II.OSMANLI - TÜRK ANAYASAL GELİŞMELER TARİHİNDE KADINLARIN EŞİT HAKLARA SAHİP OLMASI İLKESİNİN GELİŞİMİ
Osmanlı devlet düzeninde dini esaslara dayalı şer’i hukuk yanında tamamen seküler,…
Osmanlı-Türk anayasal gelişmeler tarihi bakımından ilk adım olarak kabul edilen 1808…
Anayasal gelişmeler tarihimiz bakımından atılan ikinci adım Padişah Abdülmecid tarafından…
Kırım Savaşı’nda Osmanlı’yı Ruslara karşı destekleyen Batılı devletlere jest yapmak…
“Genç Osmanlılar” denilen ve daha ziyade Fransa’nın etkisi altındaki entelektüel aydın grubun mensupları, ülkenin birliğinin ve bütünlüğünün anayasal bir parlamenter monarşide korunabileceğini savunmuşlardır. Onların çabaları ve Mithat Paşa’nın desteğiyle başa geçen Padişah II. Abdülhamit, tek taraflı irade beyanıyla ferman şeklinde bir anayasa olarak 1876 Kanun-u Esasisi’ni yürürlüğe sokmuştur. Kanun-u Esasi’nin 8. ile 26. maddeleri arasında cinsiyet ayrımı yapmaksızın bütün Osmanlı tebaasının eşit kamu hakları düzenlenmiştir. Basın hürriyeti, dilekçe hakkı, mülkiyet hakkı, konut dokunulmazlığı hakkı bu temel hak ve hürriyetlerden bazılarını oluşturmaktadır. Genel eşitlik ilkesi ve kanun karşısında bütün Osmanlı tebaasının eşitliği, mezkûr Anayasa’nın 17. maddesinde, temel haklar arasında sayılmak suretiyle düzenlenmiştir. Ancak eşitlik ilkesine ilişkin temel hakkın hayata geçirilebilmesi için buna ilişkin yasal düzenlemeler yapılması gerektiği dikkate alındığında mezkûr ilkenin güvence altında olduğunu iddia etmek zor görünmektedir. Zira, Osmanlı Meclisi Mebusanı ancak Padişahın izniyle kanun teklifinde bulunabilme yetkisine sahip olduğu gibi, mutlak veto yetkisiyle Padişahın kanunlaşma sürecini, sadece sükût ederek, engelleme imkânı da mevcuttur. Almanya’nın etkisi altındaki “Genç Türkler”…
Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının önderliğinde kazanılan Ulusal…
Cumhuriyetimizin ilk anayasası olan 1921 Teşkilatı Esasiye Kanunu, “çerçeve anayasa”…
1924 Teşkilatı Esasiye Kanunu’nun 10. ve 11. maddelerinde 1934 yılında yapılan değişiklikle…
Tarihimizin en liberal Anayasası olan 1961 Anayasası’nın 12. maddesinde temel bir…
1982 Anayasası’nın kanun önünde eşitlik ilkesini düzenleyen 10. maddesinde herkesin…