Göç ve Toplumsal Konular

Cevap: Hocam şu an bizim geri gönderdiğiniz insanlar nereye gidiyor? Türkiye’nin kontrol altında tuttuğu bölgeye gidiyor. Biliyorsunuz başka bir yere de gidemiyorlar. Hatta bu ara o bölgeye Suriye içinden insanlar akıyor. Başta güvenlik, eğitim ve sağlık hizmetleri için. Peki Türkiye’nin oradaki koruması ne kadar devam edecek? Bunu kimse kestiremiyor. Aslında Astana’da biz Suriye’nin toprak bütünlüğünü tanıyoruz dedik. Buna göre aslında o topraklarda bulunmamızın bir sınırının olması lazım. Hele Esad’la anlaşma söz konusu olduğunda orada durabilmemiz, işin doğası gereği mümkün değil. Dolayısıyla Suriye’de Esad ile anlaşmak, yeni gelenleri engelleyebilir ama Türkiye’de kişilerin gönüllü geri dönüşüne imkan sağlayacak bir şeye benzemiyor. Çünkü kimsenin uluslararası hukuka güveni yok. Yani Suriyelinin de burada güveni yok. Oraya gittiğinde başına ne geleceğini kestiremiyor. Esat isterse Kuran’a el bassın defalarca af çıkarsın, yarın ne olacağını böyle bir ülkede kestirebilir misiniz? Diğer yandan Türkiye’de bir yaşam inşa etmişler. Öyle ya da böyle Suriye’den daha iyi koşullarda yaşıyorlar. En azından kendilerini huzurlu güvende hissediyorlar. Bütün bu durumlarda işin sosyoloji çok değişti diye düşünüyorum. Ben Türkiye’deki Suriyelilerin Suriye’de savaş bitip bütün her taraf imar edilse, ki bunları en az 10 seneyi bulur, artık bu saatten sonra Suriye’de olup bitenlerle ilgilendiklerini düşünmüyorum. Yeni gelenleri engelleyebilirsiniz ama Türkiye’deki Suriyelileri oraya göndermeniz kısa vadede neredeyse imkansız görünüyor. Süre açıldıkça da gitmeme eğilimleri daha da güçleniyor. Bizim bütün araştırmalarda bunu net görüyoruz. 2017’de Suriyeliler Barometresi çalışmamızda asla gitmem diyenlerin oranı% 16’ydı. 2019 da bu oran% 38’e çıktı. 2020 çalışmamızda % 78’e çıktı. Orada savaş biter, iyi yönetim kurulursa gideriz diyenlerin oranı da tam tersine azaldı. Şu an % 16’ya düştü. Üçüncü ülkeye gitmek demek Avrupa’ya gitmek demek. Peki bu ne kadar mümkün? AB-Türkiye 18 Mart 2016 mütabakatı sonrasında bütün yatırımı sınır güvenliğine yaptı. Mültecileri koruması gereken Frontex bile birden bire mülteciyi arka plana atan ve sadece Avrupa’yı koruyan bir güce dönüştü. Hatta zaman zaman Avrupa’ya insan geçmemesi için her türlü yasa dışı