Sayfa 850Hukukun Üstünlüğü ile Hukuk Devleti Anlayışları Arasındaki Ayrım
Bilgisinden kuşkulanma ve anadilinin sözlüklerine bile danışma alışkanlığını edinmemiş…
Bırakın Osmanlı aydınlarını, Cumhuriyet aydınları ile hukukçuları bile hukukun üstünlüğü…
Bu yüzden 1961 ve 1982 Anayasalarının 2. maddelerinde Cumhuriyetin nitelikleri sayılırken…
Bu kavram kargaşasının olumsuz sonucu şu olmuştur: Türkiye, bu ayrımı yapamadığı…
Oysa bu ilkeler, birbirinden başka olguların ve anlayışların ürünüdür.…
“Hukuk devleti ilkesi” Kara Avrupa, özellikle Fransız ve Alman; “hukukun üstünlüğü…
Her iki ilkenin nedenleri de, sonuçları da birbirinden farklıdır.…
“Hukuk devleti ilkesi”nin boy verdiği Kara Avrupa’sı ülkelerinde, özellikle de Fransa’da…
“Özel hukuk” ve “kamu hukuku” ayrımı bu yüzden ortaya çıkmıştır. …
Kısaca cumhuriyette toplum ve hukuk, devletin vesayetindedir, edilgindir. Vesayetçi…
Kuşkusuz devletin bu denli güçlü olduğu, bireyi çarkları arasına almaya ve ezmeye…
Dahası toplumla devletin yararlarının her zaman çakıştığını söylemek de güçtür. Toplumdan…
Bu ülkelerde ve Türkiye’de devletin birey karşısındaki gücü, kuşkusuz büyük oranda…
Başbakan William Pitt’in dilinde hikmet-i hükümetin karşılığı “devlet zorunluluğu”dur.…
Bütün bunlar, Kara Avrupa’sı ülkelerinde devleti, birey zararına dokunulamaz bir…
Bunun sonucu olarak Kara Avrupa’sında toplum; devletçi kurallara bağlı, içine kapalıdır.…
Gerçekten hukuk dizgesini hukuk devleti ilkesi üzerine kurmuş olan Almanya, Fransa,…
“Doğal olarak Türkiye’de de böyledir” diyemeyeceğim. Türkiye her zaman “ülkenin koşulları”…
Biz hep başkayızdır, zaten. Sözgelimi Yargıtay, aslında bir “bozma mahkemesi”dir…
Yargı birliği ilkesinden ayrılmanın, üç yüksek yargı organı bulunmasının, yani görev…
Bu seçeneklerden birincisi, şudur: Aykırılık konusu normu iptal etmesi için “bekletici sorun” (question…
İkincisi ise şudur: Hukuk düzgülerinin (norm) sıradüzenine ve uygulama kurallarına…
O nedenlerle bu ülkelerde, devletle birey hukukun önünde eşit düzeyde olmadıklarından,…
Her tür erk (iktidar), tekilci devletin bütünlüğü içinde yukarıdan aşağıya doğru…
Dar bir ufuktur bu. Aynı zamanda devletin hukuk içinde olmayabileceğinin dolaylı…
Buna karşılık “hukukun üstünlüğü ilkesi”nin boy verdiği Anglo-Sakson ülkelerinde…
Toplum kendi hukukunu kendi üretmektedir. Hukuk, Sokratik yöntemle yaratılmakta,…
Devlet ile birey, toplumun ürettiği ve dayattığı bu hukukun karşısında eşit konumda…
Bu durumun kaçınılmaz doğal sonuçları bellidir: Hukuk ve yargı, devletten bütünüyle…
Anayasa mahkemesi, yargıtay, danıştay gibi görevleri birbirinden ayrı ve soyutlanmış…
Tam bu noktada “yüksek mahkemeler” yerine sürekli “yüksek yargı organı” demenin bir…
Elbette var. …
“Yüksek mahkeme” deyişi, bir saygı anlatımı değil, teknik bir kavramdır. …
Bu kavrama kısaca değinmekte yarar var.…
Anayasamız istediği kadar yüksek mahkemeden söz etsin, bizim hukuk dizgemiz içinde…
Denetim yargılaması yapan bir organın yüksek mahkeme olabilmesi için, şu nitelikleri…
Bu yüzden yüksek mahkeme dizgesini benimsemiş ülkelerde yargıçların sayısı genellikle…
Anglo-Sakson hukukundan esinlenen ülkelerde tek bir yüksek mahkeme bulunmasının ve…
Bunlardan en önemlisi şudur: İlk mahkemeler, önlerine gelen bir davada, bir yasa…
Bu nedenlerle yüksek mahkeme dizgesini benimseyen ülkelerde, yargı erki son derece…
Kısacası bu ülkelerde her tür erk (iktidar), çoğulcu toplum gereğince parçalıdır…
Bu yüzden hukukun üstünlüğü küresindeki savaşım, toplumun ve bireyin hukuk dışına…
Geniş bir ufuktur, bu. Aynı zamanda da devletin sürekli hukuk içinde kalmak zorunda…
Bu nedenlerle aktarılan bu durumu çok güzel özetleyen Fransız Hukukçusu Cohen-Tanugi,…
Bu tanı, doğrudur.…
Bu gelişimin önemli sonuçları olmuş, Fransa, Almanya, İtalya gibi ülkeler demokratikleşmede…
Görüldüğü üzere bu belirleme, ülkemiz açısından son derece önemlidir. …
EN
TR
