Türk, İsviçre ve Alman Hukukuna Göre “İktisadi Amaç” Kavramının Şirket ve Dernekler Bakımından Değerlendirilmesi

Anılan bu hükümlerle, iktisadî olan ve olmayan (ideal) amaç arasındaki farklılık,…

Kanun koyucunun nazarında iktisadî amaç önemlidir. Böyle bir amaç güden kişi birleşmeleri, ister bizzat kendisi isterse mensupları için olsun fark etmez, tüzel kişilik kazanabilmesi için sicile tescil ettirmesi istenilebilir. Onlar, tüzel kişiliği elde etmeden önce ekonomik işlere girişebilmek için tescil vasıtasıyla aleniyet kazanmayı hedef edinirler. Federal Mahkemenin 62 II 34 sayılı kararında olduğu gibi, bu sadece kimin onlarla ticarî ilişkiye girdiği değil, aksine daha çok kim onlara haksız fille, örneğin boykotla zarar verebileceğiyle ilgilidir. Buna karşın, kanundaki esas olan görüşe göre derneklerin, amaçlarının iktisadî olmaması nedeniyle genelde ticarî hayatı önemli derece etkilenmedikleri için sicile tescilden muaf tutulmuş olduğu görüşü doğru değildir, çünkü onlar manevî amaçları nedeniyle bir işletmeyi ticarî şekilde işletmelerine karşın, - aynen gerçek kişiler gibi (İsv. BK m.934, fık.1) - ancak tüzel kişilik kazanmaya bağlı olmaksızın, tescil yaptırmakla yükümlüdürler (ZGB m. 61/2).…

Tüzel kişiliğin sadece tescille kazanılacağının (ZGB m. 52, fık.1) ilk sırada yer…