Ceza Muhakemesinde Yapay Zekâ ve Adil Yargılanma Hakkı

Dr. Öğr. Üyesi Buket ABANOZ ÖZTÜRK*…

Özet

Adil yargılama hakkının özünde, tarafların kendi hikayesini anlatmak ve karşı tarafın iddialarına itiraz etmek için etkili bir imkana sahip olması yer alır. Hukuk teknolojisindeki son gelişmeler ve bunların yargılama sırasında gerçeği bulmada kullanılan araçlara yansımaları nedeniyle günümüzde bu hak saldırı altında görünmektedir. Dijitalleşen dünyada teknolojinin ve özellikle yapay zeka destekli araçların sunduğu hazır bilginin güvenilirliği konusundaki pasif kabulleniş, maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasında azalan bir duyarlılığa neden olmaktadır. Çalışmada, ceza muhakemesinde kullanılan iki temel algoritma değerlendirilmektedir. Birincisi; şüpheli ve sanığın yeniden suç işleme ihtimalini tahmin eden algoritmalarken, ikincisi mahkemenin benzer davalarda verdiği kararları analiz ederek dava sonucunu öngören yapay zekâ temelli robot hâkim algoritmasıdır. Çalışmada bu algoritmalar eleştirel bir yaklaşımla değerlendirilirken adil yargılanma hakkına ve maddi gerçeğe ulaşmada Sokratik yaklaşımın önemine dikkat çekilmektedir.…