İstintakname Evrakının Ceza Soruşturmasındaki Önemi: Kirmani Neden Öldürüldü?

Kirmani, 12 Nisan 1856 tarihinde(4) öldürülmüştür. Bu olaydan önce Maraş halkı, Islahat Fermanı’nın Mecliste okunması ve getirdiği hükümler nedeniyle tepkiliydi. 18 Şubat 1856 tarihinde Islahat Fermanı ilan edildikten sonra fermanın bir nüshası Maraş’ta Meclis-i Umumide okunmuş, gayrimüslim halk bunu büyük bir memnuniyet ve teşekkürle karşılarken bazı müslüman Maraş esnafı, bu durumdan hoşnut olma-

“…Geçende sunuf-ı tebea-i saltanat-ı seniyye imtiyâzâtı asayiş ve istirahatlarının istikmali hakkında şeref-sadır ve varid olan ferman-ı madelet-unvan-ı şahanenin suret-i matbuası akdolunan Meclis-i Umumide kıraat ve mantuk-ı âlîsi cümleye ilan ve işâ‘ında reaya-yı merkume taraflarından ne suretle izhar-ı sürur ve teşekkür olunduğu akdemce arz ve işar olunmuş idi bunun üzerine bi’l-akis hayr u şerri derk etmez ve murad-ı merahim-i itiyad-i seniyeyi bilmez hacı ve hâce takımları ferman-ı âlî-i mezkur Meclis-i umumide kıraat olunmasından hazzetmeyip böyle fermanı Paşa ketm ve ihfa ederek ahkamını reayaya bildirmemeliydi yollu lakırdılar söyleyerek bir takım müfsid ve muhrik dahi bunları ser-rişte ederek verginin tefrik kararını feshiyle reaya-yı merkumeye ayinlerince tahta çaldırmayız ve Erzurumda mütehaşşid cünud-ı şahanenin idare-i tayinatıyçün Sivasta müterakim olan zehairin nakli zımnında Maraştan matlup buyurulmakta olan kira hayvanatıyla malumu’l-mikdar deveyi vermeyiz ve mesalih-i mültezeme-i saireyi tesviye ve ifa etmeyiz diyerek mehamm-ı saltanat-ı seniyenin tehiri ve bu cihetle hükümet-i mevzuaya güya bir göz dağı vermek ve bir fitne ve ihtilal çıkarmak hülya-yı fasidesiyle ehl-i İslam meyanına ilka-yı tohm-ı fesadla …(6)…