Sayfa 227B. İŞ SÖZLEŞMELERİNDE YER ALAN TAHKİM ANLAŞMALARININ GEÇERLİLİĞİ
İşçi ile işveren arasındaki iş sözleşmelerine konan tahkim şartlarının geçerli olup…
4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesinden bireysel iş uyuşmazlıklarının tahkim yoluyla…
“İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle, İş Mahkemeleri Kanunu hükümleri uyarınca arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması hâlinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren, iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Taraflar anlaşırlarsa uyuşmazlık aynı sürede iş mahkemesi yerine özel hakeme de götürülebilir.”…
Bununla birlikte, Yargıtay kararları, işçinin niteliğine göre herhangi bir ayrım…
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 10.11.1965 tarihli kararında Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin…
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 26.5.2008 tarihli kararına göre;…
«Gerek metodoloji gerek taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, işe iade davalarının özel hakeme götürülmesinin ancak iş sözleşmesinin feshinden sonra anlaşma ile mümkün olacağı sonucuna götürür. Aksi halde işçinin iradesi dışında kendisinin yabancı olduğu bir yargılama sürecine zorlanması söz konusu olur.»…
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 3.11.2008 tarihli kararına göre;…
«İşçi ile işveren arasındaki ihtilafların çözüm yeri iş mahkemeleridir. İş kanunu ayrıca işe iade davalarında iş mahkemelerinin yanı sıra tarafların anlaşmaları durumunda iş mahkemelerindeki dava açma süresinde ihtilafın özel hakeme de götürülebilmesine izin vermiştir.…
Yasa Koyucu “özel hakem” kurumunu feshe bağlı bir sonuç olarak görmüştür. İşe iade ihtilafının özel hakeme götürülebilmesi için fesihten sonra tarafların özel hakem hususunda anlaşmaları şarttır. Aksi durumda iş sözleşmesi devam ederken yapılan böyle bir anlaşmanın geçerliliği yoktur.»…
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 20.1 2009 tarihli kararına göre;…
«Davacı, kıdem, ihbar tazminatı alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Hizmet sözleşmesinin kurulması ve devamı sırasında düzenlenen tahkim sözleşmesi geçersizdir.»
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 28.6.2012 tarihli kararına göre;…
«Dava feshin geçersizliğine ve işe iadeye ilişkindir. İşçi ve işverenler arasındaki uyuşmazlıkların çözüm yeri iş mahkemeleridir….Somut olayda, «ibraname ve feragatname» başlıklı her iki tarafın da imzasını içeren belgede, sözleşmenin feshi ve işe iade istemiyle dava açılması halinde söz konusu uyuşmazlığın halli bakımından özel hakeme gidilmesi konusunda tahkim sözleşmesi yaptıkları ve sözleşmenin tarihinin fesih ve davacıya tebliğ tarihinden sonra olduğu anlaşılmaktadır. Fesihten sonra yapılan özel hakem sözleşmesi geçerlidir.»…
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin 13.11.2014 tarihli kararına göre;…
«Dava işçilik alacakları istemine ilişkindir. Sporcunun başarısı için bilimsel bilgileri, spor becerileri ve stratejisi ile birleştirip onu aktif spora hazırlayan spor kulübü antrenörünün, İş Kanunu kapsamında işçi olarak kabulü gerekir. Bu nedenle antrenör ile kulüpleri işveren arasındaki iş sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarının İş Mahkemesinde görülmesi gerekir. Açık bir yasal düzenleme dışında iş sözleşmesinde öngörülen “tahkim şartı” iş mahkemesinin görevini ortadan kaldırmaz. İş sözleşmesinin kuruluş ve devamında işverene karşı ekonomik açıdan zayıf durumda olan ve ona karşı hukuken bağımlı bulunan serbest iradesiyle hareket edemeyen işçinin iş sözleşmesinin içeriğinde “tahkim” şartının bulunması, fazla mesai ve yıllık izin ücretlerinin ödenmediğine ilişkin alacakları konusunda tahkime başvurma zorunluluğu doğurmaz. Buna göre, işçi bizzat sözleşme içeriğinde öngörülen tahkim şartı ile bağlı değildir.»…
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2.10.2017 tarihli kararına göre;…
“Dava; feshin geçersizliği ve işe iade istemine ilişkindir. İş sözleşmesinin düzenlenmesinde; işçi işveren karşısında ekonomik açıdan zayıf…
Görüldüğü üzere, Yargıtay, hem genel işlem şartlarına ilişkin düzenlemelerin hukukumuza…
“Dairemiz uygulamasına göre, sözleşmenin yapılması veya devamı sırasında yapılan hakem kaydına ilişkin anlaşma iradeyi sakatlayan bir hal ileri sürülüp ispatlanmadığı sürece geçerli kabul edilmektedir. Özel hakem anlaşmasının iş sözleşmesinin devamı sırasında yapılmış olması tek başına serbest irade ile kabul edilmediğini göstermez, iradenin sakatlandığı ayrıca kanıtlanmalıdır. Somut olayda, hakem kaydına ilişkin anlaşmada iradesinin sakatlandığını davacı işçi kanıtlamış değildir. Böyle olunca, özel hakem anlaşması uyarınca dava dilekçesinin görev yönünden reddi gerekirken, yazılı gerekçe ile kabulü hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.…
EN
TR
