî kusurunu isbat etmenin pek kolay olamıyacağı esasından hareket…
İşte bütün bunlara son vermek ve mesuliyeti sınırlama hakkını sağlam temellere oturtmak…
«Şahsi fiil veya ihmalinden ileri gelen zarara kasden yahut cüretkârâne bir şekilde…