Ceza Hukukunun Son Çare Olması (Ultima Ratio) İlkesiyle Bağdaşmayan Düzenlemelerin Hak ve Özgürlükler Bağlamında Değerlendirilmesi

Ultima ratio ilkesini hukuki dayanağıyla incelemeye geçmeden önce, konu bakımından açıklayıcı bir örnek vermek ilkenin uygula(nama)masının “günlük hayatımıza” yansımasını görmek bakımından kolaylık sağlayabilir. Türkiye’nin imar kirliliğiyle mücadelede ceza hukukuna başvurmayı seçmesi, bu konuda çarpıcı bir örnek oluşturur. İmar kirliliği sorununu imar ve belediye mevzuatlarını uygulamak yoluyla çözmek mümkünken bir deprem ülkesi olmamıza rağmen gerek rant kaygısı gerek sık aralıklarla çıkarılan imar barışlarının imar mevzuatına aykırı yapılaşmayı adeta desteklemesi sebebiyle mesele çözümsüz kalmıştır. Kanun koyucu da idare hukukuyla istenen sonuca ulaşılamayan bu alanda daha etkin bir mücadele gerçekleştirebilmek için imar kirliliğine neden olmaya ilişkin fiilleri, 5237 sayılı TCK ile suç haline getirmiştir. Kanunun 184. maddesinde düzenlenen “imar kirliliğine neden olma” suçlarının her biri soyut tehlike suçudur ve işlenmeleri için çevreye yönelik herhangi bir zararın gerçekleşmesi veya bir zarar tehlikesinin doğması aranmaz. Bu örnek göstermektedir ki, imar mevzuatını etkin şekilde uygulamak ve bu konuda ısrarcı olmak yerine ceza hukukuyla topluma yön verme kolaylığından fayda-