VI. UYGULAMADA SIKLIKLA KARŞILAŞILAN SÖZLEŞME KLOZLARININ İNCELENMESİ
1. Teminatın Kapsamına İlişkin Kayıtlar
A- Doğmuş - Doğacak Alacak Ayrımı ve Belirlilik İlkesi
Kredi sözleşmeleri, kefalet, rehin ve benzeri teminatlara ilişkin sözleşmelerde teminatın…
Bilindiği üzere, teminatın amacı, teminat sözleşmesinin kurulması için tarafların…
Elimizde TBK m. 1 nedeniyle yokluk yaptırımına tabi olmamış, emredici kurallara da…
Bu hükümler açısından, genel işlem koşulu denetimi bağlamında asıl sorunun çıkması…
Üçüncü kişiler tarafından verilen teminatlar bakımından yapılması gereken ikinci…
Öğretide “doğmuş alacak” kavramı ikili bir ayrımla incelenmektedir.…
Üçüncü kişinin “hangi hukuki sebepten olursa olsun doğmuş bütün alacaklar” şeklinde verdiği teminatlar açısından ise kanaatimce genel işlem
Geniş anlamıyla yazılmış ve yorum denetimini dışarıda bırakmış da olsa, geniş biçimde…
Doğacak alacaklar açısından da yasaklayıcı emredici bir kural yoktur. Hatta hem taşınmaz rehninde hem de kefalet sözleşmesinde ileride doğacak alacakların teminat altına alınabileceği açıkça düzenlenmiştir. TMK m. 881/1’e göre, “henüz doğmamış olmakla beraber doğması kesin veya olası bulunan herhangi bir alacak ipotekle güvence altına alınabilir.”…
Bununla birlikte bu doğacak alacak ifadesinin yine “alacağın belirliliği” ilkesiyle birlikte ele alınması gerekmektedir. Aksi halde genel işlem koşulu denetimine henüz geçmeden geçersizlik söz konusu olabilecektir. Alacağın belirliliği ilkesi öğretide teminata konu alacağın “belirli veya belirlenebilir olması”…
Bir örnek üzerinden tartışmayı açmak yerinde görünmektedir: “Bu kredi sözleşmesinden veya borçlunun banka ile imzalayacak olduğu diğer başka sözleşmelerden veya herhangi bir nedenden doğacak borçların teminatını teşkil etmek üzere…”.…
Böyle bir hüküm karşımıza çıktığında akla ilk gelen denetim türü, yürürlük denetiminin…
“Herhangi bir nedenden doğacak borçlar” ifadesi ise oldukça problemlidir. Bu haliyle hükmün belirlilik ilkesine aykırı olacağı yönündeki kanaatim yukarıda ifade edilmişse de bir an için aykırı olmadığı farz edilirse (zira mahkeme tarafından bu şekilde yorumlanma olasılığı da mevcuttur), genel işlem koşulu açısından da değerlendirme yapılmalıdır. Bence burada şaşırtıcı şart olgusu kendisini daha yoğun biçimde gösterir. Örneğin müşterinin arabasını park ederken bankaya ait bir araca veya bankaya ait binaya zarar vermesi halinde söz konusu teminat mekanizmasının devreye girebileceğini, müşteri hayal dahi edemez. Kanaatimce “herhangi bir neden”…
Banka sözleşmelerinde benzer düzenlemelere, müşteri ve kefillerin hesapları üzerinde…
Sonuç olarak, bir sözleşme hükmü açısından TBK m. 1’e aykırılık yok ve fakat bu sözleşme…
EN
TR
