EN
TR
Ticarette tarife dışı engelleri(80) ve ayırımcılığı kesin olarak yasaklayan Antlaşma; taraflar arasındaki ticarî ilişkilere ve arada çıkan uyuşmazlıkların çözüm şekline hukukî bir çerçeve oluşturmaktadır(81). Uluslararası ticaretin taşıdığı dinamizm ve sürekli gelişme halinde oluşu, GATT'a…
Başlangıçta yapılan müzarekeler; ticaret tarifeleri, gelişmekte olan ülkelerle ilgili…
Bu konuda iki soru sorulabilir:…
1- BM'in uzmanlaşmış örgütü olan WIPO yerine neden GATT aracılığı ile soruna…
2- Böyle uluslararası bir düzenlemeye neden gerek görülmüştür?…
İkinci sorunun cevabı teknolojik ilerleme ve uluslararası ticaretin, ülkeleri birbirine…
Ancak ülke içinde mevcut ulusal diğer çıkarların yanısıra korumanın olmaması halinde;…
İlk soru ile ilgili olarak denilebilir ki; WIPO, katılımı çok fazla olan Paris ve Bern gibi antlaşmaların İdarî işlemleri ile ilgilenmekle birlikte, beklentilerin tümünü karşılıyamamaktadır. Bunun nedenlerini ise üç grup altında toplamak mümkündür: İlk neden BM sistemi ile ilgili olup, müzakerelerin grup-koordinasyonu ve oylama ile yürütülmesinden kaynaklanmaktadır. İkinci neden ise, ilkinin bir sonucu olarak WIPO üyesi…
A- TRIPs'le İlgili Temel İlkeler ve Hükümler…
a- Uluslararası Antlaşma Gereklerini Yerine Getirme Yükümlülüğü…
TRIPs metninin 2/1. maddesinde(88) taraf ülkelere, 1967 Paris Antlaşmasının 1-12 ve 19. maddeleri gereklerinin yerine getirilmesi yükümlülüğü konmuştur. Aynı maddenin ikinci paragrafında ise GATT Antlaşması'nın taraf ülkelerce Paris, Bern, Roma(89)…
b- Eşit Muamele ve En Fazla Müsaadeye Mazhar Ülke Kuralları…
Eşit muamele ilkesi; Antlaşmaya taraf ülkelerin diğer taraf ülke vatandaşlarına,…
En fazla müsaadeye mazhar ülke (MFN= MMost Favoured Nation) kuralına gelince(92)…
c- Hakkın Tüketildiği İlkesi…
Bizzat kendisi veya lisans verdiği kişiler aracılığı ile, fikrî veya sınaî hak konusu…
d- Diğer İlkeler…
TRIPs metninin 8. maddesinde;…
- Fikrî ve sınaî hakların kötüye kullanılmasının;…
- Ticareti makul öncüler dışında sınırlandıran uygulamaların ve…
- Uluslararası teknoloji transferini olumsuz etkileyecek uygulamaların engellemesini…
e- Geçiş Hükümleri…
Antlaşmanın uygulanması açısından, 65 ve 66. maddelerde tanınan geçiş süresi: - Gelişmiş ülkeler için 1 yıl (madde 65/1),…
- Gelişmekte olan ülkelerle, piyasa ekonomisine dönüşmekte olan ülkeler (doğu Avrupa…
- Az gelişmiş ülkeler açısından ise 10 yıl olarak saptanmıştır (madde 66/1 )(98)…
f- Uyuşmazlıkların Çözümü…
GATT çerçevesinde doğan uyuşmazlıkların çözümü konusunda özel bir organ kurulmuştur…
Panel'in oluşturulması konusundaki otomatik işleyiş, panel kararlarının verilmesi,…
g- Rekabetin Korunması İlkesi…
Fikrî ve sınaî hakların sahibine verdiği yetkiler nedeniyle rekabet üzerinde önemli…
Bu çerçevede olmak üzere nelerin rekabeti sınırlayacağı konusunda iki görüş belirmiştir:…
40. maddenin 2. bendi; gelişmiş ülkelerin görüşünün kabul edildiğini göstermektir.…
b- Hakların Korunması…
Antlaşma 41 ilâ 61. maddelerinde:…
- İhlâllere karşı sağlanacak korumada uyulması gereken genel kuralları,…
- Hukukî ve İdarî uyuşmazlıklarda izlenmesi gereken usul kurallarını ve sağlanan…
- Özellikle geçici tedbirlerin alınması ve uygulanması ilkelerini,…
- Marka ve telif hakları ile ilgili taklit ürünlere ve bu hakların diğer ihlallerine…
- Ceza usulü ile ilgili kuralları düzenlemektedir.…
aa- Genel Kurallar (41. madde)…
TRIPs metni ile taraf ülkenin, diğer uyuşmazlıklarda uyguladığı genel koruma ilke…
Herşeyden önce, fikrî ve sınaî hakkı ihlâl edilen açısından etkili, süratli ve önleyici…
Usulî işlemlerde; hakkaniyet ve eşitliğin gözetilmesi, işlemlerin pahalı ve karışık…
Kararların; toplanan delillere dayanması, yazılı ve gerekçeli olup gecikmeden alınması…
bb- Hukukî ve İdarî Uyuşmazlıklarda Usul Kuralları ve İmkânlar (42 ilâ 50. maddeler…
Adlî veya İdarî işlemler sırasında, âdil ve hakkaniyete uygun bir usul uygulanması…
Davalının delil ibrazı ile ilgili temel ilkeler ayrıca vurgulanmıştır.…
İhlâlin saptanması halinde davacıya masraflar ile birlikte verilecek tazminatın;…
