III.Rekabet Hukukunun Anlam ve Etkileri Karşısında Kamu Hizmetinin Pozisyonu
Avrupa Birliğinin İşleyişi Hakkında Anlaşmanın 106. maddesinin 2. fıkrasına göre…
Bu maddede öngörülen istisna kapsamına giren teşebbüsler, kendilerine görev olarak…
Maddenin lafzı, esasen üye ülkelerin farklı ideolojilerini, geleneklerini ve uygulamalarını…
Maddede öngörülen sınırlı muafiyet hükmünün uygulanabilmesi için, genel ekonomik…
Anlaşmanın 106/2 hükmünde öngörülen sınırlı muafiyet, genel ekonomik yarar ile hedeflenen…
Ölçülülük ilkesinin, uygulanması için şu üç şartın oluşması ve ispat edilmesi…
Adalet Divanının ve Komisyonun maddeye ilişkin ilk dönem kararlarına bakıldığında
Ancak zaman içerisinde, elektrik, gaz, telekomünikasyon, posta gibi hizmetleri yürüten…
Corbeau kararında, ülke çapında posta toplama, taşıma ve dağıtma faaliyetlerini yürütmesi amacıyla Belçika Posta İdaresine tanınmış olan tekel hakkının, Anlaşmanın 90. maddeye uygunluğunun değerlendirilmesi istemiyle Divan’a başvurulmuştur. Divan, öncelikle Posta İdaresinin, posta dağıtma, taşıma ve dağıtma faaliyetinin, ülke çapındaki tüm kullanıcılara, tek tip tarifelerde ve özel durumu veya her bir faaliyetin ekonomik karlılık derecesine bakılmaksızın aynı kalite koşullarında sunulan bir genel ekonomik yarar hizmeti ile görevlendirildiği konusunda duraksama olmadığını belirtmiştir.…
Almelo kararında ise, elektrik hizmetine ilişkin olup, Hollanda’da belediyelerin dağıtımını gerçekleştirecekleri elektriklerin ülke genelinde elektrik üretim yapan dört firmadan temin edilmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Karara konu uyuşmazlık, Hollanda’da tekel olmayan bir imtiyaz sözleşmesi ile elektrik hizmetini sunmakla görevlendirilmiş IJM’nin, belediyelerden elektriğin kırsal alanlardaki tüketicilere dağıtılmasından doğan yüksek maliyet ile elektrik dağıtımında oluşan daha düşük maliyet arasındaki farkı dengelemeyi amaçlayan ek bir ücret talep etmesinden doğmuştur. Divan, öncelikle yerel dağıtıcıların dört firma dışında başka elektrik üreticilerinden temin yasağı getiren hükmün rekabeti sınırlayıcı nitelikte olduğuna…
Divanın Corbeau ve Almelo
Türk hukuku bakımından 4054 sayılı Kanun’un 2. maddesinin gerekçesinde kamu hizmetleri…
Bu tartışmanın temelinde, Avrupa Birliğinin İşleyişi Hakkında Anlaşmanın 106. maddesinin…
Doktrinde yer alan ikinci görüş, böyle bir hükmün düzenlenmemiş olmasının hukuk sistemimiz…
Üçüncü bir görüşü savunan yazarlar ise, Kanun’un, AB’nin kamu hizmeti-rekabet çekişmesinde…
Avrupa Birliği hukuki düzenlemelerinin önemli bir özelliği bunların doğrudan uygulanabilir…
Danıştay Belko davasında verdiği kararıyla Avrupa Birliğinin İşleyişi Hakkında Anlaşmanın 106. maddesinin 2. fıkrasına benzer bir hükmün 4054 sayılı Kanun’da düzenlenmemiş olmasının bir eksiklik teşkil etmediğine hükmetmiştir. Bu kararda Danıştay, 22.12.1995 tarih ve 1/95 sayılı AT-Türkiye Ortaklık Konseyi Kararı’nın gereklilikleri üzerinden
“4054 sayılı Kanun’a kaynak oluşturan Avrupa Toplulukları Kurucu Antlaşması’nın 86. maddesinin 2. fıkrasında öngörülen kural, AT-Türkiye Ortaklık Konseyi Kararı’nın 31. maddesiyle üstlenilen yükümlülük, 4054 sayılı Kanun’da aksi yorumu engelleyecek bir durum bulunmaması karşısında genel kural olarak, rekabet kurallarına tabi olan kamu teşebbüslerinin üstlendikleri asli faaliyetin yerine getirilmesinin rekabetin sınırlanmasına göre daha üstün bir menfaat doğurduğu ve rekabet kurallarının uygulanması halinde üstlenilen bir asli faaliyetin sürdürülemez hale geldiği durumlarda kamu teşebbüslerinin rekabet kurallarının uygulanmasından ayrık tutulabileceğinin kabulü gerekmektedir.”…
Danıştay, bu kararıyla 4054 sayılı Kanun’da 106/2 maddesine paralel bir düzenlemenin…
Danıştay Belko içtihadı ile, 106/2 hükmünün iç hukukta uygulanabilir olduğunu açıklığa kavuşturmuş olmasının yanı sıra, bu muafiyetin nasıl uygulanması gerektiğine ilişkin yaklaşımını da göstermiştir. Kararda 106/2 hükmünün uygulanma koşullarına ilişkin Adalet Divanı içtihatlarında benimsenen orantılılık prensibinin işlevini karşılayan bir iç hukuk kavramı olan üstün kamu yararı üzerinden bağlantı kurulmuştur. Buna göre, bir kamu hizmetine rekabet kurallarından belli ölçüde muafiyet tanınabilmesi için, rekabet kurallarının uygulanması ile doğacak kamu yararının, kamu hizmetlerinin sunulmasıyla gerçekleşecek kamu yararı arasında bir üstün kamu yararı mukayesesi ile karar verilmesi gerektiğine hükmetmesi dikkat çekicidir. Çünkü Danıştayın 106/2 hükmünün nasıl uygulanacağının, Türk hukukunda aşina olunan bir kavramla bağlantı kurularak değerlendirme yapılması gerektiğini göstermesinin hem rekabet
EN
TR
