Gökalp’in anayasa yargısının gerekliliğine ilişkin düşünceleri sonraki dönemlerde…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült

On İki Levha Yayıncılık
Yayın tarihi: Nisan 2019
Sayfa: 13 - 25
Zühtü Arslan
Editör:Saadet Yüksel, Abuzer Kendigelen
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
II. Anayasanın Üstünlüğü ve Anayasa Yargısı
Türkiye’de anayasa yargısı fikrini ilk kez açıkça dile getiren kişi Ziya Gökalp olmuştur.…
Başgil, kanun koyma yetkisini sınırlandırma konusunda “birbirini ikmal ve takviye…
Anayasanın üstünlüğü 1876 tarihli Kanunu Esasiden beri kabul edilen anayasal prensiplerden…
Bununla birlikte, Kanunu Esasi, kanunların Anayasaya uygunluğunun yargısal denetimini…
Anayasanın üstünlüğü 1924 Teşkilâtı Esasiye Kanunu’nda çok daha açık ifade edilmiştir.…
Ahmet Ağaoğlu, Fransa’da olduğu gibi Türkiye’de de “bir kanunun teşkilat-ı esasiye…
Başgil de 1924 Anayasasındaki denetim açığına her fırsatta dikkat çekmiş ve Anayasanın…
Ali Fuad Başgil, anayasanın üstünlüğü prensibinin açıkça ifade edilmesinin yeterli…
Başgil, anayasanın üstünlüğünün sağlanmasına yönelik iki tür teminattan bahseder.…
Başgil, hukuki denetimin de siyasi ve yargısal olmak üzere iki türü olduğunu, “Teşkilât…
1924 Anayasası döneminde Meclis tarafından çıkarılan kanunların iptal davasına konu…
Ali Fuad Başgil ve diğer bazı anayasa hukukçuları mahkemelerin defi yoluyla bu denetimi…
Başgil defi yoluyla anayasallık denetimini şu şekilde ifade etmiştir: “(M)ahkemede esasen görülmekte olan bir dava zımnında… (davanın) taraflarından biri kendine tatbik edilmek istenilen bir kanunun Teşkilât Kanununa mugayir olduğu yolunda bir defi dermeyan ederse… hâkim bu iddiayı nazara alır ve tetkik eder. İddiayı varit görürse, mevzubahis olan kanun hükmünü tatbik etmez. Teşkilât Kanununda veya diğer kanunlarda meseleye kabili tatbik hükümler arar. Bulamazsa ‘Kendisi vazıı kanun olsaydı nasıl bir kanun vazedecek idi ise ona göre hükmeder’”.(58)…
1924 Anayasasının defi yolu dahil hiçbir şekilde kanunların Anayasaya uygunluğu denetimine…
Başgil, yargısal denetimin karşısındaki bu argümanların doğru olmadığını savunmuştur.…
Diğer yandan, Başgil’e göre, nizamnamelerin kanunlara uygunluğu denetiminin yalnızca…
1924 Anayasası döneminde anayasallık denetiminin lehinde ve aleyhinde sunulan argümanlar,…
Akşehir Asliye Hukuk Hâkiminin direnme kararı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından…
Akşehir Hâkimi, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun oyçokluğuyla aldığı bu kararın ardından…
Yargıtay kararının yakın gelecekte değişeceğine dair bu iyimser beklenti gerçekleşmemiş…
Başgil, yaklaşık dokuz yıl sonra bu düşüncelerini bizzat Cumhurbaşkanı ve Başvekil’e…
Başgil, cevap olarak, mahkemelerin Anayasaya aykırılık itirazlarını kabul etmemekle…
Bu tartışmada kimin haklı olduğu bir yana, 1924 Anayasasının getirdiği sistem içinde…
Esasen Başgil de yargısal denetimin “çetin ve nazik” bir mesele olduğunun farkındadır.…
Başgil bir adım daha atarak, yargısal denetimin soyut bir “temenni”den ibaret olduğunu…
Başgil’in yargısal denetimin muhtemel sakıncalarına yönelik tereddütlerinin iki nedeni…
Diğer yandan, Başgil’in anayasa yargısına ilişkin düşüncelerini bir bütün olarak…
Bu tespitlerden sonra Başgil, Anayasada nelerin değişmesi gerektiğini de kapsamlı…
Hak ve hürriyetleri korumak için gerekli “teminat müesseseleri”nin başında ise ikinci…
Yapılacak anayasada yer alması gereken diğer kurum ise kanunların anayasaya uygunluğunu…
Başgil’in tercihi ikincisidir. Bu tercihi diğer mahkemelerin ve hâkimlerin tarafsızlığından…
Başgil, kurulacak olan anayasa mahkemesinin yetkilerinin sınırları, çalışma usulü…